Оқу жылының жақындауына байланысты алаяқтар ата-аналар мен оқушыларға белсенді түрде шабуыл жасай бастады. Қылмыскерлер 1 қыркүйекке дайындық аясындағы әбігерді пайдаланып, мектеп формасын, кеңсе тауарларын және электрониканы күдікті төмен бағамен сатып алуды ұсынады, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Танымал сценарийлердің бірі — жалған интернет-дүкендер құру. Мұндай сайттарда сатып алушыға тиімді тауарлар ұсынылады, содан кейін оны жалған төлем бетіне ауыстырады. Онда енгізілген банк картасының деректері мен растау кодтары бірден қылмыскерлерге қолжетімді болады.
Бірақ мектеп тақырыбын алаяқтар тек интернет-дүкендерде ғана емес пайдаланады. Олар ата-аналарға немесе балаларға қоңырау шалып, мектеп қызметкерлері, сынып жетекшілері немесе қабылдау комиссиясының өкілдері ретінде таныстыра алады. Әртүрлі сылтаулармен алаяқтар SMS-тен код алуға, қауіпті сілтемеге өтуге немесе бөгде сайтта деректерді растауға тырысады.
Кейде алдау нағыз психологиялық спектакльге айналады. Бірінші қоңыраудан кейін алаяқтар байланысты жалғастырып, жаңа байланыс себептерін ойлап табады. Балаларға қатысты қылмыскерлер оларды отбасы үшін ықтимал қиындықтармен қорқытып, кінә мен қорқыныш сезімін тудыруы мүмкін. Нәтижесінде бала немесе ересек адам жағдайды сыни тұрғыдан бағалай алмай, алаяқтардың талаптарын орындай бастайды.
Алаяқтардың басты қаруы — асығыстық. Олар әдейі шешімді дереу қабылдау керек деген сезім тудырады, жақындарымен кеңесуді тыйым салады және бас тартудың салдарымен қорқытады.
Сарапшылар қысымды, ақшаны тез аудару, SMS-тен кодты айту немесе белгісіз сілтемеге өту талаптарын сөйлесуді тоқтатуға және ақпаратты мектептің немесе ұйымның ресми арналары арқылы өз бетінше тексеруге елеулі себеп ретінде қабылдауға кеңес береді.
Қосымша қорғаныс ретінде әртүрлі сервистерге бірегей құпиясөздер құру, қажетсіз аккаунттарды жою және әлеуметтік желілер мен мессенджерлерде орналастырылатын жеке ақпарат көлемін шектеу ұсынылады.
Сарапшының айтуынша, тек технологиялар жеткіліксіз. Тіпті ең заманауи қорғаныс жүйелері адамды әлеуметтік инженериядан толық қорғай алмайды. Алаяқтарға қарсы тұрудың ең жақсы жолы — техникалық қауіпсіздік құралдарын асықпау, ақпаратты қайта тексеру және бөгде адамдарға құпия деректерді хабарламау әдетімен үйлестіру.