Bangladeshtiń qýylǵan premer-mınıstri Sheıh Hasına ólim jazasyna kesilgenine qaramastan, jyl sońyna deıin elge oralýǵa ýáde berdi. «Olar meni kameraǵa jabýy múmkin. Meni óltirýi múmkin. Kez kelgen nárse bolýy múmkin, biraq men áli de barýym kerek», – dedi Hasına, stýdentter kóterilisi onyń úkimetin qulatqannan eki jyl ótken soń.
78 jastaǵy Hasına Dakkadan qashyp, Úndistanda qatań kúzetpen ómir súrip jatyr. Ol jeltoqsanda – Bangladeshtiń «jeńis aıynda», 1971 jylǵy táýelsizdik soǵysynda Pákistan áskerleriniń jeńilýin belgilep, elge oralatynyn sársenbide málimdedi. «Meni qandaı taǵdyr kútip tursa da, halqyma oralamyn», – dedi burynǵy Avamı Lıga jetekshisi Delıdegi Ońtústik Azıa sheteldik tilshiler klýbyndaǵy baspasóz máslıhatynda aýdıo baılanys arqyly sóılep.
Onyń uly Sadjıb Vazıd Djoı baspasóz máslıhatynda anasynyń jer aýdarylýda jaqsy kútimde ekenin aıtty. «Ol memleket basshysynyń tolyq qyzmeti men qaýipsizdigimen turyp jatyr. Modı úkimeti oǵan erekshe qurmet kórsetti, men bul úshin máńgi rızamyn», – dedi ol.
Úndistan resmı túrde baspasóz máslıhatynan alshaqtap, ony uıymdastyrýǵa qatysy joqtyǵyn jáne onda aıtylǵan saıası kózqarastardy qoldamaıtynyn málimdedi. Úndistan Hasınaǵa qatysty dıplomatıalyq jipti tartyp keledi, ol onyń eń jaqyn aımaqtyq odaqtastarynyń biri boldy. Onyń qulaýynan keıin ekijaqty qarym-qatynas kúrt nasharlady, al Úndistan Bangladeshpen qarym-qatynasty jaqsartýǵa tyrysyp, ony ekstradısıalaý talaptaryna qarsy turýda.
Hasınanyń qashýy Avamı Lıganyń avtorıtarlyq bıliginiń 15 jyldan astam ýaqytyn aıaqtady. Burynǵy premer-mınıstr Haleda Zıanyń uly Tarıke Rahman bastaǵan Bangladesh ultshyl partıasy bıyl bastapqyda Avamı Lıgaǵa tyıym salynǵan saılaýda jeńiske jetti. Úkimet Hasına Bangladeshke aıaq basqan sátte tutqyndalatynyn aıtqan.
Ótken qarashada Bangladeshtiń halyqaralyq qylmys trıbýnaly ony narazylyqtardy qatygez basý kezinde adamzatqa qarsy qylmystar úshin syrttaı ólim jazasyna kesti. Narazylyqtar memlekettik jumys kvotalaryna qatysty bastalyp, Hasına úkimetine qarsy jappaı qozǵalysqa ulasty. BUU 1400-ge deıin adam qaza tapqan dep esepteıdi. Hasınanyń jaqtastary qaza tapqandar sany shamamen 800 dep aıtady. Ol sot úkimin saıası sebepti dep joqqa shyǵaryp, ólim jazasy qaýpi onyń josparyn ózgertpeıtinin aıtty.
Hasına Zıamen qatal básekelestik kezinde birneshe ret túrmege jabylǵan, Zıa 2025 jyly qaıtys boldy. Eki áıel bir-birin sybaılas jemqorlyq isteri men tutqyndaýlardy paıdalanyp, «Begýmder shaıqasy» dep atalatyn – úlken áıelge arnalǵan qurmetti ataq – ózara aıyptady.
Bangladesh ishki BAQ-qa Hasınanyń málimdemelerin taratýǵa nemese jarıalaýǵa tyıym saldy. Ol Avamı Lıgaǵa salynǵan tyıymdy alyp tastaýdy, saıası tutqyndardy bosatýdy jáne partıa belsendilerine qatysty «jalǵan isterdi» toqtatýdy talap etti. Bangladeshtiń zańsyzdyq pen ekonomıkalyq kúıreýge batyp bara jatqanyn aıtyp, ol jańa úkimetti eldiń zaıyrly sıpatyn joıýǵa tyrysýda dep aıyptaıdy. Úkimet joǵary ınflásıa men baıaý ekonomıkalyq ósýmen kúresip, eldiń kóptegen problemalaryn Hasına bıligi kezindegi sybaılas jemqorlyq pen durys basqarmaýǵa jatqyzýda.