Tengrinews.kz / Bolat Aıtmolda
«Júrek jylýy»: Almatynyń qaq ortasyndaǵy tazalyq saqshylarynyń jumysy
Almatynyń eń ortalyq aýdandaryn tazalyqta ustaıtyn jandardyń jumysy qalaı ótetinin bilesiz be? Olar aýa raıyna qaramastan, tań ata almaı jumysqa shyǵady. Biz olardyń kúndelikti tynys-tirshiligi men kezdesetin qıyndyqtaryn bilýge tyrystyq.
Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
Almatynyń «Altyn kvadratyndaǵy» eki áıel
Bizdiń keıipkerlerimiz – Almatynyń «Altyn kvadraty» sanalatyn aýmaqty tazalaıtyn 56 jastaǵy Ásemhan men 48 jastaǵy Jarqyngúl. Olarmen eki ret kezdestik: jeltoqsanda alǵashqy qar túser aldynda jáne naýryzda, Naýryz merekesi qarsańynda.
Osy ýaqyt ishinde olar qala kóshelerin kúndelikti tazalaý jumysynyń qalaı ótetinin jáne elimizdiń eń iri qalalarynyń birindegi jumystyń qyr-syryn baıandap berdi.
Eki saǵattyq jol
Eki áıeldiń de tańdary uzaq joldan bastalady. Ásemhan Shelek aýylynan, al Jarqyngúl Almaty oblysyndaǵy Ashybulaq aýylynan keledi. Jumysty ýaqytyly bastaý úshin olar áli kún qarańǵyda turýǵa májbúr.
«Bizdi arnaıy avtobýs alyp keledi. Jolǵa shamamen eki saǵat ketedi. Tańǵy saǵat 5-te turyp, 5:00-de jolǵa shyǵamyz. 7:30-da jumys ornyna jetip, 7:50-de ýchaskege shyǵamyz», – deıdi Ásemhan.
Olardyń jumys isteıtin aımaǵy – Almatynyń ortalyǵy, adamdar men týrıser aǵyny úzilmeıtin qalanyń belsendi bóligi. Ýchaskege Qabanbaı batyr kóshesinen Panfılov kóshesine deıingi, sondaı-aq Nazarbaevtan Seıfýllınge deıingi aýmaq kiredi.
Bir kúnniń jumysy
Mundaǵy jumys kúni mınýt saıyn josparlanǵan: tańǵy saǵat 7:50-de tazalyqshylarmen birge arnaıy tehnıka ýchaskege shyǵady.
Qysta kóshelerge tuz sebetin shaǵyn arnaıy kólikter men qar men muzdy tazalaıtyn traktorlar jumys isteıdi. Olardan keıin tazalyqshylar shyǵady: kúzde olar japyraqtardy, qysta tehnıka júrmeıtin jerlerdegi qar men muzdy tazalaıdy. Sonymen qatar, olar qoqys jáshikteriniń tazalyǵyn qadaǵalap, qoqys jınaıdy.
«Túski asqa bizde bir jarym saǵat beriledi – 12:30-dan 14:00-ge deıin. Bul ýaqytta biz arnaıy bólmege kirip, jylynyp, shaı iship, sál demalamyz», – deıdi Ásemhan.
Kúndizgi aýysymda munda shamamen 30 adam jumys isteıdi, al saǵat 17:00-de olar ýchaskeni kelesi brıgadaǵa tapsyrady. Saǵat 20:00-ge deıin taǵy úsh-tórt adam kezekshilikte bolady – olar qoqys jáshikteriniń tazalyǵyn baqylap, tártipti saqtaıdy. 20:00-den 8:00-ge deıin túndegi aýysym jumys isteıdi – bul shamamen on qyzmetker.
«Bizdiń Arbatymyz taza bolýy kerek – bul týrıser men jastardyń tartylys núktesi. Biz aýysymmen jumys isteımiz: kúndiz, keshke jáne túnde. Keıde túndegi aýysymǵa da shyǵamyz, ásirese mereke kúnderi nemese qalany qar basyp qalǵanda», – deıdi Ásemhan.
Almatydaǵy tazalyqshylar qansha tabys tabady?
Tazalyqshylar qolyna shamamen 280-300 myń teńge alady.
Jarqyngúl 2024 jyly jalaqynyń shamamen 200 myń teńge bolǵanyn, al qazirgi kórsetkishke tek 2025 jyly kóterilgenin naqtylaıdy. Biraq onyń aıtýynsha, úlken qalada ómir súrý úshin bul áli de jetkiliksiz.
«Almaty – úlken qala, shyǵyndar kóp, árkimniń óz nesıesi bar. Árıne, qossa deımiz», – deıdi ol.
Tazalyqshy jumysyndaǵy eń qıyny nede?
Eki áıel de óz jumystaryndaǵy eń aýyry – bul aýa raıynyń kúrt ózgerýi kezinde erekshe seziletin fızıkalyq júkteme deıdi. Jeltoqsanda Ásemhan qystyń áli óziniń minezin kórsetpegenin aıtqan edi, biraq naýryzǵa deıin jaǵdaı ózgerdi.
«Qańtar men aqpan qalypty ótti, biraq naýryzda bizdi kútpegen jerden úsh ret qatty qar jaýdy – bul bizdi jospardan sál shyǵardy. Qar óte kóp boldy. Basshylyq aýa raıy boljamyn qadaǵalap, aldyn ala eskertedi, sondyqtan biz quraldardy, arnaıy kıimderdi daıyndap, ýchaskege shyǵamyz», – deıdi ol.
Onyń aıtýynsha, ótken qysty ótkerý qıynyraq bolǵan – ol sýyq ári qarly edi. Jarqyngúl bolsa, onyń aıtýynsha, eń basty qıyndyq – muzdy shabý.
«Tehnıka jete almaıtyn jerlerde biz qolmen jumys isteımiz: muzdy ledorýbpen jáne kúrekpen uryp, kesekterdi artamyz. Eger qar eki-úsh kún qatarynan jaýsa, biz keıde bárin úlgere almaımyz, biraq tyrysamyz», – deıdi ol.
«Sózben jetkizý qıyn»: Naýryz toıyndaǵy jumys
Naýryzǵa úsh kún qalǵanda kezdeskende, brıgada merekege daıyndalyp jatty. Olar júktemeniń joǵary bolatynyn túsindi.
«Ótken jyly Naýryzda adamdar men qoqys óte kóp boldy – sózben jetkizý qıyn. Qoqys jáshigin tazalaǵannan keıin birden tolyp qalady», – dep eske alady Ásemhan.
Bıyl da komanda kúndiz de, túnde de jumys isteýge daıyndalýda.
Jarqyngúl oraza ustaǵan – bir aı boıy ol aıaǵynda, dalada jáne sýyqta jumys istedi. Mundaı jaǵdaıda qıyn boldy ma degen suraqqa ol sabyrmen jaýap beredi:
«Joq, qıyn bolǵan joq», – deıdi ol.
«Ár maýsymnyń ózindik ereksheligi bar»
Jazda jańbyrdan keıin aryqtar sýǵa tolyp, aılar boıy jınalǵan nemese qala turǵyndary tastaǵan barlyq nárseni aǵyzyp ákeledi.
«Jazda aryqtardan bárin shyǵaramyz: bótelkeler, japyraqtar, tipti kıimder – ish kıimder men shulyqtar. Kúrekpen, keıde qolmen tazalaımyz, sý jolǵa shyqpas úshin», – deıdi Ásemhan.
«Tehnıka qyzmetkeri de boldyq, zaýytta da jumys istedik»: ótken ómir
Eki áıel de – qandastar. Olar 2007 jyly Qytaıdan kóship kelgen, sol jaqtaǵy barlyq múlkin tastap ketken. Ásemhannyń óz jeri, sharýashylyǵy, rettelgen turmysy bolǵan.
«Bárin tastap, maldy satyp, qaıtyp keldik», – deıdi ol.
Kóship kelgennen keıin otbasyna Teskensý aýylynan jer berildi, biraq keıin 2016 jyly ol basqa adamǵa qaıta rásimdelgeni belgili boldy. Sottar men ótinishterge qaramastan, jerdi qaıtaryp ala almaǵan soń, Ásemhan jumys izdeýge májbúr boldy.
Resmı jumysqa ornalasqanǵa deıin ol birneshe jyl boıy tazalyqshy bolyp qosymsha jumys istegen: tańǵy saǵat 3:30-da turyp, beske deıin Almatyǵa kelip, onǵa deıin jumys istep, úıine oralǵan. Bir aýysym úshin úsh myń teńgege jýyq aqsha tólegen.
«Aýyldastarymyzben jınalyp, birge Almatyǵa bir avtobýspen baratynbyz. Balalar mektepte oqyp júrgende osylaı tamaq aqshasyn tabatynbyz. Sol kezde baǵalar tómen bolatyn: eki-úsh kúnde bir qap un men maı satyp alýǵa bolatyn edi», – deıdi ol.
2021 jyly Ásemhan «Almaty Tazalyq» mekemesine resmı túrde jumysqa ornalasty.
«Keıin zeınetaqy alý úshin eńbek ótili bolýy kerek. Úıde otyrsaq, balalardy asyraı almaımyz», – deıdi olar.
Jarqyngúl de 2007 jyly Qazaqstanǵa kóship kelgen. Qytaıda ol úı sharýasynda bolǵan, keıin otbasy Taldyqorǵan mańynda sharýashylyqpen aınalysqan, odan keıin Almatyǵa kóship kelgen.
«Sodan keıin men zaýytta jumys istedim, bazarda ydys-aıaq sattym. Biraq jumysqa ornalasý ońaı bolmady – bári birdeı qabyldaı bermedi», – deıdi ol.
2022 jyly Jarqyngúl «Almaty Tazalyq» mekemesine kelip, sodan beri sol jerde jumys isteıdi.
«Qala turǵyndary alǵys aıtady»
Barlyq qıyndyqtarǵa qaramastan, jumysta jyly sátter de jeterlik. Keıipkerlerdiń aıtýynsha, qala turǵyndary keıde jaqyndap kelip, alǵys aıtyp, densaýlyq tileıdi. Týrıser sýretke túsýdi suraıdy, al Ramazan aıynda brıgadaǵa tamaq ákelgen.
«Árıne, keıde sógip qalatyndar da bolady – «senderdi de tazalasańdarshy» dep aıtatyndar. Biraq jaqsy adamdar kóp. Olar alǵys aıtyp, syı-sıapat ákeledi, «mine, aýyzasharǵa» dep qoldaý kórsetedi. Týrıser jaqyndap kelip, bizben sýretke túsedi – tildi árqashan túsinbeımiz, biraq jaqsy nıetterin sezemiz. Kúni boıy dalada jumys istegende bul úlken qýanysh», – deıdi Ásemhan.
Áleýmettik jelilerdiń damýymen Arbat blogerler úshin tanymal orynǵa aınaldy. Inflúenserler únemi munda rolıkter túsirýge keledi, al keıbir qyzmetkerlerge bul kómektesken – bireýdiń nesıesi jabylǵan, bireýge baspanaǵa kómek kórsetilgen. Ásemhanmen mundaı jaǵdaı bolmasa da, áriptesteri úshin ol shyn júrekten qýanady.
«Tipti bir ýys kúnbaǵys berse de – janǵa jylýlyq syılaıdy. Oılaısyń: rasynda, bizdi de baǵalaıdy eken. Rasynda, biz de adamdarǵa qajet ekenbiz», – deıdi ol.
Almatylyqtarǵa hat
Áńgime sońynda áıelder qala turǵyndaryna – ár tań saıyn jumysqa shyǵatyn adamdarǵa úndeý tastady.
«Jastardy tazalyqqa shaqyrǵymyz keledi. Qoqysty jolǵa emes, jáshikterge tastańyzdar – olar jetkilikti ǵoı. Eger sizder kúrek ustamasańyzdar da, tamaq qaldyǵyn konteınerge deıin jetkizińizder. Qalanyń tazalyǵy – bizdiń ortaq jaýapkershiligimiz, ol bárimizge qajet. Aınala ádemi bolǵanda jaǵymdy emes pe», – deıdi Ásemhan men Jarqyngúl.
Saǵat 17:00-de Ásemhan men Jarqyngúl ýchaskeni kezekshilerge tapsyryp, «Gazelge» otyrady. Alda – úıge baratyn eki saǵattyq jol, al erteń taǵy da tańǵy tórtte turý.
Kún saıyn osylaı jalǵasady. Olardyń eńbegi jıi nazardan tys qalady, biraq dál osynyń arqasynda qala ár tań saıyn taza kórinedi.