depositphotos.com
Bos júk salǵysh – bos qalta: 2026 jyly Qazaqstanda júrgizýshilerdi ne úshin jazalaıdy?
Qazaqstanda kólik ıeleriniń bagajynda mindetti túrde bolýy tıis zattar týraly eske salyndy. Bul talaptar 2026 jyly da ózekti bolyp qalady jáne jol qaýipsizdigin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan.
Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
Kólikte ne bolýy mindetti?
Zań boıynsha árbir júrgizýshiniń kóliginde qaýipsizdik quraldarynyń bazalyq jınaǵy bolýy shart. Bul tek usynys emes, jol erejesiniń tikeleı talaby.
Zań boıynsha kólikte bolýy tıis zattardyń tolyq tizimi:
Bul zattardyń tek «kórsetý úshin» emes, jumys isteıtin kúıde bolýy mańyzdy. Óıtkeni merzimi ótken dári-dármek nemese bos órt sóndirgish olardyń joq ekenimen teń. Bul jol qozǵalysy qaýipsizdigi talaptaryn buzý bolyp sanalady.
Mundaı jaǵdaılar QR ÁQBtK-niń 590-babynyń 5-bóligine sáıkes keledi – belgilengen talaptarǵa sáıkes kelmeıtin kólik quralyn basqarý. Mundaı áreket úshin 5 AEK kóleminde aıyppul qarastyrylǵan. 2026 jyly bul shamamen 21 625 teńgeni quraıdy.
Kólik dári-dármek jınaǵy: ishinde ne bolýy kerek jáne onyń joq ekeni úshin qandaı aıyppul
Qazirgi QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi bekitken tizimge sáıkes, kólik dári-dármek jınaǵynda medısınalyq kómek kelgenshe alǵashqy kómek kórsetýge arnalǵan quraldar bolýy tıis.
Mindetti quramǵa mynalar kiredi:
Dári-dármek jınaǵynyń jaramdylyq merzimi jáne onyń ótip ketken jaǵdaıda ne isteý kerek
Mańyzdy: dári-dármek jınaǵy – bul tehosmotr úshin formaldylyq emes, shuǵyl jaǵdaılarǵa arnalǵan bazalyq jınaq. Sondyqtan onyń bar-joǵyn ǵana emes, ishindegi zattardyń jaramdylyq merzimi men tolyqtyǵyn da tekseredi.
Kólik dári-dármek jınaǵynyń jaramdylyq merzimi orta eseppen 4-5 jyldy quraıdy jáne onyń ishindegi zattarǵa baılanysty.
Kezekti tekserý kezinde keıbir (nemese barlyq) dári-dármekterdiń merzimi ótkenin baıqasańyz, dereý jańartý qajet. Tutas jınaqty aýystyrýǵa nemese tek keıbir zattardyń merzimi ótken bolsa, olardy jeke satyp alýǵa bolady.
Kólik dári-dármek jınaǵy men órt sóndirgishti qaıdan satyp alýǵa bolady: tańdaý kezinde nege nazar aýdarý kerek
Kólik dári-dármek jınaqtaryn dárihanalardan, avto dúkenderinen jáne onlaın satyp alýǵa bolady. Órt sóndirgishterdi de sol jerlerden tabýǵa bolady. Biraq mańyzdysy – qaıdan satyp alǵanyńyzda emes, ne satyp alǵanyńyzda.
Dári-dármek jınaǵymen bári qarapaıym: ol Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń tizimine sáıkes jınaqtalǵanyna jáne barlyq zattardyń jaramdylyq merzimi ózekti ekenine kóz jetkizińiz. Jıi kezdesetin jaǵdaı – jańa qorap, biraq ishindegilerdiń merzimi jaqyndap qalǵan.
Órt sóndirgishti tańdaǵanda birneshe nárseni tekserý qajet: onyń merzimi ótpegenine, plombasy bar ekenine, qysymy qalypty ekenine jáne jeńil avtokólikke jaramdy ekenine kóz jetkizińiz.
Kólikke arnalǵan órt sóndirgish: talaptar, kólemi, jaramdylyq merzimi
Qazaqstandaǵy órt sóndirgishterge qoıylatyn talaptar ST RK GOST R 51709-2004 standartynda jazylǵan, ol avtomobılderdiń tehnıkalyq jaǵdaıyn qaýipsizdik turǵysynan retteıdi.
Qysqasha aıtqanda, normalar boıynsha:
Jaramdylyq merzimine keletin bolsaq, munda órt sóndirgishtiń óziniń qyzmet etý merzimi men ony qaıta zarádtaý merzimin shatastyrmaý mańyzdy. Orta eseppen, untaqty órt sóndirgishterdi 1-2 jylda bir ret tekserý men qyzmet kórsetý qajet, al jalpy qyzmet etý merzimi 10 jylǵa deıin jetýi múmkin.
Jeńil avtokólikke qandaı órt sóndirgish jaraıdy?
Jeńil avtokólikter úshin kóbinese eki tıpti órt sóndirgish qoldanylady – untaqty (OP) jáne hladondy (OH). Árqaısysynyń ózindik erekshelikteri bar, tańdaý mindetter men búdjetke baılanysty.
Untaqty órt sóndirgishter (OP) – eń kóp taraǵan nusqa. Olar arzan jáne ámbebap, ártúrli janǵysh zattardy sóndirýge jaramdy. Biraq olardyń kemshiligi bar: qoldanǵannan keıin qatty lastaný qalady, sondaı-aq betti salqyndatý áseri bolmaıdy.
Hladondy órt sóndirgishter (OH) – bul «taza» nusqa bolyp sanalady. Olar iz qaldyrmaıdy, elektronıka men symdardy buzbaıdy, sondyqtan ásirese zamanaýı avtomobılder úshin ózekti. Kemshiligi – joǵary baǵa.
Jeńil avtokólik úshin kóbinese untaqty – bazalyq jáne qoljetimdi nusqa retinde, al hladondy – tehnıka úshin ozyq jáne qaýipsiz sheshim retinde tańdalady.
Jıi kezdesetin satyp alý qateleri – nege jańa balon da qabyldanbaıdy
Tipti jańa órt sóndirgish te tekserýden ótetinine kepildik bermeıdi. Tájirıbede ınspektorlar tek satyp alý faktisine ǵana emes, talaptarǵa sáıkestigine de nazar aýdarýy múmkin.
Eń jıi kezdesetin qatelerdiń biri – plombanyń nemese manometrdiń joqtyǵy, nemese korpýs buzylǵan bolýy. Mundaı balon formaldy túrde jaramsyz bolyp sanalady.
Sondaı-aq, qaıta zarádtaý nemese qyzmet kórsetý merzimi ótse de, órt sóndirgish jańa bolyp kóringenimen, máseleler týyndaýy múmkin.
Taǵy bir másele – durys emes tıp. Jeńil avtokólikterge ádette untaqty nemese hladondy órt sóndirgish qajet, al basqa nusqalar tekserýden ótpeýi múmkin.
Aqyrynda, tańbalaý men sertıfıkattar mańyzdy. Eger buıymda durys ıdentıfıkasıa bolmasa nemese «qujatsyz» satyp alynsa, ol kórineý búlinbegen bolsa da qabyldanbaýy múmkin.
Negizinde, ereje qarapaıym: avtomobılde tek órt sóndirgish emes, jumys isteıtin jáne talaptarǵa sáıkes rastalǵan bolýy kerek.
Apattyq toqtaý belgisi jáne basqa da «usaq-túıekter», olar úshin toqtatady
Apattyq toqtaý belgisi – avtomobıldegi mindetti elementterdiń biri. Tájirıbede oǵan tek bar-joǵymen emes, jaǵdaıy men talaptarǵa sáıkestigimen baılanysty qytyqtaı alady.
Belgige qoıylatyn talaptar: pishini, jaryq shaǵylystyrýy, saqtaý orny
Belgi zaýytta jasalǵan, turaqty konstrýksıasy jáne jaryq shaǵylystyratyn beti bolýy kerek, bul ony qarańǵy ýaqytta jáne nashar kóriný kezinde baıqaýǵa múmkindik beredi. Ózdiginen jasalǵan nemese buzylǵan nusqalar ádette talaptarǵa sáıkes kelmeıdi.
Belgini ońaı qol jetimdi jerde saqtaý usynylady – kóbinese júk salǵyshta, biraq qajet bolǵan jaǵdaıda tez alýǵa bolatyndaı etip.
Jaryq shaǵylystyratyn jılet – 2026 jyly Qazaqstanda mindetti me?
Jaryq shaǵylystyratyn jılet Qazaqstanda júrgizýshi qaýipsizdiginiń mindetti elementterine jatady.
Ol avtomobılde, ásirese salonda bolýy kerek, sonda shuǵyl jaǵdaıda oǵan jyldam qol jetkizýge bolady. Bul ásirese jolda toqtaǵanda nemese túnde kólikten shyqqanda mańyzdy.
Mundaı tájirıbe Eýropadan kelgen. Onda jaryq shaǵylystyratyn jıletter avtomobıldegi mindetti zattar tizimine kiredi jáne olardyń joqtyǵy úshin aıyppuldar qarastyrylǵan. Bul norma kezdeısoq engizilmegen: statısıka kórsetkendeı, túnde kólikten shyqqan júrgizýshilerdi jıi baıqamaı qalady.
Qazaqstandaǵy logıka sol – júrgizýshini kórinetin etý jáne soǵylý qaýpin azaıtý.
Sondyqtan tek qujattardy ǵana emes, bazalyq jınaqty da tekseredi. Tájirıbe kórsetkendeı, jılet kóbinese júrgizýshilerdiń sońǵy sátte esterine alatyn nársesi bolyp shyǵady.
Býksırleý trosy, qosalqy dońǵalaq, domkrat: postta ne suraıdy
Tájirıbede qyzmetkerler buzylý nemese jol-kólik oqıǵasy kezinde kómektesetin bazalyq jınaqqa nazar aýdarýy múmkin.
Býksırleý trosy ádette beriktik jáne uzyndyq talaptaryna sáıkes kelýi kerek (4-6 metr sheginde). Býksırleý kezinde erejelerde qarastyrylǵan bolsa, eskertý belgileri de qoldanylýy múmkin.
Bólek, qosalqy dońǵalaqtyń, domkrattyń jáne dońǵalaqty aýystyrýǵa arnalǵan mınımaldy quraldardyń bar-joǵyna jıi qaraıdy. Bul rette talaptardyń barlyq avtomobılder úshin birdeı emes ekenin túsiný mańyzdy.
Eger óndirýshi bastapqyda qosalqy dońǵalaqsyz, onyń ornyna jóndeý jınaǵy men kompresory bar avtomobıldi qarastyrsa, bul ádette buzýshylyq bolyp sanalmaıdy.
Biraq eger zaýyttyq jınaqta tolyqqandy qosalqy dońǵalaq kórsetilgen bolsa, onyń joqtyǵy stansıada suraqtar týdyrýy múmkin.
Domkrat kóp jaǵdaıda bazalyq jóndeý jumystaryn júrgizý múmkindigi úshin mindetti element bolyp sanalady. Daýly jaǵdaılarda ádette avtomobılge arnalǵan qujattama men onyń zaýyttyq jınaǵy eskeriledi.
Kólikte dári-dármek jınaǵynan basqa ne bolýy kerek: paıdaly, biraq mindetti emes jınaq
Sondaı-aq, ózińizben birge alyp júrý mindetti emes, biraq uzaq saparlarda nemese qolaısyz aýa raıy jaǵdaıynda kómektesetin zattar bar.
Júrgizýshiniń qysqy jınaǵy: tyrnaǵysh, shetka, kúrek, qum
Qys mezgilinde avtomobılde ádettegi jol jaǵdaılarymen kúresýge kómektesetin bazalyq jınaqtyń bolýy usynylady.
Oǵan áınekterdi muzdan tazartýǵa arnalǵan tyrnaǵysh, qar tazalaıtyn shetka, avtomobıldi qardan shyǵarýǵa arnalǵan kishkentaı kúrek, sondaı-aq kóktaıǵaq jolda dóńgelekterdiń tutqasyn jaqsartý úshin qum nemese taıǵaqqa qarsy qospa kiredi.
Mundaı jınaq aýa raıy jaǵdaılaryna tez áreket etýge jáne qys mezgilinde qozǵalys kezinde qaýipsizdikti arttyrýǵa múmkindik beredi.
Jazǵy jınaq: sý, power bank, kúnnen qorǵaý
Jaz – bul júrgizýshilerdiń júzdegen shaqyrymdy ystyq jolda júrip ótýge májbúr bolatyn uzaq saparlar maýsymy. Mundaı jaǵdaılarda jolǵa aldyn ala daıyndalyp, qajetti zattardy ózińizben birge alyp júrý mańyzdy.
Oǵan sý (sý balansyn saqtaý úshin), telefondy jolda zarádtaýǵa arnalǵan power bank, sondaı-aq kúnnen qorǵaý quraldary – kózildirik, krem jáne bas kıim kirýi kerek.
Mundaı jazǵy jınaq uzaq sapardy yńǵaıly ótkizýge jáne ystyq pen uzaq ýaqyt jolda bolýdan týyndaıtyn táýekelderdi azaıtýǵa kómektesedi.
Uzaq saparlarǵa arnalǵan: kanıstrada janarmaı, iske qosqysh-zarádtaǵysh, qosarlanǵan dári-dármek jınaǵy
Uzaq saparlar kezinde, ásirese ınfraqurylymy sırek kezdesetin tas joldarda, bazalyq avarıalyq jınaqtyń bolýy mańyzdy. Ol eldi mekenderden alys qıyn jaǵdaıda qalyp qoımaýǵa jáne ádettegi jol máselelerin tez sheshýge kómektesedi.
Oǵan kanıstrada janarmaı qory, akýmýlátordy iske qosý-zarádtaý qurylǵysy, sondaı-aq joldaǵy kezdeısoq jaǵdaılarǵa arnalǵan qosarlanǵan dári-dármek jınaǵy kirýi usynylady.
Mundaı jınaq avtomobıldiń avtonomıasyn arttyrady jáne uzaq marshrýttarda senimdi sezinýge múmkindik beredi.
Bagajdyń naqty qalaı tekseriletini: mıfter men shyndyq
Qazaqstanda polısıa qyzmetkerleriniń avtomobıl bagajyn tekserýi zań normalarymen retteledi jáne «erik boıynsha» negizsiz júrgizilmeıdi.
«Kólik quraldaryn, shaǵyn kemelerdi tintý» 792-babyna sáıkes, avtomobıldi, sonyń ishinde bagajdy tintý, zańdy negizder bolǵan kezde, mysaly, ákimshilik quqyq buzýshylyq, baǵyt berý, arnaıy is-sharalar nemese júrgizýshiniń kelisimimen júrgiziledi.
Basqa jaǵdaılarda júrgizýshi toqtatý sebebin naqtylaýǵa jáne belgilengen prosedýrany saqtaýdy talap etýge quqyly.
Kópshilik ınspektordyń kez kelgen ýaqytta eshqandaı sebepsiz «tekserý úshin» bagajdy ashýy múmkin dep sanaıdy.
Shyn máninde, kólik quralyn tintý vızýaldy tekserýden ózgeshe. Tintýdi kýálardyń qatysýymen nemese beınejazbamen júrgizedi, prosesýaldyq qujattar mindetti túrde resimdeledi.
Osylaısha, bagajdy ashý – bul talap boıynsha formaldy prosedýra emes, zańdy negizi bolýy jáne belgilengen tártipte tirkelýi tıis prosesýaldyq áreket.
Inspektordyń bagajdy ashýdy talap etýge quqyǵy bar ma?
Iá, tek tıisti negizder bolǵan kezde ǵana, mysaly, ákimshilik quqyq buzýshylyq, baǵyt berý, arnaıy is-sharalar nemese júrgizýshiniń kelisimimen. Biraq ol úshin kýálardy shaqyryp, tintýdi beınekameraǵa túsirýi kerek. Kýálar bolmaǵan jaǵdaıda qyzmetker hattamada bul týraly kórsetýi tıis.
Kóliktegi mindetti jınaq týraly jıi qoıylatyn suraqtar (FAQ)
Saqtandyrý bolsa, kólikte dári-dármek jınaǵy bolýy mindetti me?
Saqtandyrýdyń (mindetti avtokólik ıeleriniń jaýapkershiligin saqtandyrý) bolýy avtomobıl jınaǵynyń mindetti talaptaryn almastyrmaıdy. Qazaqstanda dári-dármek jınaǵy apattyq toqtaý belgisi men órt sóndirgish sıaqty kólik quralynyń mindetti jabdyq elementterine jatady.
Reseılik nemese ózbekstandyq dári-dármek jınaǵy jaraı ma?
Formaldy túrde dári-dármek jınaǵynyń shyqqan jeri emes, belgilengen tizimge jáne jınaqtaý talaptaryna sáıkestigi mańyzdy.
Eger dári-dármek jınaǵynda barlyq qajetti alǵashqy kómek quraldary bolsa jáne merzimi ótpegen bolsa, ol ádette jaramdy bolyp sanalady. Tájirıbede ishindegi zattardyń tolyqtyǵy men jaramdylyq merzimi eskerilýi múmkin.
Apattyq belginiń joqtyǵy úshin aıyppul salyna ma?
Iá, apattyq toqtaý belgisiniń joqtyǵy jol erejesi talaptaryn buzý retinde qarastyrylýy múmkin.
Sonymen qatar, jol-kólik oqıǵasy bolǵan jaǵdaıda onyń joqtyǵy jolda qaýipsizdikti qamtamasyz etýdi qıyndatady jáne oqıǵany resimdeý kezinde jeke buzýshylyq retinde tirkelýi múmkin.
Tehnıkalyq tekserýden ótý úshin avtomobıldiń bagajynda ne bolýy kerek?
Tehnıkalyq tekserýden ótý kezinde ádette mindetti jınaqtyń bar-joǵy tekseriledi: apattyq toqtaý belgisi, dári-dármek jınaǵy jáne órt sóndirgish. Avtomobıldiń jalpy tehnıkalyq jaǵdaıy, negizgi júıelerdiń jumys isteý qabileti jáne qaýipsizdik talaptaryna sáıkestigi de baǵalanady.