Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев бастамашылық еткен ауқымды «Халық құрылысы» бағдарламасы шетелдік бұқаралық ақпарат құралдарының назарын аударды. Еуропалық EU Reporter басылымы оған жеке жарияланым арнап, республиканың әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту жоспарларын, қол жеткізілген экономикалық көрсеткіштерді және мемлекеттік инвестициялардың халықаралық тәжірибесін қарастырды, деп хабарлайды infohub.kz сайты.

Бағдарлама үш жылға есептелген. Ұлттық қордан мектеп, аурухана, емхана, спорт құрылыстары, жолдар мен көпірлер салуға 6,5 трлн теңге бағыттау жоспарлануда. Мұншалықты ауқымды салымдар халық санының өсуімен де байланысты: соңғы жеті жылда Қазақстан халқы екі миллионнан астам адамға көбейді. Бұл жаңа білім беру және медициналық мекемелерге деген қажеттілікті арттырады, әсіресе қарқынды салынып жатқан аудандарда.

Жаңа бағдарлама әлеуметтік салаға мемлекеттік инвестицияларды жалғастырады. Соңғы жеті жылда бұл мақсаттарға шамамен 88 трлн теңге бағытталды, оның ішінде білім беруге 33,2 трлн теңге, денсаулық сақтауға 15,5 трлн теңге. Қалалар мен ауылдық елді мекендерде мектептер, балабақшалар мен медициналық мекемелер салынды. «Халық құрылысының» бірінші кезеңі басталып та кетті: жалпы құны 1,5 трлн теңге болатын жобалар мақұлданды, олар денсаулық сақтау, білім беру, мәдениет, спорт және көлік инфрақұрылымын қамтиды.

Қазақстанның қол жеткізген нәтижелері халықаралық бағалауларда да көрініс тапты. Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму бағдарламасының 2025 жылғы баяндамасына сәйкес, ел 193 мемлекет пен аумақтың ішінде 60-орында, адами даму индексі 0,837 құрайды және бұл көрсеткіш бойынша Орталық Азияның барлық мемлекеттерінен озып тұр. БҰҰДБ тұрақты өкілі Катажина Ваверня Қазақстанның өмір сүру деңгейін арттыру, адами әлеуетті дамыту және цифрландыру саласындағы ілгерілеуін атап өткен.

Жарияланымда мемлекеттік жинақтарды пайдаланудың халықаралық тәжірибесі де қарастырылады. Норвегияда бюджеттік ереже шығыстарға егеменді қордың күтілетін нақты табыстылығы шегінде қаражат бағыттауға мүмкіндік береді; қолданыстағы бағдар 3% құрайды. Тағы бір мысал Қазақстанға қатысты: экономист Теренс Хо Сингапурдың The Straits Times газетінде балалардың жинақ шоттары бағдарламасын ұлттық табыстарды өскелең ұрпақтың болашағына салу тәсілі ретінде қарастырған.

Елдің экономикалық мүмкіндіктері де материалда көрініс тапты. Дүниежүзілік банктің дерегінше, 2025 жылы жан басына шаққандағы жалпы ішкі өнім 14,7 мың долларды құрап, көрші елдердің көрсеткіштерінен айтарлықтай асып түсті. Халықаралық валюта қорының қазан айындағы болжамына (World Economic Outlook, 2026) сәйкес, биылғы жылы ЖІӨ 398 млрд долларға жетеді, ал жан басына шаққандағы ЖІӨ 19 мың доллардан асады. Мұндай серпін инфрақұрылымға ұзақ мерзімді салымдар үшін айтарлықтай қор жасайды.

Шетелдік жарияланымда атап өтілгендей, Қазақстанның тәжірибесі ұлттық жинақтарды ұзақ мерзімді дамуға пайдаланғысы келетін мемлекеттер үшін қызығушылық тудырады. «Халық құрылысы» бағдарламасы халыққа ондаған жылдар бойы қызмет ететін әлеуметтік және инфрақұрылымдық нысандарды салуды көздейді. Мұндай тәсіл қаржы ресурстарын білім мен денсаулық сақтаудың қолжетімділігін арттыруға және болашақ ұрпақтың өмір сүру жағдайын жақсартуға бағыттауға мүмкіндік береді.