Kazakistan vergi daireleri, devlet veri tabanlarından otomatik mutabakat sonrası işletmecilere toplu olarak bildirim göndermeye başladı, Atameken Business bildiriyor.
Vergi daireleri artık farklı devlet veri tabanlarındaki bilgileri analiz ederek kayıt dışı istihdam olasılığını tespit etmeye çalışıyor. Bildirim almak, ihlalin kesinleştiği anlamına gelmiyor. Ancak uzmanlar, bildirimi görmezden gelmemeyi tavsiye ediyor.
"Mükellefin çalışmayan yazarkaseleri varsa, bunları kaldırması iyi olur. Ancak ben kendim de birçok işletmenin bu yazarkaseleri belli bir düzende kullandığına tanık oldum. Diyelim ki bir işletmecinin 9 adet yazarkasesi var, bunlar farklı bölgelerde kayıtlı ve yanında sadece bir-iki çalışan görünüyor; bu durum soru işareti yaratıyor," diyor vergi danışmanı Aydar Masatbayev.
Tüm bu önlemler kayıt dışı ekonomiyle mücadeleye yönelik. Denetimlerin artmasına rağmen, Kazakistan'da geçen yıl özel hizmet sektörü resmi olarak %9'dan fazla daraldı. EnergyProm uzmanlarına göre, sorun talebin düşmesi değil, işletmelerin bir kısmının kayıt dışına kayması. Kayıt dışı pazar payı bir yılda iki kattan fazla artarak %6,9'dan %14,5'e yükseldi. Analistler bunu bireysel girişimciler üzerindeki vergi yükünün artmasına bağlıyor. Vergi uzmanları ise işletmecilerin denetimlerin sıkılaşmasından korktuğuna işaret ediyor.
"İnsanlar nakde yöneliyor çünkü gerçek kişilerin denetimi de arttı. Elbette her gerçek kişi gelir kaynağını kanıtlayamıyor. Evet, bu dijitalleşme, idari süreçler, belki kayıt dışı ekonomiden çıkış yolu, ama aynı zamanda bir korkutma rejimi; insanlar dijital araçları kullanmaktan korkuyor ve nakit ödemeye başlıyor. Bu da kayıt dışı ekonomiyi teşvik ediyor," diyen vergi uzmanı ve avukat Yekaterina Kim sözlerini şöyle sürdürdü.