InfoHub Logo

Qazaqstanda alıment tóleý máselesi qaıta qoǵam nazaryna ilikti. Erler qaýymy alıment qarajatynyń jumsalýyna mindetti túrde esep berý tetigin engizýdi talap etip, Májilis depýtattaryna júgindi. Bul bastama birden jan-jaqty pikirtalas týdyrdy.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Erlerdiń aıtýynsha, eger alımentti ýaqytyly ári tolyq kólemde tólep otyrsa, ákesiniń balasynyń qajettiligine qansha qarajat jumsalyp jatqanyn bilýge quqyǵy bar. Alaıda, kóptegen áıelder bul usynysty ádiletsiz dep sanaıdy. Olardyń pikirinshe, alımenttiń ózi kóbine jetkiliksiz, al naqty problema – jappaı boryshqorlyq pen tólemderden jaltarý.

Erler esep suraıdy: Jańa «alımenttik pikirtalas» qalaı bastaldy?

Bul máseleni kótergen erler qaýymynyń ókili Daýren (aty-jóni etıkalyq sebepterge baılanysty jarıalanbaıdy) qoǵamda alıment tóleýshilerdiń beınesi jıi burmalanyp kórsetiletinin aıtady. Onyń sózinshe, buqaralyq aqparat quraldarynda kóbine adal tóleýshiler emes, alımentten jaltaratyndar týraly aıtylady. Biraq kóptegen erkekter alımentti adal tóleıdi.

«Alıment tóleýshilerdiń bári – adal emes degen oı qalyptasady. Biraq bul olaı emes. BAQ-ta kórsetiletinder – azshylyq», – deıdi ol.

Daýrenniń aıtýynsha, erler qaýymynyń bul bastamasy «adal tóleýshiler balalarynyń qajettiligine jumsalatyn qarajattyń qalaı paıdalanylatynyn bilýge quqyly» degen negizgi tezısten týyndaǵan. Olar júrgizgen shaǵyn saýalnamaǵa qatysqan 80-ge jýyq er adamnyń pikirinshe, alımenttiń jumsalýyndaǵy ashyqtyq máselesi olardy alańdatady.

Nege alımentke esep berý qazir múmkin emes?

Zańger Dıara Zakırovanyń aıtýynsha, Qazaqstanda alımenttiń maqsatsyz jumsalǵanyn dáleldeý óte qıyn. Buryn zańda mundaı talap bolǵanymen, keıin alynyp tastalǵan. Qazirgi tańda zańnamada «alımentti maqsatsyz paıdalaný» degen uǵym joq. Sondaı-aq, erlerdiń aıtýynsha, keıbir jaǵdaılarda alıment mólsheri balanyń naqty shyǵyndarynan asyp túsedi. Alaıda, áıelderdiń kópshiligi bul usynysqa qarsy shyǵyp, alımenttiń ózi jetkiliksiz ekenin alǵa tartady.

Áıelder ne deıdi?

Jeke ózi bala tárbıelep otyrǵan analardyń basym kópshiligi bul bastamany ádiletsiz dep taýyp, narazylyq bildirdi. Olar alımenttiń azdyǵyn, bala tárbıesine ketetin shyǵyndardyń joǵary ekenin alǵa tartty. Degenmen, keıbir analar mindetti esep berýdi qoldap, bul ákelerdiń balalarynyń qajettiligin naqty túsinýine kómektesetinin aıtty.

Sarapshylar ne deıdi?

Iýrıst Dıara Zakırovanyń aıtýynsha, sońǵy jyldary zańnamada eleýli ózgerister bolmaǵanymen, alıment tóleýden jaltarýshylardy jazalaý tájirıbesi qataıǵan. Al sosıolog Tatána Rezvýshkına bul máseleniń tek qarjylyq emes, sonymen qatar otbasylyq qundylyqtar men genderlik stereotıpterge qatysty ekenin atap ótti. Onyń pikirinshe, bul máseleniń túp-tamyry qoǵamdaǵy ata-ana bolý mádenıetiniń tómendiginen týyndaıdy.

Tarıhshy Gaýhar Kanafınanyń aıtýynsha, buryn bala tárbıesi tek ata-ananyń ǵana emes, búkil rýdyń jaýapkershiliginde bolǵan. Qazirgi zańnamadaǵy alıment máselesi tek quqyqtyq sheshimderge ǵana súıenetini, al burynǵydaı qoǵamdyq jáne rýlyq qysymnyń joqtyǵy bul júıeniń tıimdiligin azaıtady.

Qorytyndylaı kele, alıment máselesi tek aqshaǵa qatysty emes, qoǵamnyń jaýapkershilik pen azamattyq paryzdy qalaı qabyldaıtynyna baılanysty ekeni belgili boldy.