Kazakistan Ulusal Bankası'nın temel faizi %15,75'e indirme kararı, tengenin zayıflayacağı anlamına gelmiyor. Ulusal para biriminin seyri yalnızca düzenleyicinin faiz politikasından değil, aynı zamanda petrol fiyatlarından, ihracat kaynaklı döviz gelirlerinden, Ulusal Fon operasyonlarından ve döviz talebinden de etkileniyor. QazExpertClub uzmanı ve finansçı Venera Janalina, önümüzdeki aylarda tengeden ne beklenmesi gerektiğini anlattı; Kazakistan Finansçılar Birliği ise Kazakistan Cumhuriyeti Ulusal Bankası'nın faiz indirimine gitmesine olanak tanıyan etkenleri açıkladı. Haberi infohub.kz sitesi duyurdu.
Uzman, temel faizin kademeli olarak düşürülmesinin tenge cinsinden yeni araçların getirisini azaltabileceğini ve bunların yurt dışı varlıklara karşı faiz avantajını daraltabileceğini belirtiyor. Diğer koşullar sabitken bu durum, yabancı portföy yatırımcılarının Kazakistan'a ilgisini zayıflatabilir ve tengeye yönelik ek talebi azaltabilir.
Venera Janalina, "Yatırımcılar için enflasyon, kredi ve kur riskleri dikkate alındığında beklenen reel getiri daha önemlidir. Temel faiz tek başına yatırım araçlarının getirisine eşit değildir ve gerçekleşen enflasyon gelecekteki fiyat artışını yansıtmaz" diyor.
Uzmanın değerlendirmesine göre, temel faiz %14-15'e kadar düşse bile enflasyon ve kur riskleri azalırken getiri rekabetçi seviyede kalırsa tenge cinsinden araçlar yabancı yatırımcılar için cazip olmayı sürdürebilir.
Kazakistan Finansçılar Birliği'nin kıdemli analistine göre, kilit etkenlerden biri gıda ve gıda dışı enflasyonun yavaşlaması oldu. Eylülde gıda ürünleri fiyatları yıllık bazda %8,5, gıda dışı ürünlerde ise %11 arttı. Tengenin güçlenmesi de ithal ürünlerin maliyet artışını sınırlayarak ek destek sağladı.
Analist Almat Orakbay, "Para politikasını gevşetme alanını gıda (%8,5) ve gıda dışı (%11) enflasyonun yavaşlaması ile ithal enflasyonu sınırlayan tengenin güçlenmesi oluşturdu. Bununla birlikte Ulusal Banka'nın temkinli yaklaşımını paylaşıyoruz: aylık enflasyon (%0,6) ve hizmet enflasyonu (%8,9) hâlâ yüksek seyrediyor. Uzmanların beklentileri de hedef enflasyonun üzerinde" diye açıkladı.
Finansçı, temel faizin tek başına kurun yönünü belirlemediğini vurguluyor. İhracatçıların, Ulusal Fon'un ve diğer piyasa katılımcılarının sağladığı ek döviz arzı ile petrol fiyatları, portföy yatırımları girişindeki azalmayı telafi edebilir.
Bunun çarpıcı bir örneği Eylül 2026'da yaşandı. O dönemde temel faizdeki düşüş sürerken tenge %4,6 değer kazanarak dolar başına 440,49 tengeye yükseldi.
Eylülde Ulusal Fon'dan yapılan döviz satışları ve altın alımlarının yansıtılması kapsamındaki işlemler, Birleşik Birikim Emeklilik Fonu (ENPF) için yapılan döviz alımlarını neredeyse dengeledi.
Uzman, "Bana göre, ihracatçılar ve diğer piyasa katılımcıları tarafından sağlanan döviz arzı yeterli olur ve yerleşik olmayanların tenge cinsinden araçlara ilgisi sürerse tenge yıl sonuna kadar görece istikrarını koruyabilir" diyor.
Uzmanın görüşüne göre, temel faizin %16,25'ten %15,75'e indirilmesi tek başına tengede belirgin bir zayıflama öngörüsü için gerekçe oluşturmuyor. Kurun bundan sonraki seyri, döviz arz ve talebi dengesine, enflasyon beklentilerine ve tenge cinsinden varlıkların yurt dışı alternatiflere kıyasla cazibesine bağlı olacak.