Oqý jylynyń jaqyndaýyna baılanysty alaıaqtar ata-analar men oqýshylarǵa belsendi túrde shabýyl jasaı bastady. Qylmyskerler 1 qyrkúıekke daıyndyq aıasyndaǵy ábigerdi paıdalanyp, mektep formasyn, keńse taýarlaryn jáne elektronıkany kúdikti tómen baǵamen satyp alýdy usynady, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Tanymal senarılerdiń biri — jalǵan ınternet-dúkender qurý. Mundaı saıttarda satyp alýshyǵa tıimdi taýarlar usynylady, sodan keıin ony jalǵan tólem betine aýystyrady. Onda engizilgen bank kartasynyń derekteri men rastaý kodtary birden qylmyskerlerge qoljetimdi bolady.
Biraq mektep taqyrybyn alaıaqtar tek ınternet-dúkenderde ǵana emes paıdalanady. Olar ata-analarǵa nemese balalarǵa qońyraý shalyp, mektep qyzmetkerleri, synyp jetekshileri nemese qabyldaý komısıasynyń ókilderi retinde tanystyra alady. Ártúrli syltaýlarmen alaıaqtar SMS-ten kod alýǵa, qaýipti siltemege ótýge nemese bógde saıtta derekterdi rastaýǵa tyrysady.
Keıde aldaý naǵyz psıhologıalyq spektáklge aınalady. Birinshi qońyraýdan keıin alaıaqtar baılanysty jalǵastyryp, jańa baılanys sebepterin oılap tabady. Balalarǵa qatysty qylmyskerler olardy otbasy úshin yqtımal qıyndyqtarmen qorqytyp, kiná men qorqynysh sezimin týdyrýy múmkin. Nátıjesinde bala nemese eresek adam jaǵdaıdy synı turǵydan baǵalaı almaı, alaıaqtardyń talaptaryn oryndaı bastaıdy.
Alaıaqtardyń basty qarýy — asyǵystyq. Olar ádeıi sheshimdi dereý qabyldaý kerek degen sezim týdyrady, jaqyndarymen keńesýdi tyıym salady jáne bas tartýdyń saldarymen qorqytady.
Sarapshylar qysymdy, aqshany tez aýdarý, SMS-ten kodty aıtý nemese belgisiz siltemege ótý talaptaryn sóılesýdi toqtatýǵa jáne aqparatty mekteptiń nemese uıymnyń resmı arnalary arqyly óz betinshe tekserýge eleýli sebep retinde qabyldaýǵa keńes beredi.
Qosymsha qorǵanys retinde ártúrli servısterge biregeı qupıasózder qurý, qajetsiz akkaýnttardy joıý jáne áleýmettik jeliler men messendjerlerde ornalastyrylatyn jeke aqparat kólemin shekteý usynylady.
Sarapshynyń aıtýynsha, tek tehnologıalar jetkiliksiz. Tipti eń zamanaýı qorǵanys júıeleri adamdy áleýmettik ınjenerıadan tolyq qorǵaı almaıdy. Alaıaqtarǵa qarsy turýdyń eń jaqsy joly — tehnıkalyq qaýipsizdik quraldaryn asyqpaý, aqparatty qaıta tekserý jáne bógde adamdarǵa qupıa derekterdi habarlamaý ádetimen úılestirý.