InfoHub Logo

Соңғы кездері әлеуметтік желілерде жедел жәрдемнің жұмысына қатысты пікірталастар жиілеп кетті. Кейбір азаматтар дәрігерлердің ауырсынуды басатын укол салмағанына немесе тек қарап кеткеніне таңғалады. Ал енді біреулер медицина қызметкерлерін қорғап, оларды әрбір ұсақ-түйекке шақыратынын, ал олардың міндеті тек шұғыл жағдайларға көмек көрсету екенін айтады. TengriHealth тілшісі пациенттердің қандай көмекке ие бола алатынын және дәрігерлердің міндеттеріне не кіретінін анықтады.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Желідегі пікірталастар: «Укол салмады», «ішім ауырып тұр»

Қазақстандықтар арасында жедел жәрдемнің «жергілікті жерде емдеуді доғарғаны» немесе оның функциялары тек төтенше жағдайларға көмек көрсетумен шектеле ме деген сұрақтар жиі туындайды.

Желідегі кейбір пікірлерге сүйенсек, бір қызметкер ішімдік ішкен адамның истерикасы кезінде көмекке келуден бас тартқанын айтқан. Диспетчер оның орнына полицияға хабарласуға кеңес берген. Тағы бір азаматша: «Неге фельдшерлер ауырсынуды басатын укол салмады? Олар тек жағдайды анықтап кететін сияқты», — деп ашуын білдірген.

Алайда, желідегі пікірлерде бұған қарама-қарсы ойлар да бар. Кейбіреулер жедел жәрдемді кез келген жағдайға шақыруға болмайтынын, кейбір адамдар оны такси ретінде пайдаланатынын айтады. Ал ауырсынуды басатын дәрілер тек көрсеткіш бойынша берілуі керек.

Шақырудың төрт санаты: тыныс алу тоқтағанда немесе температура көтерілгенде

Денсаулық сақтау министрлігінің хабарлауынша, шақыру себептері мен көрсетілетін көмек көлемі жедел медициналық көмек көрсету қағидаларымен анықталады. Дәрігерлер клиникалық хаттамаларға сәйкес әрекет етеді және бірінші кезекте пациенттің жағдайын тұрақтандыруға бағыттайды.

Барлық шақырулар төрт санатқа бөлінеді, бұл бригаданың әрекеті мен келу уақытын анықтайды.

Бірінші және екінші санат: өмірге қауіп төнгенде (10-15 минут ішінде)

Бұл жағдайларға ес-түссіз жату, тыныс алудың тоқтауы, көптеген ауыр жарақаттар мен қан кету, күйік, асқынған босану, жүрек ырғағының бұзылуы, улану, психоздар және т.б. жатады. Бұл жағдайларда дәрігерлер пациентті дереу қарап, жағдайын бағалауға міндетті. Қысымы, пульсі, сатурациясы өлшеніп, қажет болса ЭКГ жасалады. Сонымен қатар, реанимациялық іс-шаралар жүргізіліп, дем алу қамтамасыз етіліп, дәрі-дәрмектер (инъекция, инфузия) беріліп, қан кету тоқтатылып, иммобилизация жасалуы мүмкін. Содан кейін пациентті стационарға жатқызу туралы шешім қабылданып, ауруханаға жеткізіледі.

Үшінші санат: орташа ауырлықтағы жағдайлар (30 минут ішінде)

Бұған жедел іш аурулары, физиологиялық босану, кішкентай балалар мен жүкті әйелдердегі жоғары температура (38 градустан жоғары), құсу мен диарея, балалардағы шектеулі күйіктер және т.б. жатады. Бұл жағдайларда бригада пациентті қарап, базалық диагностика жүргізіп, симптоматикалық ем (мысалы, қызуды түсіретін немесе ауырсынуды басатын дәрілер) береді, қажет болса инъекция жасайды. Ауруханаға жатқызу ұсынылуы мүмкін.

Төртінші санат: шұғыл емес шақырулар (60 минут ішінде)

Бұл санатқа жеңіл жарақаттар, жедел қабыну және аллергиялық аурулар, өмірге қауіп төндірмейтін созылмалы аурулардың асқынуы, асқынусыз жоғары қан қысымы және өз бетінше түсіруге болмайтын жоғары температура жатады. Бұл жағдайларда дәрігерлер пациентті қарап, ұсыныстар беріп, емханаға қаралуға кеңес береді. Әдетте, ауруханаға жатқызу талап етілмейді.

Сонымен қатар, 2025 жылдың 1 мамырынан бастап Қазақстанда төртінші санаттағы шақыруларды өңдеудің жаңа ережелері қолданысқа енгізілді. Сағат 8:00-ден 20:00-ге дейін бұл шақырулар бойынша емханалардың мобильді бригадалары шығуы тиіс. Ал 20:00-ден кейін және демалыс күндері барлық шақырулар, соның ішінде төртінші санаттағылар да жедел жәрдем бригадаларымен қабылданады.

Жедел жәрдем бригадаларында қандай дәрі-дәрмектер бар?

Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, жедел жәрдем бригадалары үшін ережелерде бекітілген дәрі-дәрмектер мен медициналық бұйымдардың міндетті минималды жиынтығы бар. Бұл жиынтық ауруханаға дейінгі кезеңде пациенттерге уақтылы және сапалы шұғыл және неотложный медициналық көмек көрсетуге арналған.

Бұл жиынтыққа әртүрлі құралдар кіреді:

Жедел медициналық көмек станцияларының дәрілік заттар мен медициналық бұйымдардың минималды тізімінің толық нұсқасын сілтеме бойынша қарауға болады.

Қандай жағдайларда бас тартуы мүмкін?

Денсаулық сақтау министрлігі бригаданың жекелеген процедураларды орындамауы мүмкін екенін атап өтті, **егер оларға көрсеткіш болмаса**. «Жоспарлы медициналық процедураларды орындау туралы талаптардан бас тартуы мүмкін, себебі бұл процедуралар бастапқы медициналық-санитарлық көмек ұйымдарында немесе учаскелік дәрігермен үйде орындалады», — деп түсіндірді министрлік өкілдері.

Егер шақыру шұғыл болмаса, медицина қызметкерлері жергілікті жерде қажетті көмек көрсетеді және тіркелген жері бойынша одан әрі бақылау үшін ұсыныстар береді. Қандай жағдай да болсын, жедел жәрдем дәрігерлері мен фельдшерлері өздерінің қолынан келгенше көмек көрсетуге тырысады және елеулі себепсіз пациенттерден бас тартпайды.

Бұған дейін Қазақстанда емханаларға тіркелу ережелерін өзгерту жоспарланып отырғаны туралы жазған болатынбыз.