InfoHub Logo

Qaraǵandydaǵy Nıgmatýlınder klanyna tıesili YDD Corporation feroqorytpa zaýytynda jumys toqtatyldy. 528 adam jumys istegen kásiporynnan 442 jumysker ketip qaldy.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Qaraǵandy oblysyndaǵy YDD Corporation JSHS-de 2025 jyldyń 23 qazanynan 2026 jyldyń 31 naýryzyna deıingi kezeńge jumys berýshiniń kinásinen, ekonomıkalyq sebepterge baılanysty jumysty toqtatý jarıalandy. Jumysty toqtatqan kezeńde jumyskerlerge Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek kodeksiniń 112-babyna sáıkes ortasha jalaqysynyń 50% mólsherinde tólem júrgiziledi.

Kásiporynda barlyǵy 528 adam jumys isteıdi. Onyń 55-i ishki qajettilikterdi qamtamasyz etý úshin jumysyn jalǵastyrýda. 33 jumysker «Asia FerroAlloys» JSHS-ne aýystyrylǵan. 134 jumysker «EkibastuzFerroAlloys» JSHS-ne jumysqa ornalastyryldy. Al 31 jumysker jalaqysynyń 50% ala otyryp, jumysty toqtatýǵa jiberildi. 275 jumyskermen eńbek sharttary óz erikterimen buzylyp, tıisti ótemaqylar tólendi.

Zaýyttyń jumysy nege toqtady?

YDD Corporation JSHS anyqtamasynda kórsetilgendeı, 275 jumyskermen eńbek sharty buzylǵan. Onyń ishinde:

Kásiporynda jumysty toqtatý rejımi engizilgenge deıin tórt peshtiń bireýi ǵana jumys istegen. Qalǵandary «sýyq rezerv» rejımine aýystyrylǵan. Óndiris energıany kóp qajet etedi, ónimniń ózindik qunynyń 70%-yna deıini elektr energıasynyń quny quraıdy. Sonymen qatar, elektr energıasy tarıfteriniń aıtarlyqtaı ósýi baıqalady: 2023 jyly – 16,8 teńge/kVt⋅saǵ; 2024 jyly – 25 teńge/kVt⋅saǵ; 2025 jyldyń segiz aıynda – 38,9 teńge/kVt⋅saǵ. Kásiporyn ınvestısıalyq tarıf alýǵa ótinim bergen, ol qazirgi ýaqytta QR Energetıka mınıstrligi janyndaǵy jumys tobynyń qaraýynda.

Kásiporyn 2016 jyldyń 22 qarashasynda óndiristik qyzmetin bastaǵan. Negizgi qyzmeti – joǵary sapaly ferrosılısıı óndirý.

Burynǵy oqıǵalar men tergeýler

Anyqtamada atalǵan «EkibastuzFerroAlloys» JSHS-niń ashylýyna qatysty jaǵdaı buǵan deıin jýrnalıs Áset Mataevtyń prezıdent Qasym-Jomart Toqaevqa memlekettik Damý bankinen buryn tergeýge alynǵan eks-senator Erlan Nıgmatýlınniń jobasyna 72 mlrd teńge bólý týraly ashyq úndeýine sebep bolǵan edi. Belgili bolǵandaı, «EkibastuzFerroAlloys» kompanıasyn Nıgmatýlınder klany men olardyń seriktesi Shmagı (Davıd) Kemertelıdze basqarady.

2025 jyldyń 25 qarashasynda «QazTAG» agenttigi Pavlodar oblystyq prokýratýrasynyń Nıgmatýlınderge Damý bankinen ondaǵan mıllıard teńge alýǵa kómekteskenin habarlaǵan bolatyn. Keıinnen, janjal aıasynda qadaǵalaý organy bul týraly habarlamasyn óshirip tastady.

Buǵan deıin YDD Corporation zaýytynda qaıǵyly oqıǵalarǵa baılanysty daýlar bolǵan. 2025 jyldyń 28 qańtarynda «QazTAG» agenttigi Qaraǵandydaǵy Erlan Nıgmatýlınge tıesili feroqorytpa zaýytynda jumyskerlerdiń qaza tabýyna qatysty is boıynsha, tragedıadan jarty jyldan astam ýaqyt ótse de, kúdiktiler toby anyqtalmaǵanyn habarlaǵan.

2024 jyldyń 20 shildesinde «YDD Corporation» kompanıasynyń feroqorytpa zaýytynda tótenshe jaǵdaı oryn aldy. №1 peshte jalynnyń kenetten shyǵýy saldarynan segiz jumysker zardap shekti. Qylmystyq is qozǵaldy. Oqıǵany tergeý úshin respýblıkalyq arnaıy komısıa qurylyp, onyń qorytyndysy boıynsha kináli jaǵy jumys berýshi ekeni anyqtaldy. Bılik ókilderiniń málimetinshe, kásiporynda jumyskerlerge áser etetin faktorlarǵa qarsy jedel sharalar jetkiliksiz qabyldanǵan, eńbek jaǵdaılary qaýipsiz etilmegen. Biraq peshtiń janý sebebi anyqtalmady.

Osy oqıǵadan keıin zaýyttyń mehanıki Dmıtro Adamchýk, bas mehanık qyzmetiniń sheberi Tólegen Jetpisbaev, tehnolog Erýlan Qazken jáne pesh bastyǵy Muzafar Ismaılov qaza tapty.

Bul – YDD Corporation feroqorytpa zaýytyndaǵy peshten jalynnyń shyǵýynan zardap shekken alǵashqy oqıǵa emes. 2022 jyldyń mamyr aıynda da rýda balqytý peshinen jalyn shyǵyp, jumysker Suńǵat Tońtaev aýyr jaraqat alǵan. Oǵan ekinshi toptaǵy múgedektik berilip, kásibı eńbek qabiletin 80% joǵaltty. Sol kezde qylmystyq is qozǵalǵanymen, merzimi ótýine baılanysty toqtatyldy.

YDD Corporation kompanıasynyń ıeleri – Erlan Nıgmatýlın, Jarmuhamed Appaz, Forbes tizimindegi kásipker Dinmuhamed İdrısovtiń uly, sondaı-aq Davıd Kemertelıdze.

Buǵan deıin «QazTAG» agenttigi habarlaǵandaı, Nıgmatýlınniń kóptegen qurbandary bar zaýytynyń quny memlekettik qarajat esebinen 66%-ǵa jýyq quralǵan.

25 shildede premer-mınıstr Oljas Bektenov Nıgmatýlınder zaýytyndaǵy tragedıa sebepterin tergeýdi jeke baqylaýyna alǵany belgili boldy.

30 shildede Nıgmatýlın zaýytynyń tótenshe jaǵdaı qyzmetkerlerine tragedıa týraly eki saǵat boıy habarlamaǵany jáne qutqarýshylardy jiberýden bas tartqany anyqtaldy.

Buǵan qosa, Nıgmatýlınder klanyna qatysty reıderlik, qylmystyq toptarǵa qatysy bar degen jáne qylmystyq isterdi fabrıkasıalaý týraly aıyptaýlar jıi aıtylǵan. Biraq aǵaıyndylar áli de bostandyqta.

2025 jyldyń 7 qańtarynda Nıgmatýlınderdi reıderlik týraly jańa aıyptaýlardan keıin prezıdent Qasym-Jomart Toqaevty bılikten qulatýǵa daıyndaldy degen kúdikke ilingenderi týraly habarlandy. Bul qorytyndyǵa Nurlan Nıgmatýlınniń úlken uly Nurjan Nurlanovtyń kompanıasyn reıderlik jolmen basyp alyp, bopsalady dep aıyptaǵan kásipker Qanat Ámirkınniń tájirıbesinen keıin keldi.

2026 jyldyń 11 aqpanynda Bas prokýratýra Arǵyn Nıgmatýlındi izdestirý jumystaryn jalǵastyryp jatqanyn málimdedi. Sol kúni Nıgmatýlınder klanynyń úsh múshesine qatysty qylmystyq ister tergelip jatqany habarlandy.