Soltústik Qazaqstan oblysy,
Taıynsha aýdany, Teńdik aýyly, «Teńdik orta mektebi» KMM
Tarıh páni muǵalimi Japenova Gýlmıra Jıkenovna
Qazaqstan tarıhynan áńgimeler 5 - synyp
Sabaqtyń taqyryby: Qazaqstan jerindegi ǵun taıpalary. Edil – Ǵun memleketiniń áıgili bıleýshisi.
Sabaqtyń maqsaty: Ǵun eliniń qalyptasý tarıhy, sharýashylyq ómiri, turmysy men Edil patsha kezindegi ǵun memleketi týraly bilý.
Trenıń: “Alǵashqy memleket” (Bir oqýshy - tobyr, ekinshi oqýshynyń ıyǵynan ustap, rý quraıdy. Úshinshi oqýshyny qosyp, rý birlestigi, tórtinshi taıpa quryp, oqýshylardyń sany ósken saıyn alǵashqy memleket qalanady.)
• Tobyr - 1
• Rý - 2
• Rý birlestigi - 3
• Taıpa - 4
• Taıpa birlestigi - 5
• Alǵashqy memleket - 6
Jupqa bólý: “Altyn asyq” Oqýshylar asyq alyp bir - birine tilek bildirý.
Qyzyl – 1, jasyl – 1, qońyr – 2, sary – 2, qara – 3, aq – 3
Baǵalaý krıterıler: «Baǵalaý paraǵy»
Sabaqqa belseńdi qatysý.
Tapsyrmalardy durys, tolyq oryndaý.
Suraqtarǵa durys, naqty jaýap berý.
Suraqtardy durys qoıý.
Úı tapsyrmasy: jeke jumys
3 test suraqtar qurý. Suraqtar men tapsyrmalar / bet 60. Bilimpazdar úshin «Altyn kıimdi adam»
Baǵalaý: «Baǵalaý paraǵy»
Jeke tapsyrma: Tizbek sózder “Uly Qytaı qorǵany”
SKIFHAOMAVARGMASSAGETJAÝYNGRTUMARABYZSAQKIRTIGRAHAÝDSPARGAPISQAOMASHYRAQPATSHAPARSYOBAPARADARAIAǴUN
Baǵalaý: «Baǵalaý paraǵy»
Juptyq tapsyrma: «Ǵun» ( mazmundaý)
• Ǵun memleketi
• Ǵundardyń sharýashylyǵy
• Ǵundardyń turmysy
Baǵalaý: «Baǵalaý paraǵy»
Juptyq tapsyrma: oqýlyqpen jumys “Tulǵalar” (uǵymdarǵa túsinikteme berý)
• Edil
• Qudaıdyń qahary
• Shı - Hýandı
• Bleda
• Tuman
• Móde
Baǵalaý: «Baǵalaý paraǵy»
Sergitý sáti: «Bıle, bıle!» Vıdeo kórsetý.
Arnaıy suraqtar:“Sen bilesiń be?” Vıdeo suraqtar.
Sarybaı N. 11 - synyp qoıady.
Baǵalaý: «Baǵalaý paraǵy»
Sabaqty bekitý:
Jeke tapsyrma: “Ózińdi tekser!”
1. Qytaı derekterinde "ǵun" ataýynyń paıda bolǵan kezi: b. z. b. İİİ ǵ. aıaǵy
2. Qytaı derekterindegi ǵun basshysy laýazymy: "Shanúı"
3. Ǵundar týraly derek beretin: qytaı derekteri
4. Ǵundar kezeńin qamtıtyn aralyq: b. z. b. İV ǵ.- b. z. İİİ ǵ.
5. Ǵun derjavasynyń negizin qalaǵan: Móde
6. "Jer degenimiz - memlekettiń negizi, ony qalaı beremiz" degen ǵun basshysy: Móde
7. Enıseı jaǵalaýlary men Altaıdy mekendegen ejelgi taıpa: ǵundar
8. Ǵundar memleketi áskerı júıe boıynsha: 3 qanatqa bólingen
9. Ǵun shanúıiniń jaqyn týystary ıelengen laýazym: "Túmenbasy"
10. Ǵun memleketindegi rý sany: 24
11. Ǵun memleketindegi Túmenbasy áskeriniń quramy: 10 myń atty ásker
12. Ǵun memleketinde aqsaqaldar keńesi jylyna: 3 ret shaqyryldy
13. Ǵun memlketiniń ońtústik jáne soltústik bolyp bólingen merzimi: b. z. b. 55 jyl
14. "Halyqtardyń uly qonys aýdarýyn" bastaǵan: Ǵundar
15. Rım ımperıasyna qaýip týǵyzǵan ǵun basshysy: Edil
16. Ǵun bıleýshisi Edildiń qaıtys bolǵan ýaqyty: 453 jyl
17. Attılanyń (Edil) shamamen ómir súrgen jyldary: 400 - 453j.
18. "Edil" (Atılla) atymen atalatyn ózen: Volga
19. Ǵun áskerleriniń negizgi quramy: Atty áskerler
20. Ǵundar ósirgen úı maldary: Maldyń barlyq túrin
21. Ǵundardyń negizgi baspanasy: kıiz úıler
22. Ǵundarmen kórshiles bolǵan taıpalar: qańlylar, savramattar
23. Ǵundardaǵy bıliktiń berilý júıesi: Muragerlikpen berildi
24. Ǵundarda opasyzdyq jasaǵandarǵa berilgen jaza túri: ólim jazasy
25. Ǵundardyń negizgi ómir salty: kóshpeli ómir
26. Ǵundar buıymynyń betine túrli - tústi zattardy japsyrý stıli: "Polıhromdyq stıl"
27. Ǵundarda buıym betine altyn túıirshikterdi dánekerleý ádisi: Zerleý
28. Ǵundarda buıymdardy bezendirý úshin qoldanylǵan negizgi beıne: Jabaıy ańdar
29. Ǵundardyń júnnen kıim toqyp kıgendigin kórsetetin negizgi dálel: Urshyq bastary
30. Ǵundardyń rý kósemderi: Aqsaqaldar
Tolyq nusqasyn júkteý
Qazaqstan jerindegi ǵun taıpalary. Edil – Ǵun memleketiniń áıgili bıleýshisi
Soltústik Qazaqstan oblysy,
infohub.kz redaksıasy · 2024 j. 5 naýryz807 qaralym
#ashyq sabaq tarıh 5 synyp#ǵun taıpalary#edil ǵun memleketiniń áıgili bıleýshisi
Usynylady
Oraldyq depýtattar jol júrý jáne qoqys shyǵarý tarıfterin talqylaýdan bas tartty
Qala ákimdigi usynǵan jańa tarıfterdi qabyldaýdan bas tartqan depýtattar aqparattyń jetkiliksizdigin alǵa tartty.
infohub.kz редакциясы·2026 j. 11 maýsym
VI ǵasyrdaǵy jádiger: Mańǵystaýdan óńir tarıhyna jańa kózqaras beretin artefakt tabyldy
Mańǵystaý oblysyndaǵy Qaraqabaq kóne qalashyǵynan tabylǵan VI ǵasyrǵa jatatyn qumyra ólke tarıhyna qatysty jańalyqtar ashýy múmkin.
infohub.kz редакциясы·2026 j. 9 maýsym
Altyn Ordanyń muragerleri: Qazaqstan tarıhynyń resmı nusqasy qalaı ózgerýde?
Tarıhshy Jambyl Sabıtov Qazaqstannyń Altyn Orda murasyna nege kóbirek júginetinin, tarıhqa degen kózqaras qalaı ózgeretinin jáne mektep oqýlyqtarynda qandaı ózgerister bolýy múmkin ekenin aıtyp berdi.
infohub.kz редакциясы·2026 j. 5 maýsym
← ArtqaDerekköz: bilimdiler.kz

