InfoHub Logo

Belarýs pen Ózbekstan arasyndaǵy aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy jańa kelisimsim eldegi mal óliminiń joǵarylaýy men júıelik problemalarǵa baılanysty týyndaǵan daǵdarystyń belgisindeı kórinedi. Bul jaǵdaı, ásirese, Belarýstiń agrarlyq salasyndaǵy jaı-kúıine qatysty alańdaýshylyq týdyrady.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Ózbekstan Belarýs jerin ıgerýge kiristi

Ózbekstan Belarýsten 4 myń gektar aýyl sharýashylyǵy jerin uzaq merzimdi jalǵa aldy. Bul aýmaqta iri qara mal ósirýge baǵyttalǵan aýqymdy joba iske qosylmaq. Jobanyń alǵashqy kezeńinde myń bas iri qara mal ósirý josparlanǵan. Bul bastama Qashqadarıa oblysynyń kásiporyndary men Belarýs seriktesteriniń birlesken jumysynyń nátıjesi.

Tashkenttiń bul áreketiniń logıkasy qarapaıym: Belarýste ósirilgen sıyr etin Ózbekstanǵa jetkizip, onyń ornyna meıiz ben baqsha ónimderin ákelý. Kelisimge Ózbekstan delegasıasynyń Belarýske jumys sapary barysynda qol jetkizildi. Sapar barysynda eki el arasyndaǵy yntymaqtastyqty damytý perspektıvalary talqylanyp, uzaq merzimdi strategıalyq seriktestiktiń negizi qalandy.

Ózbekstan ókilderi Belarýstiń Vıtebsk oblysyndaǵy mal sharýashylyǵy keshenderi men saýda jelileriniń jumysyn zerttedi. Bul – teorıalyq kelissózder emes, ınfraqurylym, jemshóp bazasy jáne naqty jaǵdaıǵa degen qyzyǵýshylyqty kórsetedi.

«Asl Yuksalish Savdo», «Muborak qorako‘lchilik» jáne Belarýstiń «Sırotınskıı» fermasy arasynda birlesken jobany júzege asyrý týraly kelisim jasaldy. Kelisim boıynsha, ózbek tarapy 4 myń gektar egistik jerdi uzaq merzimdi jalǵa alady. Bul aýmaqta aýqymdy mal sharýashylyǵy keshenin iske qosý josparlanýda, onyń birinshi kezeńinde 1 myń bas iri qara mal ósiriledi.

Sonymen qatar, ózbek kompanıasy Belarýstiń saýda jelisimen keptirilgen jemister, dándi daqyldar, baqsha ónimderi men júzim jetkizý týraly kelisimshartqa otyrdy. Bul joba Belarýsti óndiris alańy ǵana emes, sonymen qatar Ózbekstannyń jetkizý tizbeginiń bir bóligine aınaldyrady.

Daǵdarys sebepteri: mal ólimi men sýyq

Belarýstiń agrarlyq salasyndaǵy jaǵdaı alańdaýshylyq týdyrýda. Resmı statısıka optımısik kórsetkishterdi kórsetse de, shyndyq basqasha. Belarýs BAQ-tary mal sharýashylyǵyndaǵy daǵdarysty, ásirese, mal óliminiń tarıhı deńgeıge jetýin jazyp jatyr. Mogılev oblysynda bul kórsetkish 35,4%-ǵa jetken.

Mal óliminiń negizgi sebepteri retinde jemshóptiń jetispeýshiligi, sýyq jáne qyzmetkerlerdiń nemquraılylyǵy atalady. Bul XXI ǵasyr úshin óte ózekti emes sebepter, biraq olar jaǵdaıdyń qanshalyqty aýyr ekenin kórsetedi.

İri qara maldyń jalpy sany da azaıýda. 2025 jyly Belarýste 3,9 mıllıon bas iri qara mal qaldy, bul 2024 jylmen salystyrǵanda 2,3%-ǵa az. 2021 jyldyń basynda bul kórsetkish 4 mıllıonnan astam bolǵan.

Ákimshilik sharalar men halyqaralyq kómek

Mınskide bul daǵdarysqa ákimshilik sharalarmen jaýap berilýde. Mal ólimin jasyrǵany úshin 299 qylmystyq is qozǵaldy. Belarýs basshysy Aleksandr Lýkashenko mal ólimin toqtatýdy talap etti.

Alaıda, problemanyń júıeli sıpaty onyń sheshimin qıyndatady. Keıbir sharýa qojalyqtarynda mal ósirý tehnologıasy buzylyp, jaǵdaı nasharlaı túsýde. Tipti, keıbir jaǵdaılarda maldy ólimin tirkemeý úshin merziminen buryn soıý praktıkasy da qoldanylýda.

Bul jaǵdaıǵa Ózbekstannyń aralasýy Belarýs úshin syrtqy kómekke júginýdiń belgisi. Desátıletıamı mal sharýashylyǵynda úzdik kórsetkishterge qol jetkizgen el, endi bazalyq daǵdylardy qalpyna keltirý úshin syrtqy kómekke muqtaj bolyp otyr. Bul – ákimshilik júıeniń osal tustaryn kórsetetin ıronıalyq jaǵdaı.