Құдалық — қазақ салтындағы ең жауапты кезең. Мұнда әлі той басталған жоқ, бірақ екі әулет бір-бірін таниды, сөз байласады, дәм татысады. «Құда — мың жылдық» деген сөз осы рәсімнің салмағын аңғартады.

Төменде құда түсу рәсімінде айтылатын сөздер, құдалық дастарханына берілетін бата және құда-құдағилар бір-біріне айтатын тілектер жинақталған.

Құда түсу рәсімінде айтылатын сөз

Ассалаумағалейкум, ағайын! Біз бүгін бұл үйге бос келген жоқпыз — ниетпен, тілекпен келдік. Естігеніміз рас болса, осы шаңырақта ел таныған, тәрбиелі қыз бар екен. Біздің де ұлымыз кемшін емес. Ниетіміз — екі шаңырақты қосу. Жауабын өздеріңіз айтарсыздар.
Құда болу — бір күндік іс емес, мың жылдық жол. Сондықтан асықпай, ойласып шешейік. Біз ниетімізді ашық айттық: балаларымыздың бақыты үшін келдік. Егер қабыл болса, дәм татысып, сөз байласайық.
Ағайын, бүгін бұл дастархан жай дастархан емес — екі әулеттің алғаш татысқан дәмі. Осы дәм-тұздың қасиеті бізді жылдар бойы бір-бірімізден ажыратпасын!

Құдалық дастарханына берілетін бата

Уа, Жаратқан, ниетімізді қабыл ет,
Сөз байласқан бұл күнді берекелі ет.
Екі әулет бүгін бірін бірі тапты,
Осы бірлік ғұмыр бойы тұрақты ет!
Дәм-тұзымыз жарассын,
Араға сөз таласпасын.
Балаларға бақ берсін,
Пейілімізден бақ қашпасын.
Құда болу — құрмет қой,
Құрметімізден таймалық.
Бүгінгі осы дастархан
Ұзақ жолдың бастауы боп қалғайлық!
Әумин!

Құда-құдағилар бір-біріне айтатын тілек

Құда болдық — бір болдық,
Бір дастарханнан дәм алдық.
Бұдан былай қуаныш та,
Қиындық та — ортақ жолдық.
Сый мен құрмет сақталсын,
Араға өсек жақпасын.
Балаларға қараймыз,
Көңілге кірбің таппасын!
Құдағи, бүгіннен бастап біз бір отбасымыз. Балаларымыздың арасына кірмейік, бірақ керек кезде екеуміз де қасында болайық. Сыйластығымыз жылдар өткен сайын берік болсын!
Құда, сөзіміз бір, ниетіміз таза. Балаларымыз бақытты болса — бізге сол жетеді. Ал біздің міндетіміз: араларына сызат түсірмеу. Келістік пе?

Құдалық құтты болсын (қысқа құттықтау)

Құдалығыңыз құтты болсын! Дәм-тұздарыңыз жарасып, сыйластықтарыңыз мәңгі болсын!
Құда болу — мың жылдық. Сол мың жылдық жолдарыңыз тегіс болсын!
Ниеттеріңіз қабыл болсын! Балаларыңыздың тойын күтеміз!
Екі әулет бір болды — құтты болсын! Алдағы тойларыңыз берекелі өтсін!

Жиі қойылатын сұрақтар

Құда түсуге кім барады?

Дәстүр бойынша күйеу жақтан бас құда (әдетте әкесі немесе үлкен ағасы) бастаған, тақ санды (3, 5, 7) ер адамдар барады. Күйеу жігіттің өзі бірінші құдалыққа қатыспайды.

Құдалықта не деп бата беріледі?

Батада екі әулеттің сыйластығы, сөздің бір жерден шығуы және балалардың бақыты тіленеді. Бата дастарханнан дәм татылған соң, ең үлкен адам тарапынан беріледі.

«Құда — мың жылдық» деген не?

Бұл — қазақтың нақыл сөзі. Мағынасы: құдалық — уақытша келісім емес, ұрпақтан ұрпаққа жалғасатын мәңгілік туыстық. Сондықтан құдаға деген құрмет ерекше болуы тиіс.

Ұқсас бөлімдер