Ұзату тойы — қуаныш пен мұң қатар жүретін ерекше күн. Ата-ана балапанын ұшырады, ал қыз өзі өскен ұядан аттанып, жаңа шаңыраққа қадам басады. Сондықтан бұл күні айтылатын сөз де ерекше: онда ақ жол, ырыс және ата-ананың ырзалығы тіленеді.

Төменде қыз ұзатуға арналған тілектерді жинақтадық: әке мен ана атынан айтылатын бата, ағайын-туыс сөзі, құрбылар тілегі және қысқа құттықтаулар.

Ұзатылатын қызға қысқа тілек

Қарағым, ақ жолың ашық болсын! Барған жерің құтты, ата-енең мейірімді болсын. Өскен ұяңды ұмытпа, барған ұяңды төрлет!
Бүгін біздің шаңырақтан бір қуаныш ұзап барады. Сол қуаныш барған жеріне береке боп қонсын. Аяғың құтты, пейілің кең болсын, балам!
Ұзатылу — қоштасу емес, кеңею. Сен енді екі шаңырақтың да сүйенішісің. Екеуін де қатар ұста, екеуін де тең сыйла. Бақытты бол!

Ұзату тойына өлең түріндегі тілек

Ақ жаулығың басыңа,
Ақ тілегім қасыңа.
Барған жерің төр болсын,
Бақыт қонсын басыңа.
Ата-енеңе ізетті бол,
Абысынға сыйлы бол.
Аулыңа абыройлы,
Жарыңа мейірімді бол.
Артыңа қарап жылама,
Алдыңа қарап жол ала.
Біз тұрмыз саған қуанып,
Қуанышың мол бола!
Балапаным ұшты бүгін ұясынан,
Көз жасымды жасырамын мұңы алаң.
Бірақ мұң емес бұл — қуаныш екен,
Өз бақытын өзі тапқан қызым аман.
Кетер жолың кілемдей төселсін,
Бас көтерер ұл-қызыңды өсірсін.
Мұңды күнің болмасын, шырағым,
Күлкің үйге дауыс боп өрілсін!

Әке мен ана атынан бата

Қызым, саған айтар сөзім осы бүгін:
Ұяда нені көрсең — сол ұшар қанатың.
Біз саған ұяттан таза, еңбектен қашпайтын
Ана мен әке болуға тырыстық — енді сенің кезегің.
Барған жерің қоңыр төбе, тыныш ұя болсын,
Табалдырығың берекені шақыра тұрсын.
Күйеуіңе жар бол, ата-енеңе бала бол,
Ақ пейілің саған қорған, қалқан болсын!
Тілегіміз: жүзің солмасын,
Көңілің қорлықты көрмесін.
Мұңыңды бізден жасырма,
Қуанышыңды елден жасырма!
Әумин!

Құрбылары мен апа-қарындастары атынан тілек

Құрбым, бүгін жаңа жол,
Жаңа есік, жаңа қол.
Біз білеміз сенің кім екеніңді —
Барған жерің бақытты, сен де бақытты бол!
Ойнап өскен күндерді
Ұмытпаспыз ешқашан.
Ұзап кетпе алыстап,
Хабарласып тұр әрқашан!
Апаң ретінде айтарым: сен бала кезіңнен бетің ашық, көңілің таза өстің. Сол қалпыңды жаңа шаңырақта да сақта. Ешкімнің көңілін қалдырма, бірақ өз бағаңды да түсірме. Бақытты бол, қарағым!

Ұзату тойында құда жаққа айтылатын сөз

Құдалар, қызымызды сендерге аманат етіп отырмыз. Ол — біздің он жеті-он сегіз жыл бойы бағып-қаққан жүрегіміз. Ренжітпеңдер, көңілін қалдырмаңдар. Ал біз де сендердің балаларыңды өз баламыздай көреміз.
Бүгіннен бастап екі шаңырақ бір туыс. Дәм-тұзымыз жарассын, араларымызға сызат түспесін. Балаларымыздың қызығын бірге көрейік!

Ұзату тойына қысқа құттықтау (SMS үлгісі)

Ұзату тойың құтты болсын! Ақ жолың ашық, барған жерің төр болсын!
Аяғың құтты болсын, қарағым! Барған ұяңа береке боп қон!
Бақытты бол! Ата-енеңнің алақанында, жарыңның жүрегінде жүр!
Ақ жаулықты бол, ұзақ жасап, ұл-қызыңның қызығын көр!

Жиі қойылатын сұрақтар

Ұзату тойында әке қандай сөз айтады?

Әке әдетте қызының қалай өскенін еске алып, барған жерінде абыройлы болуын, ата-енесіне сыйлы болуын тілейді. Сөзін ақ батамен аяқтап, «Әумин» дейді.

Ұзату тойы мен үйлену тойының айырмашылығы неде?

Ұзату тойы — қыз жақтың тойы, қызды шығарып салу рәсімі. Үйлену тойы — күйеу жақтың тойы, келінді қарсы алу. Тілектің мазмұны да соған қарай өзгереді.

Ұзату тойында жылауға бола ма?

Дәстүр бойынша қыздың жылауы табиғи саналған — тіпті «қоштасу жыры» деген жанр болған. Бірақ тойды мұңға айналдырмау үшін ата-ананың сөзі жылы әрі үміт беретін болғаны жөн.

Ұқсас бөлімдер