Qazaqstandyqtar problemalyq nesıeleri barlar úshin jaqsy jańalyq: elde jeke tabys salyǵy (JTS) tóleý erejelerin nesıe qaryzyn keshirý kezinde ózgertý usynylýda. Nesıe alaıaqtarynyń qurbandary men aýyr ómirlik jaǵdaıǵa tap bolǵan qaryz alýshylardy salyqtan tolyq bosatý josparlanýda, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Bul másele Ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarınniń tóraǵalyǵymen ótken Salyq kodeksin engizý jónindegi jobalyq keńseniń otyrysynda qaraldy. Qazirgi ýaqytta bank esepten shyǵarǵan qaryz belgili bir jaǵdaılarda jeke tulǵanyń kirisi bolyp sanalady, bul JTS tóleý mindetin týdyrýy múmkin. Salyqtan bosatý tek jekelegen jaǵdaılarda ǵana qoldanylady.
Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi (QRDA) Qazaqstan qarjygerleriniń qaýymdastyǵymen birlesip, úmitsiz nesıelerdi, onyń ishinde alaıaqtar resimdegen qaryzdardy esepten shyǵarý kezinde azamattardy JTS-tan tolyq bosatýdy saqtaýdy usyndy.
Alaıda bosatý barlyǵyna berilmeıdi. Jumanǵarın adamnyń nesıe boıynsha tóleı almaı qalýy obektıvti bolǵan jaǵdaılar men banktiń óz komersıalyq múddesine qaraı qaryzdy esepten shyǵarý týraly óz betinshe sheshim qabyldaıtyn jaǵdaılardy ajyratýdy usyndy. Mınıstrdiń ustanymy boıynsha, alaıaqtardyń qurbandary men shynymen aýyr ómirlik jaǵdaıǵa tap bolǵan azamattar qaryz esepten shyǵarylǵannan keıin JTS-tan tolyq bosatylýy tıis.
Sonymen qatar, mundaı jeńildikti kez kelgen nesıeni keshirýge avtomatty túrde taratý usynylmaıdy. Eger bank óz balansyn ońtaılandyrý jáne provızıalardy qaıta qalyptastyrý úshin komersıalyq nesıeni esepten shyǵarsa, memlekettik búdjet, Jumanǵarınniń aıtýynsha, avtomatty túrde salyq túsimderinen aıyrylmaýy kerek.
Endi memlekettik organdar QRDA-men birlesip, esepteýler júrgizip, aýyr ómirlik jaǵdaı dep esepteletin mán-jaılardyń tolyq tizbesin anyqtaýy qajet. Yqtımal krıterıler retinde múgedektik, eńbekke qabilettiligin joǵaltý, múlik pen tabystyń bolmaýy ataldy.
Otyrysta sondaı-aq boryshtyq baǵaly qaǵazdar boıynsha dıskontty salyq salý máselesi qaraldy. Salyq kodeksiniń jalpy anyqtamasy boıynsha dıskont syıaqyǵa jatady. Alaıda baǵaly qaǵazdy óteý kezinde ol is júzinde qunnyń ósimi retinde qarastyrylady, degenmen aktıvti satý bolmaıdy. Nátıjesinde ekonomıkalyq turǵydan birdeı kiristiń salyqtyq saldary ártúrli bolýy múmkin.
Bul qaıshylyqty joıý úshin óteý kezindegi dıskontty boryshtyq baǵaly qaǵazdar boıynsha syıaqy quramynda saqtaý usynyldy. Ulttyq ekonomıka mınıstrligi bul kýpon men dıskonttan túsetin kiristerge salyq salýdy biryńǵaılandyrýǵa jáne qazaqstandyq bırjalarda ınvestorlar úshin birdeı jaǵdaılardy qamtamasyz etýge múmkindik beredi dep esepteıdi.