2024 ج. 4 ناۋرىز
ساق پاتشالارى. ساقتاردىڭ تاۋەلسىزدىك ءۇشىن كۇرەسى
قىزىلوردا وبلىسى، قازالى اۋدانى،
2023 ج. 27 ءساۋىر
ۆەرنىي الما-اتاعا قالاي وزگەردى؟
1854 جىلى رەسەيدىڭ وتارلاۋ ساياساتىنا بايلانىستى قازاقتىڭ جەتىسۋ ايماعىندا ۆەرنىي بەكىنىسى پايدا بولدى. ال 1855 جىلدىڭ جىلدىڭ ورتاسىنان باستاپ سول بەكىنىسكە ورىستار رەسەي جاقتان كوشىپ كەلە باستادى. ...
2023 ج. 25 ءساۋىر
تۇڭعىش ەلشى
الاشتان شىققان تۇڭعىش ەلشى — كورنەكتى الاش قايراتكەرى، عالىم ءنازىر تورەقۇل ۇلى. (1892-1937جج).
2023 ج. 3 ءساۋىر
قاراحان مەملەكەتى
قاراحان مەملەكەتى (840-1210) — باتىستا امۋداريا مەن سىرداريا اراسىنداعى ماۋەرەنناحردان باستاپ، شىعىستا جەتىسۋ مەن قاشعارعا دەيىنگى جەرلەردە بيلىك قۇرعان العاش مۇسىلمان تۇرىك مەملەكەتى. قارلۇق...
2023 ج. 31 ناۋرىز
ستامبۋل جەڭىسىنىڭ تاريحي ماڭىزى
Cتامبۋلدىڭ الىنۋى ءارى تۇرىك-يسلام تاريحىندا، ءارى ەۋروپا تاريحىندا ۇلكەن وزگەرىس كەزەڭى بولدى. يسلام ءدىنى كەلگەن كەزدە الەمدە ەكى ۇلكەن مەملەكەت بار ەدى. ءبىرىنشى، يران ساساني يمپەرياسى، ەكىنشىسى شىع...
2023 ج. 4 ناۋرىز
ۇلى تۇرىك قاعاناتى
ءامىر تەمىر 34 جاسىندا ءبالح بيلەۋشىسى بولدى. شىڭعىس حاننىڭ ۇرپاعىنان بولعان ءبىر قىزعا ۇيلەنگەنى ءۇشىن گۋرگان (حاننىڭ كۇيەۋ بالاسى) اتاعىمەن تانىلدى. وتباسىلىق ابىرويىن ارتتىردى. جۇرتتىڭ ءوزىن شىڭعىس ح...
2022 ج. 28 ماۋسىم
قايىم مۇحامەدحان ۇلى
قايىم مۇحامەدحان ۇلى 1916 جىلى 5 قاڭتاردا سەمەيدە تۋعان. اكەسى مۇحامەدحان سەمەيدە شىعاتىن «سارىارقا» گازەتىنە، «اباي» جۋرنالىنا مەسەناتتىق كومەك جاساپ تۇرعان (وسى جۋرنالدىڭ 7...
2021 ج. 8 قازان
قاراحان كەسەنەسى
ساۋلەت ونەرىنىڭ تاماشا تۋىندىلارىنىڭ ءبىرى — قاراحان كەسەنەسى. ول تاراز قالاسىنداعى «ەجەلگى تاراز ەسكەرتكىشتەرى» قورىق-مۇراجايىندا ورنالاسقان. كەسەنە قاراحان اۋلەتىنەن شىققان حان ش...
2021 ج. 8 قازان
قازاقستان مەدالدارى
«ەرلىگى ءۇشىن» مەدالىمەن قيىن-قىستاۋ كەزدە ادام ءومىرىن ساقتاپ قالعان ازاماتتار ماراپاتتالادى. سۋعا كەتكەندەردى قۇتقارعان، ادامداردى ورتتەن امان الىپ قالعان، دۇلەي اپاتتار كەزىندە ادامدار...
2021 ج. 7 قازان
قورقىت اتا كەسەنەسى
قورقىت دانانىڭ ءقابىرى قاي جەردە ەكەنىن تاپ باسىپ ايتۋ مۇمكىن ەمەس. ونىڭ كەسەنەسى تۋرالى كونەكوز ادامداردىڭ ءارقايسىسى ءار ءتۇرلى ايتادى. نەعۇرلىم انىعى ءھام اتاقتىسى — سىرداريانىڭ تومەنگى اعىسىند...
2021 ج. 1 قازان
جوشى حان كەسەنەسى
قازاقستان جەرىندە قايتالانباس ءبىتىمدى تاريحي ەسكەرتكىشتەر وتە كوپ. سونىڭ ىشىندە تاريحي تاعدىرىمەن، ساۋلەتتىك-كوركەمدىك بىتىمىمەن ايرىقشا كوز تارتاتىنداردىڭ ءبىرى — جوشى حان كۇمبەزى. كۇمبەز جەز...
2020 ج. 20 قاڭتار
مۇسىلمانداردىڭ مەديسيناداعى ۇلەستەرى
ەۋروپالىقتاردىڭ رازەس دەپ بىلەتىن مۇسىلماندىق مەديسينا عالىمى ءابۋ بارىك ءاررازي (864-925) رەي قالاسىندا تۋىلىپ، باعداتتا ءبىلىم العان. دارى-دارمەك پەن حيميا سالاسىندا ەڭبەك ەتتى. مەديسينا سالاسىنا قا...
2020 ج. 16 قاڭتار
ءتۇرلى ءتۇستى كينونىڭ العاشقى كەزەڭدەرى
ءتۇرلى ءتۇستى كينو تاسىلدەرى ءتۇرلى ءتۇستى فوتوگرافيانىڭ پرينسيپتەرىنە نەگىزدەلگەن. ءتۇرلى ءتۇستى كينو پروەكسياسىن جاساۋ ءتاسىلىن تاپقانى ءۇشىن تۇڭعىش پاتەنت 1887 ج. نەمىس ونەرتاپقىشى گ. يزەنزەگە بەرىلدى. ...
2019 ج. 4 قاراشا
وسپان باتىردىڭ ەرلىگى مەن وتانسۇيگىشتىگى تۋرالى بىرەر ءسوز
وسپان باتىردى تەك قىتايدا عانا ەمەس، كەڭەس وداعىندا دا تىيىم سالىنعان تۇلعا. جۇڭگو، موڭعوليا، تۇركيا جانە ت.ب. ەلدەردەگى قازاقتار اراسىندا ونىڭ اتى اڭىزعا اينالعان. كەڭەس تاريح عىلىمى ونى اينالىپ ءو...
2019 ج. 2 قاراشا
تۇمار نەمەسە توميريس پاتشايىمنىڭ ءومىرى تۋرالى 10 فاكت
1. تۇمار پاتشايىمى ءبىزدىڭ ەرامىزعا دەيىنگى 6 عاسىردا دۇنيەگە كەلگەن. ماسساگەت تايپاسىنىڭ كوسەمى بولدى. ونىڭ اكەسى — سپارگاپيس. اناسى ابي رۋىنان شىققان.
2019 ج. 28 قازان
لەنين جانە 1917 جىلعى قازان توڭكەرىسى تۋرالى بىرەر ءسوز
1917 جىلى 25 قازاندا (7 قاراشادا جاڭا ستيلدە) لەنين باسقارعان بولشەۆيكتەر قازان توڭكەرىسىن وتكىزدى (كەڭەس بيلىك كەزىندە ول ۇلى قازان سوسياليستىك رەۆوليۋسياسى دەپ اتادى). وكىنىشكە وراي، كوپتەگەن اد...
2019 ج. 28 قازان
ستالين ونى «شىعىس قىرانى» دەپ اتادى
قازاقتىڭ مەملەكەت قايراتكەرى جۇماباي شاياحمەتوۆتىڭ تۋعانىنا 117 جىل. 1902 جىلى 30 تامىزدا اقمولا وبلىسى ومبى اۋدانىنىڭ بوريسوۆ بولىسىنىڭ №2 اۋىلىندا مالشىلار وتباسىندا دۇنيەگە كەلدى (قازىرگى —...
2019 ج. 19 ماۋسىم
التىن وردا داۋىرىندەگى يسلام ءدىنىنىڭ دامۋى
(1256-1356)
2019 ج. 13 ماۋسىم
يبن باتتۋتا دەشتى-قىپشاققا ساياحات (1330ء-ميلادى جىلى، 730-حيجرا جىلى)
تەڭىزبەن قىرىم شاھارىنا ساپار شەگۋ ءۇشىن كەمە توسىپ، سينوپ شاھارىندا 40 كۇن جاتتىق. اقىرى ءبىر رۋم كەمەشىسىن تاۋىپ جالدادىق. سونىڭ وزىندە داۋىلدىڭ باسەڭدەۋىن توسىپ، تاعى ون ءبىر كۇن جاتتىق. ءسويتىپ، ءار...
2019 ج. 16 مامىر
ءداريدىڭ ساقتارعا جورىعى
پارسى پاتشاسى داري ءى دە ءبىزدىڭ زامانىمىزدان بۇرىنعى 519 جىلى ساقتارعا جورىق جاساعان. بۇل جورىقتا داري I شوشاق بورىكتى ساقتاردى (تيگراحاۋدالاردى) جەڭىپ، ولاردىڭ قولباسشىسى سكۋنحانى قولعا تۇسىرەدى....
2019 ج. 18 اقپان
وربۇلاق شايقاسى
XVII عاسىردا قازاقستان جەرىنە كۇش-قۋاتى مول جوڭعار حاندىعى ءجيى-جيى شابۋىل جاساپ تۇردى. قازاقتار ءوز جەرىن تاڭعاجايىپ تاباندىلىقپەن، ەرلىكپەن كورعادى. اسكەري تاريحتا وسىنداي ۇرىستاردىڭ ءبىرى — و...
2019 ج. 18 اقپان
ءامينا ءومىرزاقوۆا
ءامينا ەرعوجا قىزى ءومىرزاقوۆا (1919-2006) — تەاتر جانە كينو اكتريساسى، قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى. ءا.ءومىرزاقوۆا 1919 جىلى 8 ناۋرىزدا شىعىس قازاقستان وبلىسىندا اباي اۋدانى قارااۋىلدا دۇنيەگە كەلگ...
2019 ج. 8 اقپان
جولەك قاشان پايدا بولعان؟
1810 جىلى اعاسى ءالىم حاننىڭ ورنىن باسقان ومار حان ۇراتوبەنى، تۇركىستاندى الىپ، 1818 جىلى ءوزىن ءامىر ءۋل-مۇسىلىمىن (مۇسىلمانداردىڭ بيلەۋشىسى) دەپ جاريالايدى. سىر بويىنا جاسالعان قوقاندىق باسقىنشىلىق ت...
2019 ج. 6 اقپان
ايشا ءبيبى كەسەنەسى
حالىق اڭىزى بويىنشا، ايشا ءبيبىنىڭ كوركىنە اقىلى ساي سۇلۋ بولعان. قاراحان ەلىنىڭ باتىرى ايشاعا عاشىق بولادى. قىز دا جىگىتتى ۇناتىپ جۇرەدى. تويعا جاقىن قالعاندا شىعىستان شاپقان جاۋعا باتىر اتتانىپ كە...
باسقا ايدارلار