Kazakistan'ın metalleri yurt dışına ham madde olarak göndermek yerine ülke içinde daha fazla işlemesi gerekiyor. Bu görüşü ekonomist Aydarhan Kusainov, Arman Abdolla'nın YouTube kanalında metalurji sektöründeki durumu değerlendirirken dile getirdi; infohub.kz sitesi aktarıyor.

Podcast sırasında Abdolla, Kazakistan'ın yüzölçümü bakımından dünyada dokuzuncu sırada olduğunu ve önemli maden rezervlerine sahip olduğunu hatırlattı. Buna rağmen büyük miktarlarda ham madde hâlâ yurt dışına çıkarılıyor.

Farklı bir modele örnek olarak petrol sektörünü gösterdi. Kazakistan'da her biri yaklaşık 6 milyon ton petrol ürünü üreten üç büyük rafineri faaliyet gösteriyor. Aynı zamanda polipropilen ve polietilen üretimini de kapsayan petrokimya gelişiyor.

Konuşmacılara göre metalurjide tablo farklı. Bağımsızlığın üzerinden 35 yıl geçmesine rağmen Kazakistan, bakır konsantresi dâhil önemli miktarlarda ham madde ihraç etmeye devam ediyor.

Kusainov, ülkenin kendi işleme kapasitesini geliştirmeye yatırım yapmasının daha kârlı olduğuna inanıyor.

«Ham madde dışarı çıkarılıyor – bu bir gerçek. Orada giden milyonlarca ton var, bu bir gerçek. Biz de bir metal gücü olabilirdik», dedi ekonomist.

Ona göre metallerin dünyadaki önemi artıyor ve metaller jeopolitik bir varlığa dönüşüyor. Yaşanan küresel değişimler karşısında ülkelerin kendi sanayi tabanına sahip olması özellikle önemli hale geliyor.

«Zamanlar şimdi zor. Dünya parçalara ayrılacak, bölünecek, ayrışacak ve düzgün uzun vadeli sözleşmelere, uzun vadeli fiyatlara, uzun vadeli birtakım tarifelere ihtiyaç var», diye belirtti Kusainov.

Bununla birlikte bazı şirketler için ham madde ihracatı daha basit bir seçenek olarak kalabilir. Böyle bir model, yeni işleme tesisleri inşa etmeyi ve Kazakistan içinde ek yatırım yapmayı gerektirmez.

Ancak ekonomiste göre bunun sonucunda potansiyel katma değerin önemli bir kısmı ülke dışında yaratılıyor.

«Neden uğraşsınlar, bir şey inşa etsinler, bir şey geliştirsinler ki, nasıl olsa hepsini dışarı çıkarabilirler? Bizde öyle oluyor ki o zaman değerler başka bir ülkeye taşınıyor. Bazı şirketler bu değerlerden kazanıyor ama ülkeler kaybediyor», dedi Kusainov.

Ona göre derin işlemenin geliştirilmesi, yaratılan değerin büyük kısmının Kazakistan içinde kalmasını sağlardı. Sanayinin yanı sıra istihdam yaratılması ve ekonomiye ek katkı da söz konusu.

Daha önce Alman D.A.R. Metall AG'nin Alatau'da atık işleme faaliyetinde bulunacağı bilinmişti: buradan okuyun.