Internette 15 mıllıon qazaqstandyqtyń jeke derekteriniń darknette satylymǵa qoıylǵany týraly aqparat paıda boldy. Qazaqstannyń Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstrligi bul málimetterdi tekserýdi bastady, dep habarlaıdy infohub.kz.
Mash basylymynyń málimetinshe, shymzz13 búrkenshik atyn jamylǵan belgisiz haker Qazaqstannyń 15 mıllıon turǵyny týraly málimetteri bar derekqordy satý týraly habarlandyrý ornalastyrǵan. Bul el halqynyń shamamen tórtten úsh bóligin quraıdy. Satýshy bul derekterdi memlekettik eGov qyzmetin buzý arqyly alǵanyn málimdegen. 2,7 gıgabaıttyq faıl úshin ol 0,5 bıtkoın, ıaǵnı shamamen 32 myń AQSh dollaryn suraǵan. Satýshynyń aıtýynsha, bazada 47 mıllıon jol bar: pasport derekteri, telefon nómirleri, elektrondyq poshta mekenjaılary, jumys oryndary, qujattardyń skanerleri jáne qupıasózder.
Kıberqaýipsizdik sarapshylary bul bazany ýkraındyq koll-ortalyqtar satyp alýy múmkin dep alańdaýly. Olar buǵan deıin de mundaı derekterdi alaıaqtyq sqemalarda qoldanǵan. Mysaly, jaqynda alaıaqtar Qazaqstandy Reseımen shatastyryp, Pavlodardaǵy zeınetkerlerdi bankte jarylys jasaýǵa kóndirgen.
NUR.KZ tilshisi Sıfrlyq damý mınıstrliginiń baspasóz qyzmetine saýal joldady. Vedomstvo qazaqstandyqtardyń jeke derekteriniń darknette jarıalanǵany týraly taraǵan aqparattan habardar ekenin rastady. Qazirgi ýaqytta profıldi qyzmettermen birlesip jarıalanǵan málimetterge tehnıkalyq tekserý júrgizilýde, onyń ishinde usynylǵan derekter úlgilerin taldaý jáne olardyń yqtımal shyǵý kózin anyqtaý bar. Ázirge elektrondyq úkimettiń aqparattyq júıeleriniń buzylǵany jáne atalǵan bazanyń tikeleı eGov-dan alynǵany týraly rastalǵan derekter joq.
Mınıstrlik sonymen qatar jarıalanymdarda kórsetilgen aqparattyń bir bóligi elektrondyq úkimet derekteriniń qurylymy men formatyna sáıkes kelmeıtinin atap ótti. Atap aıtqanda, eGov-da pasporttardyń skaner-kóshirmeleri kórsetilgendeı saqtalmaıdy, al sıfrlyq qujattar basqa formatta bolady. Darknet paıdalanýshysynyń bazanyń shyǵý tegi týraly málimdemesi eGov-dyń buzylý faktisin rastaý retinde qarastyryla almaıdy. Tehnıkalyq tekserý jalǵasýda, nátıjeleri boıynsha qosymsha aqparat beriletin bolady.
Mınsıfra azamattarǵa sıfrlyq qaýipsizdiktiń negizgi sharalaryn saqtaýdy usynady: SMS-kodtardy, qupıasózderdi jáne ESQ derekterin úshinshi tulǵalarǵa bermeý, kúdikti siltemelerge ótpeý jáne ártúrli servıster úshin ártúrli qupıasózderdi qoldaný.