Hormon replasman tedavisinin (HRT) demans riskini azaltabileceği bulundu. Bilim insanları, türünün en büyük çalışmasında İngiltere'de 180.000'den fazla menopoz sonrası kadını takip etti. HRT kullananların, hiç kullanmayanlara kıyasla herhangi bir tür demansa yakalanma olasılığının %10, en yaygın tür olan Alzheimer teşhisi konma olasılığının ise %16 daha düşük olduğunu buldular, infohub.kz bildiriyor.
En büyük azalma, cerrahi menopoz geçiren ve HRT kullanan kadınlarda görüldü; kullanmayanlara kıyasla herhangi bir tür demans geliştirme riski %26 daha düşüktü. Bu, türünün en büyük çalışmalarından biridir. Bulgular Alzheimer & Dementia dergisinde yayınlandı.
Çalışmaya liderlik eden East Anglia Üniversitesi Norwich Sağlıklı Yaşlanma Enstitüsü müdürü Prof. Anne-Marie Minihane şunları söyledi: "HRT uzun süredir öncelikle sıcak basması ve gece terlemesi gibi menopoz semptomlarını hafifletmek için reçete edilse de, bu çalışma bazı kadınlarda uzun vadeli bilişsel sağlıkta da rol oynayabileceğini gösteriyor."
Kadınların demans geliştirme olasılığı erkeklerden daha yüksektir çünkü daha uzun yaşarlar. Ayrıca menopozun beyin metabolizması üzerindeki etkileri ve Alzheimer'ın ana risk geni Apoe4'ün kadınlar üzerindeki etkisinin daha büyük olmasıyla da ilgili olabilir.
UK Biobank verilerini kullanan araştırmacılar, ortalama 13 yıl boyunca 183.450 menopoz sonrası kadını takip etti; bu süre zarfında yaklaşık 4.000 demans vakası tespit edildi. Bilim insanları, herhangi bir tür HRT'yi en az bir yıl kullanmanın kadınların demans geliştirme riskini değiştirip değiştirmediğini inceledi.
Adetlerinin geç başlaması veya erken menopoz nedeniyle yaşamları boyunca doğal olarak daha düşük östrojen maruziyeti olan kadınlar, HRT'den daha fazla fayda görüyor gibiydi; herhangi bir tür demans riski %16 daha düşüktü.
Genetik de rol oynadı. HRT kullanımı ile demans arasındaki ilişkiler, Apoe4 gen varyantını taşıyan kadınlarda daha güçlüydü. Minihane, "Bu gerçekten önemli çünkü Apoe4 taşıyıcıları genellikle daha yüksek risk altında kabul edilir ve daha az yerleşik önleme seçeneğine sahiptir" dedi.
Ancak çalışma, altın standart olan randomize kontrollü çalışma yerine gözlemsel verilere dayanmaktadır, bu nedenle nedensel bir bağlantı kanıtlamak mümkün değildir. Örneğin, HRT kullananların ortalama eğitim düzeyi kullanmayanlardan daha yüksekti. Analizde sosyoekonomik faktörler hesaba katılmış olsa da, iki grup arasındaki HRT dışındaki farklılıkların demans riskini etkilemiş olması hâlâ mümkündür.
Alzheimer's Research UK araştırma ve ortaklıklar genel müdürü Dr. Susan Kohlhaas şunları söyledi: "Bu çalışma tek başına HRT'nin demans riskini azaltmak için kullanılıp kullanılmaması gerektiğini söylemek için yeterli değil, ancak HRT'nin zamanlamasının ve bir kadının hormonal geçmişinin önemli olabileceğine dair daha fazla kanıt sağlıyor. Şimdi HRT'nin kendisinin bu demans riski farklılıklarından sorumlu olup olmadığını belirleyebilecek ve hangi HRT formlarının etkili olabileceğini anlayabilecek araştırmalara ihtiyacımız var. HRT'ye başlamayı veya bırakmayı düşünen herkes, kendileri için potansiyel faydalar ve riskler hakkında doktorlarıyla konuşmalıdır."