Qazaqstanda avtomobıl tasymaly salasynda ózin-ózi retteý tetikterin engizý boıynsha pılottyq joba aıaqtaldy. Bul joba taksı naryǵyn reformalaýdyń negizi bola alady... dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Jolaýshylar tasymalynda ózin-ózi retteý týraly pikirtalas 2023 jyldan beri jalǵasyp keledi. Sol jyly Kólik mınıstrligi parlamentke tıisti zań jobasyn engizgen edi. Tujyrymdama boıynsha, fýnksıalardyń bir bóligi kásibı birlestikterge berilýi tıis: standarttardy belgileý, tizilimderdi júrgizý, talaptardyń saqtalýyn baqylaý. Sheneýnikter qaýipsizdikti arttyryp, zańsyz naryqty qysqartýdy kútken, alaıda sala ókilderi jobany synǵa alyp, qatysýshylardyń róli jetkiliksiz dep eseptegen.
Pılot 3 sáýirden 3 shildege deıin Astana, Almaty jáne Shymkent qalalarynda ótti. Operator retinde Qazaqstan Avtokólikshiler odaǵy áreket etti. Joba turaqty halyqaralyq jáne oblysaralyq avtobýs tasymalyn, turaqty emes avtobýs tasymalyn, taksıdi, avtovokzaldar men avtostansıalardy qamtydy. Odaqta tizilimdi qalyptastyrý, tasymaldaýshylardy tekserý, júrgizýshilerdiń ruqsatyn baqylaý, sıfrlyq derekter almasý jáne shaǵymdardy qaraý tetikteri tekserilgenin habarlady.
Pılottyń ereksheligi — memlekettik baqylaý fýnksıalarynyń ózin-ózi retteıtin uıymǵa berilýi, onyń ishinde zańnama men salalyq standarttardyń saqtalýyn qadaǵalaý. Odaqtyń pikirinshe, bul ózin-ózi tártipti kúsheıtip, ózara is-qımyldyń tıimdiligin arttyrýy kerek.
Jobaǵa 26 avtobýs tasymaldaýshysy, bir avtovokzal jáne 15 taksomotor kásiporny qatysty. Alaıda sıfrlyq platforma-agregatorlardyń qatysýy shekteýli boldy: tek bir platforma (ataýy naqtylanbaǵan) qatysty, degenmen taksıge tapsyrystardyń kópshiligi dál osylar arqyly júzege asyrylady. Agregatorlar úshin jeke pılot josparlanbaǵan, biraq olar ózin-ózi retteý júıesine qatysýshy bolady dep kútilýde.
Odaqta SRO qatysýshylary zań boıynsha qyzmet salasynyń birligimen anyqtalatynyn, bul agregatorlardy da olardyń qataryna jatqyzatynyn atap ótti. Sıfrlyq platformalar bolashaqta jol qozǵalysy qaýipsizdigi talaptarynyń saqtalýyn qamtamasyz etýi tıis. Degenmen, agregatorlar men tasymaldaýshylar arasyndaǵy jaýapkershilikti bólý, júrgizýshilerdi qabyldaý jáne sapany baqylaý máseleleri áli de ashyq kúıinde qalýda.
Pılottyń nátıjeleri jolaýshylar úshin mańyzdy, óıtkeni bolashaq ózin-ózi retteý modeline baılanysty saparlardyń quny men qoljetimdiligi ózgeredi. Tasymaldaýshylarǵa qoıylatyn qosymsha talaptar shyǵyndardyń ósýine, demek baǵanyń kóterilýine ákelýi múmkin. Qazir jobanyń sátti nemese sátsiz dep tanylýy týraly sheshimdi kútý qajet, bul salanyń odan ári damýyn anyqtaıdy.