InfoHub Logo

Qyzylorda oblystyq ftızıopýlmonologıalyq ortalyǵynyń sanıtarlary 55 jasta merziminen buryn zeınetke shyǵa almaıtyndaryn málimdedi. Olardyń aıtýynsha, medısınalyq bilimi týraly dıplomynyń joqtyǵyna baılanysty mekeme basshylyǵy bul quqyqtarynan aıyryp otyr. Odan bólek, kóp jyldar boıy olar úshin mindetti kásiptik zeınetaqy jarnalary (MKZJ) aýdarylmaǵany anyqtaldy.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Qazaqstandaǵy qoldanystaǵy erejelerge sáıkes, zıandy eńbek jaǵdaıynda jumys isteıtin medısına qyzmetkerleri 55 jasta zeınetke shyǵa alady. Bul úshin jumys berýshi keminde jeti jyl boıy jalaqysynyń 5%-yn MKZJ retinde aýdaryp otyrýy tıis.

Zeınetaqy jarnalary tólenbegen

Oblystyq ftızıopýlmonologıalyq ortalyqtyń sanıtar-aspazshysy Gúlmıra Manasıpova mekemede 25 jyldan beri jumys isteıdi. Ol burynǵy bas dárigerden merziminen buryn zeınetke shyǵý quqyǵy týraly bilgenin aıtady. Alaıda, 55 jasqa tolǵan keıbir qyzmetkerler qujat jınap, 2014 jyldan beri tıisti 5% jarnanyń aýdarylmaǵanyn anyqtaǵan.

«Sol kezde erte zeınetke shyǵýǵa nıetti bolǵan sanıtarlar men medbıkeler sotqa júginip, mekemege jarnalardy óteýdi talap etti. Barlyǵy 58 adam boldy. Sotty olar utyp aldy. 2024 jyldyń jeltoqsanynda bári demalysqa shyqty», – deıdi Gúlmıra.

2025 jyldyń kúzine qaraı osyndaı sebeptermen shamamen júz adam zeınetke shyqqan. Alaıda, basshylyq aýysqannan keıin jaǵdaı ózgerdi.

«2025 jyldyń kúzinde jańa bas dáriger Sáken Úseıinov keldi. Ol ujymdy jınap, dárigerler men medbıkeler 55 jasta zeınetke shyǵa alatynyn, al sanıtarlarǵa bul quqyq berilmeıtinin aıtty. Sebebi olardyń medısınalyq bilim týraly dıplomy joq eken. Olar 60-63 jasta zeınetke shyǵa alady eken», – dep jalǵastyrdy ol.

Manasıpovanyń aıtýynsha, jaqynda 55 jasqa tolatyn sanıtarlardyń jaǵdaıyn suraǵanda, naýqastar sany azaıǵandyqtan olardyń qysqartýǵa iligýi múmkin ekeni aıtylǵan.

«Buryn, 10-15 jyl buryn, bir bólimde 120-dan astam naýqas emdeletin. Qazir 10 naýqas qana bar. Meniń jumysym – naýqastarǵa tamaq jetkizý, ydys-aıaq jınaý, jýyp, asqanaǵa tapsyrý. Men «las aımaqta» jumys isteımin. Naýqastarmen tyǵyz baılanysta bolamyn. Mine, sonsha jyldan beri osylaı», – deıdi ol.

Sanıtarǵa jaqynda 55 jas tolady, biraq ol jańa jumys taba alatynyna senimsiz.

«Bas dáriger «qaıda shaǵymdansańdar da shaǵymdana berińder, sotqa berseńder de bolady, men ony utamyn» dedi. Buryn 55 jasta zańsyz zeınetke shyqqandar týraly aıtqanda, «olar zańsyz shyqty» dedi. Sot sheshimi bolsa da solaı dedi. Eger solaı bolsa, olar memleketke aqshany qaıtaryp, qaıta jumysqa shyǵýlary kerek pe? Jaýap ala almadym», – dep eske aldy Manasıpova.

Vıse-mınıstr sanıtarlardy qoldady

2025 jyldyń jeltoqsanynda Manasıpova bul máseleni Qyzylorda turǵyndarynyń Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıse-mınıstri Vıktorıa Shegaımen kezdesýinde kóterdi. Onyń aıtýynsha, sheneýnik sanıtarlardyń merziminen buryn zeınetke shyǵýyna tyıym joq ekenin aıtqan.

«Oblys ákiminiń orynbasary da boldy. Ol sotqa júginý kerektigin aıtty. Biz talap aryz berdik. Endi bas dárigerge shaǵymdanatyndardyń barlyǵyna qysym kórsetilýde», – deıdi ol.

Vıse-mınıstr sanıtardyń jumys ornyn attestasıadan ótkizgen-ótkizbegenin de surady. Komısıa eńbek jaǵdaılarynyń zıandy ekenin rastady.

Ortalyq qyzmetkerleri densaýlyq saqtaý basqarmasyna, densaýlyq saqtaý mınıstrligine, prezıdent ákimshiligine, «AMANAT» partıasyna jáne Bas prokýratýraǵa da ótinishter joldaǵan. Manasıpovanyń aıtýynsha, barlyq vedomstvolardan sanıtarlardyń merziminen buryn zeınetke shyǵýyna tyıym joq degen jaýap kelgen.

Manasıpova jańa basshynyń birneshe ret ujymdy jınap, mekemeniń qarjylyq qıyndyqtary týraly aıtqanyn jetkizdi.

«Jańa bas dáriger birneshe ret jınalys ótkizip, ortalyqtyń búdjet aldynda shamamen 500 mln teńge qaryzy bar ekenin jáne bul qaryzdy óteý kerektigin aıtty. Biraq bizdiń buǵan qandaı qatysymyz bar?! Burynǵy bas dárigerler muny aıtpaǵan», – dep málimdeıdi ol.

Sot prosesi sozylýda

Ortalyq qyzmetkerleri eki kezeńmen ujymdyq talap aryz bergen. Birinshi topta 16 adam, ekinshisinde 23 adam bolǵan. Alaıda, keıbir medbıkeler keıin basshylyqtyń ýádesinen keıin aryzdan bas tartqan.

«Sol sebepti qujattardy qaıta jasap, sotqa qaıta berýge týra keldi. Adamdar basshylyqpen janjaldasýdan qorqatyndyqtan, keıbireýler bizdiń qatarymyzdan shyǵyp, qaıta oralyp jatyr. Sondyqtan kúzden beri birde-bir sot otyrysy bolǵan joq. Jaqynda bir medbıke úshin 5% tólep berdi, sodan keıin ol aryzynan bas tartty», – deıdi Manasıpova.

Qazirgi ýaqytta ujymdyq talap aryzǵa 28 adam qatysýda.

«Biz demalysqa shyǵyp, basqa jumys tapqymyz keledi, biraq bul da kúmán týdyrady, óıtkeni biz týberkýlezben aýyratyndarmen tyǵyz baılanystamyz», – dep qosady ol.

«Biz naýqastar arasynda 100% ýaqyt ótkizemiz»

Ortalyqta on jylǵa jýyq jumys istegen sanıtar Altynshash Ótkelbaeva da jaǵdaıdy rastaıdy.

«55 jasta demalysqa shyǵýǵa bolatynyn bilgende, men de anyqtamalar jınaı bastadym. Biraq men úshin 5% jarna tólenbegenin anyqtadym. Sondyqtan erte demalysqa shyǵa almaımyn. Jańa bas dáriger Sáken Úseıinov kelgennen keıin múldem tóleýden bas tartty. Olardyń aıtýynsha, sanıtarlar – medısına qyzmetkeri emes, medısınalyq bilimi joq. Bul týraly bizge zańger aıtty. Zańda eńbek ýaqytynyń 80%-yn zıandy jaǵdaıda ótkizetin adamdardyń merziminen buryn demalysqa shyǵýǵa quqyǵy bar delingen. Biz 80% emes, 100% ýaqytymyzdy qaýipti naýqastar arasynda ótkizemiz», – deıdi ol.

Ótkelbaevanyń aıtýynsha, sanıtarlar dezınfeksıalaý jumystaryn qosa alǵanda, úlken kólemdegi jumysty atqarady.

«Jumystyń zıandylyǵy úshin jalaqyǵa qosymsha aqy bar deıdi, biraq jalaqy túbirtegin alǵanda, nesi belgisiz ekeni túsiniksiz bolyp qalady. Sondyqtan jalaqyǵa zıandylyq pen ekologıa úshin qansha qosymsha aqy tólenetinin bilmeımiz», – dep atap ótedi.

Áıel jumys istegen jyldar ishinde hlor ıisin sezýdi toqtatqanyn aıtady.

«Biz naýqastarǵa kútim jasaımyz, olardyń ydys-aıaqtaryn, kıimderin, bólmelerin óńdeımiz. Naýqas qaıtys bolǵannan keıin kóp hlor qoldanylady, óıtkeni týberkýlez taıaqshasy tiri ıe izdep, deneni massalyq túrde tastap ketedi», – deıdi sanıtar.

Basqa óńirlerde de osyndaı máseleler bar

Ortalyq qyzmetkerleriniń aıtýynsha, sotqa daıyndyq kezinde olar basqa óńirlerde de osyndaı jaǵdaıdyń oryn alǵanyn bilgen.

«Ótken jyly Túrkistan men Shymkenttegi áriptesterimizdiń de osyndaı máseleleri baryn bildik. Biraq ondaǵy adamdar BAQ-qa júginýden qoryqty», – deıdi sanıtarlardyń biri.

Qyzmetkerler nege medısına qyzmetkeri bolyp sanalmaıtyndaryn túsinbeıdi.

«Nege biz medısına qyzmetkeri emestimiz? Biz medısınalyq mekemede jumys isteımiz, medısınalyq forma kıemiz, densaýlyq saqtaý basqarmasynyń qyzmetkerleri qabyldaıtyn attestasıadan ótemiz», – dep suraq qoıady olardyń biri.