InfoHub Logo

Алматыдағы Достық даңғылында орналасқан, 7 жыл бұрын жаңартылуы тиіс болған атақты «Үш батыр» тұрғын үй кешені билік назарына қайта ілікті. Үздік эскиз байқауынан кейін әкімдік жобаны қайта бастауды жөн көрді. Tengrinews.kz бұрынғы тұжырымдама неге архивке жіберілгенін және 12 қабатты ғимараттар қасбетіндегі хаосты қашан жоятынын анықтады.

Тарихи ғимараттың тағдыры

«Үш батыр» ТК – Алматыдағы алғашқы биік қабатты тұрғын үй кешендерінің бірі. Ол 1970-ші жылдары Ленин даңғылын (қазіргі Достық даңғылы) қайта жаңарту кезінде салынған. Кешен үш 12 қабатты павильоннан тұрады, олар екі қабатты стилобатпен біріктірілген. Кешенді сәулетшілер Б. Чурляев пен А. Петров жобалаған.

2019 жылы Алматы әкімдігі тарихи ғимараттың қасбетін жаңартуға арналған үздік эскиздік жобаға байқау жариялады. Байқауда 25 жастағы алматылық Ерлан Мұратбек жеңімпаз атанды. Оның тұжырымдамасы бойынша, балкондарға дыбыс оқшаулағыштары мен дыбыс отражағыштарын орнату жоспарланған болатын. Бұл құрылғылар арқылы кондиционерлерді «жасыруға» болар еді.

Жоба авторы 2020 жылдан бастап іске асыру жұмыстары басталады деп үміттенген еді. Жеңімпаз эскизі Алматы әкіміне мақұлдауға ұсынылып, одан кейін жобалық-сметалық құжаттаманы әзірлеу және құрылыс бюджетін анықтау жоспарланған. Алайда, алты жылға жуық уақыт өтті, ал ғимарат әлі де бұрынғы қалпында.

Жеті жылдан кейін: жеңімпаз эскиз авторы не дейді?

Tengrinews.kz тілшісі жеңімпаз эскиз авторы Ерлан Мұратбекпен хабарласып, оның идеясы неге жүзеге аспағанын сұрады.

Сәулетшінің айтуынша, байқауда жеңімпаз атанғаннан кейін форс-мажорлық жағдайлар орын алды – пандемия, қаңтар оқиғалары, бұл жағдайлар жобаның ұмытылуына себеп болды. Алайда, басты мәселе әкімдіктің барлық тұрғындардан 100 пайыз келісім жинауды талап етуі болды.

«2020 жылы ковид басталды, одан кейін 2022 жылы Қаңтар оқиғасы болды. Бәрі ұмытылып кетті. Жақында мен тұрғын үй кешенінің тұрғындарымен сөйлестім. Қайта жаңарту үшін әкімдік тұрғындардың 100 пайыз қолтаңбасын талап еткені белгілі болды. Бұл мүмкін емес нәрсе, өйткені біреулер пәтерін жалға беріп жатыр, біреулер қалада жоқ. Барлығын жинап, қолтаңба алу мүмкін емес. Міне, жөндеу жұмыстарының болмауының басты себептерінің бірі осы», – деп түсіндірді Мұратбек.

Сәулетші жеті жыл ішінде жобаға деген көзқарасының өзгеретінін мойындады.

«Мен кеңесші ретінде немесе жаңа жобаны әзірлеуге қатыссам қуанышты болар едім. Жеті жыл ішінде жобаға деген менің ойым сәл өзгерді. Әуезов атындағы театрда болып жатқан жағдайларды ескерсек, бәріне қатысу керек пе деп ойланасың», – деп бөлісті ол.

Әкімдік не дейді?

Мәскеу ауданы әкімінің аппараты Tengrinews.kz-ке берген сұранысына сәйкес, «Үш батыр» ТК қасбетін қайта жаңартуға жататын нысандардың біріктірілген тізіміне енгізілген.

«Техникалық тексеру жүргізу, сондай-ақ жобалық-сметалық құжаттаманы әзірлеу осы жылы жоспарлануда», – деп хабарлады әкімдіктен.

Алматы қаласы әкімдігінің баспасөз қызметі 2019 жылғы жеңімпаз жоба қолданылмайтынын, реконструкция әлі әзірленбеген жаңа эскиз бойынша жүргізілетінін нақтылады.

Сәулетші Ерлан Мұратбек әкімдіктің жоспарлары туралы білмегенін айтты. Оның айтуынша, оның тұжырымдамасы өзектілігін жоғалтқан.

«Мен бұл туралы білмедім. Авторлық құқығым жоқ, әрі ол өзектілігін жоғалтты. Маған сол кезде ақша төлеген болатын. Оның үстіне, жобалық-сметалық құжаттаманы әзірлеу үшін қазір менде тиісті лицензиялар жоқ», – деді Мұратбек.

«Үш батыр» ТК қазір қандай күйде?

Tengrinews.kz тілшісі «Үш батыр» ТК-ға барып, оның қазіргі жағдайын бағалады.

Ғимараттың қасбеттері айтарлықтай түсін жоғалтып, кей жерлерінен сырпынып түскен. Кейбір жерлерде қабырғаларда граффити мен уақыт іздері көрінеді.

Тұрғын үй кешенінің балкондары ретсіз әйнектелген – әр пәтердің өз шешімі бар: кей жерде пластик терезелер, кей жерде ескі ағаш терезелер, ал кей балкондар ашық күйінде қалған.

Кіреберістерге апаратын баспалдақтар да жөндеуді қажет етеді – баспалдақтардың кей жерлері сыпырылып түскен. Үш мұнараны біріктіретін төменгі платформа да көңілсіз көрінеді және жаңартуды айқын қажет етеді.

Елу жылдан астам уақыт бойы тарихи ғимарат қайта жаңартуды айқын қажет етеді. Әкімдіктің бұл жолы жоспарлары жүзеге асатынына және аты аңызға айналған «Үш батыр» ТК жаңартылған келбетке ие боларына үміттенеміз.

Сондай-ақ оқыңыз: «Театр ескіруі тиіс емес». Сәц атындағы Жасөспірімдер театры Алматыдағы өз келбетін сақтай ма

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.