Qyzanaqty kúndelikti rasıonǵa qosý baýyrdaǵy Mamyr mólsheriniń azaıýyna ákelýi múmkin. Italıalyq zertteýshiler POMOSANO jobasy aıasynda júrgizilgen shaǵyn eksperımentte osyndaı qorytyndyǵa keldi. Nátıjeler Nutrients jýrnalynda jarıalandy, dep habarlaıdy infohub.kz.
Zertteýge metabolıkalyq asosıasıalanǵan baýyrdyń maıly aýrýy (MASLD) bar 79 eresek adam qatysty. Qatysýshylar kezdeısoq eki topqa bólindi: birinshi top qyzanaqsyz ádettegi rasıondy ustandy, al ekinshi top alty apta boıy kún saıyn 200 gram jańa pisken qyzanaq jáne 50 gram tomat soýsyn tutyndy, bul barlyǵy kúnine shamamen 250 gram tomat ónimderin quraıdy.
Alty aptadan keıin baýyrdaǵy Mamyr mólsheri eki topta da azaıdy, alaıda kún saıyn qyzanaq pen tomat soýsyn jegenderde tómendeý shamamen 1,9 ese aıqynyraq boldy.
Zertteýshiler áleýetti áser qyzanaqtaǵy zattarmen, atap aıtqanda olarǵa qyzyl tús beretin lıkopınmen baılanysty bolýy múmkin dep boljady. Bul karotınoıd antıoksıdanttyq qasıetterge ıe jáne buryn metabolıkalyq densaýlyqqa qatysty zerttelgen. Alaıda bul zertteýde qatysýshylardyń qanyndaǵy lıkopın deńgeıi ólshenbegen, sondyqtan onyń baýyrǵa áser etkenin rastaý múmkin emes.
Alty apta ishinde basqa kórsetkishter aıtarlyqtaı ózgergen joq. Zertteýshiler dene salmaǵynyń ındeksi, dene quramy, baýyr qattylyǵy, fıbroz belgileri, baýyr fermentteriniń deńgeıi, lıpıdti profıl, ınsýlınge tózimdilik jáne qabyný markerleri boıynsha toptar arasynda aıtarlyqtaı aıyrmashylyqtardy anyqtaǵan joq.
Bul mańyzdy, óıtkeni MASLD — bul jaı ǵana baýyrda maıdyń jınalýy emes. Aýrý órship, qabynýǵa, fıbrozǵa, sırrozǵa jáne basqa asqynýlarǵa ákelýi múmkin. Bir kórsetkishtiń tómendeýi aýrýdyń emdelgenin bildirmeıdi.
Zertteý shaǵyn boldy jáne nebári alty aptaǵa sozyldy. Onyń nátıjelerin osy aýrýmen aýyratyn barlyq adamdarǵa avtomatty túrde taratýǵa bolmaıdy, ony uzaq merzimdi zertteýlerde tekserý qajet.
MASLD kezinde emniń negizi ómir saltyn ózgertý jáne qaýip faktorlaryn baqylaý bolyp qalady, al rasıon adamnyń densaýlyq jaǵdaıyn eskere otyryp tańdalýy kerek.
Baýyrdyń maıly aýrýynyń damýyna ártúrli minez-qulyq qaýip faktorlary áser etedi. Buǵan deıin «Kýrsıv» аlkogóldi aıyna bir ret bolsa da kóp mólsherde tutyný aýrý qaýpin aıtarlyqtaı arttyratynyn jazǵan.