InfoHub Logo

Ekibastuz qalasy endi monogorodtar tiziminde joq. Bul tek resmı mártebe emes, qalanyń ekonomıkalyq qurylymyndaǵy eleýli ózgeristerdi bildiredi. Buryn kómir men energetıkaǵa táýeldi bolǵan qala endi ártaraptandyrylǵan ekonomıkaǵa bet burýda.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Nege Ekibastuz monogorod statýsynan aıyryldy?

Monogorod degenimiz – ekonomıkasy bir ǵana iri kásiporynǵa nemese salaǵa baılanysty qala. Ekibastuz úshin bul kómir jáne energetıka salalary boldy. Buǵan deıin qala ekonomıkasynyń 60-70%-y osy salalarǵa tikeleı nemese janama túrde táýeldi edi. Qala turǵyndarynyń árbir úshinshisi osy salalarda jumys istedi. Endi bul táýeldilik azaıdy, ekonomıka ártaraptandyryldy.

Ekibastuzdyń monogorodtar tiziminen shyǵýy kezdeısoq emes. Oǵan birneshe sebep bar: gradoobrazýıýshıı sektordyń úlesi 50%-dan tómendedi, kómir salasynan tys jańa kásiporyndar paıda boldy, shaǵyn jáne orta bıznes damyp, ınvestısıalar tartylýda.

Sońǵy jyldary negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısıa kólemi 20-30%-ǵa ósti. Shaǵyn jáne orta bıznestiń úlesi ekonomıkada 25-30%-ǵa jetip, ósýde. Kómir salasynan tys jumys isteıtinderdiń sany jyl saıyn artyp keledi.

Qalanyń jańa ekonomıkalyq draıverleri

Ekibastuz bir kúnde ózgergen joq. Qalanyń ártaraptandyrylýy burynnan bastalǵan. 2000-shy jyldary temirjol dóńgelekterin shyǵaratyn zaýyt jáne vagondar qurastyratyn kásiporyn iske qosyldy. Bul kómir óndirýshi qalany kólik-ónerkásiptik hab retinde damytýǵa múmkindik berdi.

Qazirgi tańda qalada temirjol salasyna qajetti komponentter men jabdyqtar shyǵaratyn, vagondar qurastyratyn jáne jyljymaly quramǵa arnalǵan bólshekter óndiretin iri temirjol klasteri jumys isteıdi. Sońǵy úsh jylda óńdeý ónerkásibi, qurylys, aýyl sharýashylyǵy, saýda jáne qyzmet kórsetý salalary damyp, aıtarlyqtaı jetistikterge jetti.

Temirjol klasterimen qatar, metalýrgıa sektory da qarqyndy damýda. Qazirgi tańda eki feroqorytpa zaýyty jumys istep tur, úshinshisi salynýda. Bul kásiporyndar jylyna 460 myń tonnaǵa deıin ónim shyǵaryp, Qazaqstanǵa ferrosılısıı naryǵynda jetekshi oryn alýǵa múmkindik beredi. Sondaı-aq, katodty mys óndirý jobalary da qolǵa alynýda.

Jergilikti bılik ókilderiniń baǵalaýynsha, jylyna 1 mıllıon tonnaǵa deıin bolat shyǵaratyn, quny shamamen 500 mlrd teńge bolatyn elektrometallýrgıa zaýytynyń qurylysy erekshe mańyzǵa ıe. Ónimniń 40%-ǵa deıinin TMD jáne Eýropa elderine eksporttaý josparlanýda. Budan bólek, IT-sektordy jáne sıfrlyq ınfraqurylymdy damytý úshin joǵary tehnologıalyq «Derekterdi óńdeý ortalyqtarynyń ańǵary» jobasy da bastaý aldy.

Qalanyń ınfraqurylymy da jaqsarýda. Jyl saıyn 87 myń sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berilýde, qurylys jumystarynyń kólemi 124 mlrd teńgege jetti. Sońǵy bes jylda 12 myńnan astam jumys orny ashyldy.

Artyqshylyqtary men kemshilikteri

Ekibastuzdyń monogorod statýsynan shyǵýy – jaqsy jańalyq. Alaıda, qala áli de damýdyń ótpeli kezeńinde. Bul kezeń eń turaqsyz, biraq eń perspektıvaly kezeń bolyp sanalady.

Artyqshylyqtary:

Kemshilikteri:

Degenmen, sarapshylar 2023-2024 jyldary qalada jańa, turaqty ekonomıkalyq modeldiń qalyptasa bastaǵanyn atap ótýde. Bul model aldaǵy ýaqytta da keńeıe túspek.