2026 жылдың басында Қазақстанда 14 пен 34 жас аралығындағы 5,89 миллион адам тұрды, бұл ел халқының 28,7 пайызын құрайды. Бір жыл ішінде жас қазақстандықтардың саны 69,4 мыңға өсті, алайда өсім тек қалалық жерлерде байқалды, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Қалалық жастардың саны бір жылда 91,4 мың адамға немесе 2,5 пайызға өсіп, 3,76 миллионға жетті. Ал ауылдық жерлерде керісінше, жастар саны 22 мыңға азайып, 2,13 миллионды құрады.
Абсолюттік көрсеткіш бойынша ең көп жастар Алматыда тұрады — 729,2 мың. Екінші орында Түркістан облысы — 675,6 мың, үшінші орында Астана — 516 мың. Одан кейін Алматы облысы (447,2 мың), Шымкент (409,2 мың) және Жамбыл облысы (357,1 мың) тұр.
Жастардың жалпы халық санындағы үлесін қарастырсақ, Шымкент көш бастап тұр, мұнда тұрғындардың 31,6 пайызы 14-34 жас аралығында. Астанада бұл көрсеткіш 31,5 пайызды, Түркістан облысында 31,4 пайызды, Алматыда 31,1 пайызды құрайды.
Жастар үлесі ең төмен Шығыс Қазақстан облысында — 23,4 пайыз. Солтүстік Қазақстан облысында бұл көрсеткіш 24,4 пайызға, Абай облысында 24,8 пайызға тең.
Жас тұрғындар санының ең жоғары өсу қарқыны астанада байқалады: бір жылда олар 7,1 пайызға артты. Шымкентте өсім 3 пайызды, Алматы облысында 2,5 пайызды, Алматыда 2,4 пайызды, Маңғыстау облысында 1,9 пайызды құрады.
Сонымен қатар, кейбір өңірлер жастарынан айырылып жатыр. Ең үлкен қысқару Солтүстік Қазақстан облысында — 2,3 пайызға. Абай облысында төмендеу 1,5 пайызды, Шығыс Қазақстанда 1,4 пайызды, Қостанай облысында 1,3 пайызды құрады.
Жас қазақстандықтардың жоғары үлесі тұрғын үйге сұранысқа әсер етеді. Energyprom деректеріне сәйкес, Отбасы банкі арқылы 35 жасқа дейінгі 283,4 мың адам меншікті тұрғын үй сатып алды, бұл банктегі барлық қарыз алушылардың 42,5 пайызын құрайды. Соңғы екі жарым жылда шамамен 71 мың жас қазақстандық тұрғын үй алды.
Тағы 12 480 жас отбасы 2017 жылдан бері жұмыс істеп келе жатқан өңірлік жастар бағдарламалары арқылы тұрғын үймен қамтамасыз етілді. Тек 2025 жылы олар бойынша 3 605 несие берілді.
Ең ірі бағдарламалардың бірі Алматыда жүзеге асырылуда. «Алматы жастары» бағдарламасы жұмыс істеген кезеңде 8 326 адам тұрғын үй сатып алды. Алғашқы жылы несие алғандар саны небәрі 100 болса, 2025 жылы — 2 276 адамға жетті.
Өңірлік бағдарламалар бойынша бастапқы жарна 10 пайыздан басталады, мөлшерлеме — жылдық 5 пайыздан, ГЭСВ — 5,2 пайыздан 5,7 пайызға дейін. Қатысушылар пәтерлерді алғашқы және қайталама нарықтан сатып ала алады.
Қазақстанда жастарға 14 пен 34 жас аралығындағы азаматтар жатады. Жас шегін 2022 жылы кеңейткен болатын.