- 16 قاز. 2023 00:00
- 267
«ماسس-مەديا تۋرالى» زاڭ جوباسىن تالداۋ
بۇل زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ 2022 جىلعى قاڭتار وقيعاسىنان كەيىن توتە قولعا الىندى. ويتكەنى پرەزيدەنت 2022 جىلعى ناۋرىزداعى جولداۋىندا «مەملەكەتتىڭ مۇددەسىن، قوعامنىڭ سۇرانىسىن جانە مەدياسالانىڭ دامۋ پروسەسىن ەسكەرە وتىرىپ، ب ا ق تۋرالى زاڭدى قايتا قاراۋ كەرەك» دەگەن ەدى. بۇل جەردەن زاڭ جوباسى تۇبىندە بيلىك مۇددەسى بار ەكەنىن اڭعارۋ قيىن ەمەس.
زاڭ جوباسىن تولىق وقىپ شىقتىم. ءبىر اۋىز سوزبەن مۇنى ابسۋرد دەپ ايتقىم كەلەدى. ءيا، قولدانىستاعى ب ا ق تۋرالى زاڭ ەسكىردى. دەگەنمەن، وندا جۋرناليستەرگە ءقازىر ۇسىنىلىپ وتىرعان الا-شۇبار زاڭ جوباسىنان الدەقايدا كەڭىشىلىك بەرىلگەن. زاڭ جوباسىن اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى ازىرلەدى. ونىڭ الدىن الا ءماتىنى اشىق نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەر پورتالىنا شىقتى. وسى ازىرلەگەن مينيسترلىككە ادىلەت مينيسترلىگى جانە زاڭ جوباسىنا قاتىسى بار مەكەمەلەر مەن ورگاندار پورتالدا كەرى بايلانىس جاساۋى كەرەك. ءماتىن سوڭىنداعى پىكىرلەردە ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ ۇسىنىسى بار، كەلىسپەيتىن تۇسىن اشىق جازعان. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى دە پىكىر ءبىلدىرۋى كەرەك. ويتكەنى وسى كوميتەت، ىشكى ىستەر مينيسترلىگى، تاعى دا كۇشتىك قۇرىلىمدار دەمونستراسيا، توتەنشە جاعدايلار سياقتى كىسى توپتاساتىن ورتادان اقپارات تاراتاتىن جۋرناليسكە بىلىگىن ارتتىرۋ كۋرسىن وتكىزەدى. دەمەك، زاڭ جوباسىنا مۇددەلى. كوميتەت پىكىرىن جۇكتەمەگەن، ءبىر سوزىندە عانا زاڭعا الىپ-قوسارى جوق ەكەنىن جازعان. ايتايىن دەگەنىم، وسى زاڭعا قاتىسى بار مينيسترلىكتەر، ورگاندار لايىق ءارى اشىق كەرى بايلانىسىن بەرۋگە ءتيىس ەدى. قۇقىقتان مىندەتى كوپ زاڭ جوباسىن جارامسىز دەپ تانۋعا ۇكىمەت ورگاندارى جىگەرسىز.
مەرزىمدى باسىلىمداردى سۋبسيديالاۋ، مەملەكەتتىك اقپارات تاپسىرىسىن قارجىلاندىرۋ جانە 158-باپتى قىلمىسسىزداندىرۋ، جارنامانى رەتتەۋ تۋرالى قوزعالعان كونسۋلتاتيۆتى قۇجاتتا دا مينيسترلىكتىڭ ماسەلە سيپاتتاماسى، وعان ۇسىنعان شەشۋ جولى، قازىرگى جاعدايدى، حالىقارالىق تاجىريبەنى جانە رەتتەۋدىڭ ۇسىنىلاتىن تەتىكتەرىن تالداۋى دا سىن كوتەرمەيدى.
زاڭنىڭ ءماتىنى كولەمدى، رەتتەۋ اياسى دا كەڭەيگەن. بۇرىنعى 23 شىلدە 1999 جىلى قابىلدانعان «بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى تۋرالى» زاڭ – 26 باپتان تۇرعان بولسا، بۇل زاڭ جوباسى 3 ەسە كوپ. ءالى دە تالقىلاۋ بارىسىندا كولەمى ۇلعايماسا، ازايا قويمايتىنى انىق. ويتكەنى كەيبىر سۇراقتاردىڭ باسى اشىلماعان. زاڭ جوباسىندا بىرنەشە تالقىلانۋى كەرەك ماسەلە بار. سولاردىڭ ءبىرى – جۋرناليستەردىڭ قاۋىپسىزدىگى. ءجۋرناليستىڭ زاڭدى جۇمىسىن اتقارۋعا ەشكىم كەدەرگى كەلتىرۋگە، سونىڭ ىشىندە كۇش قولدانۋعا قۇقىعى جوق. قىلمىستىق كودەكستىڭ 158-بابىنىڭ 1-بولىگىن الىپ تاستاماۋ كەرەك. قولدانىستاعى قىلمىستىق كودەكستىڭ 158-بابىنىڭ 1-بولىگىندە جۋرناليستەردىڭ قىزمەتىنە كەدەرگى جاساۋ قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك بولىپ سانالادى. بۇل نورمانى جويۋعا مينيسترلىك بار ىنتا-جىگەرىمەن قۇلشىنىپ وتىر. مينيسترلىكتىڭ ءۋاجى – كەيىنگى 5 جىلدا بۇل ايىپپەن سوتقا ءبىر دە ءبىر ءىس جەتپەپتى. ماسەلە ءىستى سوتقا جەتكىزبەي وتىرعان پروكۋراتۋرا مەن تەرگەۋ ورگاندارىندا ەكەنى انىق. قىلمىسسىزداندىرۋ جۇزەگە اساتىن بولسا، ازامات رەتىندە، جۋرناليست رەتىندە زاڭ شىعارۋشى جانە اتقارۋشى بيلىككە سەنىم بىلدىرمەۋ ورىندى دەپ ەسەپتەيمىن...