InfoHub Logo

Қызылорда облысы қазір көпшіліктің назарында. Бұл – Президенттің қатысуымен Ұлттық құрылтай өткен, қарама-қайшылықтарға толы аймақ. Мемлекет басшысы сол кезде жергілікті басшылықтың белсенді және нәтижелі жұмысын атап өтіп, өңірдің қарқынды дамуы мен тұрақты жағдайын ерекше атап көрсетті. 845 мыңнан астам халқы бар, жалпы өнім көлемі 3,1 триллион теңгеге жеткен статистикалық көрсеткіштердің артында облыс әкімі Нұрлыбек Налибаевтың тұлғасы тұр.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Алайда, кез келген саясаткер біледі, ханзаданы оның жасағы жасайды. Мұндай ауқымды жүйені бір адамның бақылауы мүмкін емес, сондықтан орынбасарлар мен аппараттың рөлі өте маңызды. Біз осы тұлғалардың өмірбаянын егжей-тегжейлі зерттеп, қызықты бір жайтты анықтадық. Көпшілігінің мемлекеттік қызметке деген бейімділігі туа біткен сияқты. Біз әкімнің көмекшілерінің деректерін зерттеп, олардың әкелерінің кім екенін анықтадық.

Әкесінің жолын қуып жүргендер

Облыс әкімінің орынбасары Қайрат Нұртайдан бастайық. 2022 жылдың наурыз айынан бастап ол өңірді басқаруға көмектесіп қана қоймай, «Байқоңыр» кешенінде Президенттің арнаулы өкілі болып та қызмет етеді. Инженер-механик және заңгер мамандықтарын игерген, Ресей халық шаруашылығы академиясын да тәмамдаған ол – заманауи шенеунік. Бұл қызметке тағайындалмас бұрын ол Қармақшы ауданын басқарып, Шымкент қаласы әкімінің бірінші орынбасары қызметін атқарған.

Ең қызығы, оның әкесі Рзақұл Нұртаевтың өмірбаянына көз жүгірткенде, таңғаларлық ұқсастық байқалады. Әкесі де өз кезінде инженерден облыс әкімінің бірінші орынбасары лауазымына дейінгі жолды жүріп өткен. Оның үстіне, Рзақұл Нұртаев та Қармақшы ауданын басқарған және ең қызығы, «Байқоңыр» кешенінде Президенттің арнаулы өкілі болған. Демек, ұлы әкесінің жолын нақ сол қызметтерді атқара отырып, қадам-қадам қайталайды.

Технологиялық негізден дипломатияға

Тағы бір орынбасар, Ардақ Зебешев әкімдікте жаңа бағыттарға жауапты. Ол «Болашақ» бағдарламасының түлегі, Лондон Корольдік колледжі мен Англиядағы бизнес мектебін бітірген. 2024 жылдың ақпан айында өңірге келгенге дейін Астанада мансап жолын құрып, Сыртқы істер министрлігінің Инвестициялар комитетін басқарып, «Самұрық-Қазына» құрылымдарында жұмыс істеген. Оның әкесі Темірхан Зебешев 2016 жылдары техникалық зиялы қауым мен ғылымды білдірген. Ол «Қазақстан инжиниринг» орталығындағы департаментті басқарып, өнеркәсіптік инновацияларды дамытумен айналысқан. Мұнда техникалық зиялы қауымның негізінде табысты дипломатиялық мансаптың қалыптасқанының классикалық мысалын көреміз.

Әлеуметтік саланың майталмандары

2025 жылдың шілде айынан бастап әкімнің орынбасары қызметін Мейрамбек Шермағанбет атқарады. Ол еңбек жолын Жаңақорған ауданындағы ауыл мектебінде қарапайым тарих пәні мұғалімі болып бастап, кейін аудандық аппарат басшысы және облыстық білім басқармасының бастығы лауазымдарына дейін жеткен. Оның әкесі Зинабдин Шермағамбетов те дәл осындай жолды басынан өткерген. Ол да ауыл мектебінде мұғалім болып, мектеп директоры, кейін аудандық білім бөлімінің меңгерушісі, соңында сол Жаңақорған ауданы әкімінің бірінші орынбасары болған. Екеуі де өмірін әлеуметтік салаға арнаған, ал Зинабдин «Құрмет» орденімен марапатталған.

Әкім аппаратындағы жағдай

Енді әкім аппаратына көшейік, мұндағы жағдай да қызықсыз емес.

2024 жылдың тамыз айынан бастап аппарат басшысы болып Әділхан Мұхамедияров қызмет етеді. Оған дейін ол жеті жыл Президенттің баспасөз қызметінде сарапшыдан сектор меңгерушісі лауазымына дейін өскен. Ұлы астанада ақпараттық күн тәртібімен айналысып жүргенде, оның әкесі Мереке Мұхамедияров елдің солтүстігінде мансап жолын құрған. Қазіргі таңда ол Солтүстік Қазақстан облысы Есіл ауданының әкімі, бұған дейін Сергеев қаласын басқарып, Петропавловскіде басшылық қызметтер атқарған.

Аппарат басшысының орынбасары қызметінде Ерлан Бақыров еңбек етеді. Ол заңгер және экономист, сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметте жұмыс істеп, кейін әкімдік құрылымына ауысқан. Оның әкесі Әмірхан Бәкірұлы – өңірде танымал және жан-жақты тұлға. Бұрын ол прокуратура қызметкері және ҰҚК запастағы полковнигі болған, ал екі мыңыншы жылдардың басында облыстық әкімдіктің бөлім бастығы және тәртіптік кеңесті басқарған. Сонымен қатар, ол жазушы және Мұстафа Шоқай тарихын зерттеуші ретінде де белгілі. Әкесінің күш құрылымдарындағы және мемлекеттік басқарудағы тәжірибесі ұлының мансабына пайдалы серік болғаны сөзсіз.

Бұл командадағы ең жас басшы – 2025 жылдың көктемінде аппарат басшысының орынбасары болған Дінмұхамед Ермеков. Оған отыздың үстінде ғана, бірақ ол бірнеше министрлікте, Премьер-Министр Кеңсесінде және Президент Әкімшілігінде сарапшы болып үлгерген. Оның әкесі Жандарбек Далабаев – Алматы облысының аймақтық саясатындағы беделді тұлға. Еңбек жолын шопанның көмекшісі болып бастаған ол Жамбыл ауданының әкімі лауазымына дейін жетіп, білім басқармасын басқарған, ал 2018-2022 жылдары Қарасай ауданының әкімі болған.

Осы өмірбаяндарды зерттей келе, Нұрлыбек Налибаевтың командасы ерекше қағидат бойынша құрылған деген ойға келу қиын емес. Әрбір негізгі басшының артында мемлекеттік қызметте мол тәжірибесі бар әкесі тұр. Олар – бұрынғы әкімдер, күш құрылымының өкілдері немесе сол саланың ардагерлері.

Айтпақшы, өңір басшысының өзі Нұрлыбек Налибаев та осы көрініске жақсы сәйкес келеді. Оның отбасының да мемлекеттік қызметпен тығыз байланысты екенін ұмытпаған жөн. Оның туған ағасын еске алсақ та жеткілікті. Қазақстан саясатындағы беделді тұлға, еліміздің түкпір-түкпіріне есімі мен абыройы белгілі Бердібек Сапарбаев туралы сөз болып отыр.

Бұл кездейсоқтық па, әлде заңдылық па, оны оқырманның өзі шешер. Бірақ факті – Қызылорда облысында басқарушылардың ұрпақтан-ұрпаққа жалғасатын, тәжірибе мен қызмет орындары мұра ретінде немесе өте сенімді отбасылық дәстүр бойынша берілетін сияқты, басқарушы сынып қалыптасып жатқанға ұқсайды.

Бұл облыста тағы да көптеген ұқсастықтарды табуға болады деп ойлаймын. Бұл туралы – келесі материалдарда.