Qazaqstandyq agrarshylar jumsaq bıdaı ósirýden jıi bas tartyp júr: arzanyraq reseılik astyqpen básekelestik dástúrli daqyldy shyǵyndy etip otyr, al qýańshylyq jaǵdaıdy odan ári ýshyqtyrdy. Sharýashylyqtar egistiktegi bıdaı úlesin qysqartyp, keıde jumsaq sorttardan múldem bas tartýda, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Qazaqstanda jumsaq bıdaı egisiniń ózdiginen qysqarýy ekonomıkalyq jaǵdaıǵa baılanysty. Ózindik quny tómen iri astyq óndirýshi Reseı naryqty barǵan saıyn basyp alyp keledi. Oǵan jaýap retinde qazaqstandyq fermerler eýropalyq naryqtarda suranysqa ıe balamaly nıshalyq daqyldardy aınalymǵa engizýde.
Eurasia Farm Innovations (EFI) aýylsharýashylyq kásipornynyń jetekshisi Qaırat Bısetaevtyń aıtýynsha, kompanıa jumsaq bıdaıdy tek bir ret — 2024 jyly — egip, nátıjesine kóńili tolmaǵan. Barlyq daqyldyń ishinen tek sol ǵana teris rentabeldilik kórsetken. Sondyqtan 2025 jyly kásiporyn odan múldem bas tartyp, tek qatty bıdaı egisin qaldyrdy.
«Aǵymdaǵy maýsymda qatty bıdaıdy ótkizýde másele bolmaıdy dep oılaımyn. Iá, byltyr ónim jaqsy boldy, Kanada men Túrkıa tarapynan usynys ta joǵary edi. Eýropanyń ózinde de ónim jaman bolǵan joq», — dep naqtylady ol.
Sonymen qatar Bısetaevtyń atap ótýinshe, qýańshylyq Eýropa men Túrkıadaǵy ónimge qatty soqqy berdi. Bul qazaqstandyq agrarshylarǵa keleshegi zor ótkizý naryqtaryn ashady.
«Eksport týraly aıtsaq, bizge, fermerlerge, Eýropa jaqqa óte muqıat qaraý kerek. Óıtkeni bizdiń tehnologıamyz, klımatymyz, tájirıbemiz hımıalyq júktemesi az ónim ósirýge múmkindik beredi. Bul — Eýropada baǵalanatyn dúnıe, al EO naryǵy — osyndaı ónim úshin eń marjınaldy ári eń daıyn naryq», — dep qosty Bısetaev.
Otandyq agrarshylar úshin taǵy bir soqqy — qýańshylyqtan bıdaıdyń ónimsiz qalýy boldy. Jazdyń qolaıly bastalýy shildeniń ortasyndaǵy ystyqqa ulasyp, ósimdikterdiń ósýiniń sheshýshi kezeńderinde damýyn toqtatty. elDala.kz dereginshe, aýa raıynyń qolaısyzdyǵynan jańa agrotehnologıalardy engizip jatqan sharýashylyqtardyń ózi ónim kólemi men sapasynan aıyryldy.
Biotix Engineering aýylsharýashylyq kompanıasynyń dırektory Damır Qalbybaev agrarshylar bıyl bıdaı satýdan qandaı paıda kútip otyrǵanyn aıtty.
«Árıne, byltyrǵydaı tuqym óńdeýden 1-ge 13,5 teńge paıda almaımyz, biraq 1-ge 3 nemese 1-ge 4 mindetti túrde bolady», — dedi ol.
Qalbybaev +35 gradýs aqylǵa syımaıtyn aptap ystyqqa da, jaýyn-shashynnyń bolmaýyna da topyraq ta, ósimdikterdiń ózi de shydamaǵanyn qorytty. Ystyqtan topyraqtaǵy paıdaly bakterıalar da qyryldy.
Buǵan deıin «Kýrsıv» Qazaqstanda ystyqtan bıdaı óniminiń eń úlken bóligi qaı óńirde kúıip ketkenin jazǵan bolatyn.