2 қыркүйектен бастап Қазақстанда психологиялық қызмет туралы жаңа заң күшіне енді. Бұл заң мамандардың міндетті тізілімін енгізіп, тіркеусіз қызмет көрсетуге тыйым салады, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Нормативтік құқықтық актілерге сәйкес, осы күннен бастап тіркеуден өтпеген адамдарға психологиялық қызметпен айналысуға, сондай-ақ «психолог» немесе туынды терминдерді қолдануға тыйым салынады. Енді өзін психолог деп атап, мұндай қызмет көрсете алатындар тек психология саласында жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білімі (немесе ғылыми дәрежесі) бар адамдар ғана. Бейіндік дипломы жоқ мамандар бұл атауды қолдану құқығынан айырылады.
Сондай-ақ клиенттердің ақпараттандырылған келісіміне және мамандардың біліктілігін арттыруға қойылатын міндетті талаптар бекітілді. Психологиялық көмек клиенттің (немесе оның заңды өкілінің) жазбаша ақпараттандырылған келісіміне қол қойғаннан кейін ғана көрсетіледі. Суицидтік мінез-құлық белгілері, дағдарыстық жағдайлар немесе отбасылық-тұрмыстық зорлық-зомбылық фактілері болған кезде келісім талап етілмейді. Бұл жағдайларда психолог мемлекеттік органдарға дереу хабарлауға міндетті.
Сонымен қатар, міндетті сертификаттау нормасы 2028 жылға дейін кейінге шегерілді.
Не өзгереді:
«Психологиялық қызмет туралы» Қазақстан Республикасының Заңы ресми жарияланғаннан кейін 60 күнтізбелік күн өткен соң қолданысқа енгізілді.
Ұлттық біліктілік жүйесінің цифрлық платформасында психологтардың міндетті мемлекеттік тізілімі іске қосылды.
Мемлекеттік тізілімде жоқ адамдардың психологиялық қызметпен айналысуына және «психолог» атауын қолдануына тікелей тыйым салынды.
Психологиялық көмек көрсету үшін клиенттердің ақпараттандырылған келісімінің міндетті талабы белгіленді.
Практикалық мамандардың кемінде бес жылда бір рет біліктілігін арттырудан өту талабы бекітілді.
Неліктен бұл маңызды:
Бұл күн Қазақстан тарихындағы психологиялық қызмет нарығын алғаш рет кешенді реттеудің ресми басталуын білдіреді. Практикалық мамандар өз жұмысын жаңа заң талаптарына қайта құруға міндетті, ал азаматтар біліктілігі жоқ қызметтер мен алаяқтардан құқықтық қорғауға ие болады.
Контекст:
Бұған дейін «Курсив» Қазақстанда психологиялық көмек саласына реттілік енгізіп, нарықты жосықсыз тәжірибелерден тазартқысы келетінін жазған болатын. Еңбек министрлігі барлық заңды психологтар үшін міндетті болатын арнайы ережелер жинағын әзірледі.
Мәселе психологиялық қызмет туралы заңға сәйкес әзірленген психологтарға арналған этика кодексі туралы болып отыр.
Еске салайық, шілде айының басында президент Қасым-Жомарт Тоқаев «Психологиялық қызмет туралы» заңға қол қойған болатын. Ол мамандарды даярлауға жаңа талаптар енгізеді. Атап айтқанда, психологтардың талаптарын, құзыреттерін және даярлық деңгейін анықтайтын кәсіби стандарт белгіленеді.
Негізгі жаңалықтардың бірі психологтарды сертификаттау жүйесі болады, ол мамандардың белгіленген талаптарға сәйкестігін бағалауға мүмкіндік береді. Сондай-ақ Қазақстанда психологтардың мемлекеттік тізілімі пайда болады.
Тоқаев «жалған психологтар» мен «коучтар» санының өсуіне назар аударып, бұл салада бақылауды күшейту қажеттігін айтқан болатын.