ИА «NewTimes»/Турар Казангапов
- 24 апр. 2026 18:00
- 29
«Наурыз» ипотекасынан үміті үзілген қазақстандықтар: Неге банк алдады?
Отбасы банкінің «Наурыз» бағдарламасы бойынша ипотека рәсімдеуге ниеттенген қазақстандықтардың үміті үзілді. Желіде азаматтардың банк талаптарына сай келмей, баспаналы бола алмағандықтарын айтып шағымдануы жиілеп кетті. Олардың айтуынша, банк қызметкерлері мен брокерлер берген ақпарат шындыққа жанаспай, күткен нәтижеге қол жеткізе алмаған.
Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.
Күткендегі мен көргендегі айырмашылық
Желідегі пікірлерге сүйенсек, көптеген азаматтар Отбасы банкінің отбасылық депозиттеріне ақша салып, алты ай күткен соң ипотекаға өтінім бермек болған. Алайда, банк тарапынан «жинаған қаржыңыз жеткіліксіз» деген жауап алған. Кейбір отбасылар тіпті 2020 жылдан бері ақша жинап, 7,7 миллион теңгеден астам қаражатты арнайы депозитте ұстап отырса да, тек 13 миллион теңгелік пәтерге ғана ипотека ұсынылған.
Бағдарлама басталғанда берілген уәделер мен өтінім беру кезіндегі талаптардың алшақтығы көпшіліктің ашуын тудырған. Кейбір азаматтар амалсыз жинаған ақшасын алып, басқа банктердің «7-20-25» бағдарламасына жүгінуге мәжбүр болған.
«Наурыз» ипотекасының талаптары қандай?
«Наурыз» бағдарламасы – бұл мемлекеттік ипотекалық бағдарлама. Оның шарттары бойынша, әлеуметтік жағынан осал топтар үшін 7%, ал қалған азаматтар үшін 9% мөлшерлемемен несие беріледі. Бағдарламаға қатысу үшін соңғы бес жылда меншік үйі болмауы және Отбасы банкінде кемінде 2 миллион теңге жинақ болуы тиіс.
Алайда, тек жинақ сомасы ғана емес, депозиттегі ақшаның қанша уақыт сақталғаны да маңызды рөл атқарады. Бастапқы жарна 10-20% аралығында, ал несие сомасы ірі қалаларда 36 миллион теңгеге, өңірлерде 30 миллион теңгеге дейін жетеді. Астана, Алматы және Шымкент қалаларында тек жаңа салынған үйлерді ғана алуға болады.
Неге барлығы өте алмады?
Банк өкілдерінің айтуынша, «Наурыз» бағдарламасы бойынша іріктеу жүйесі балдық жүйемен жүргізіледі. Жинақ сомасы мен депозиттегі сыйақы мөлшері неғұрлым көп болса, өтінімнің қабылдану мүмкіндігі соғұрлым жоғары болады. Осы жүйе бойынша 26 мыңнан астам өтінімнің шамамен 16 мыңы ғана мақұлданған.
Көбінесе үйі жоқ, тұрақты табысы бар жас отбасылар басымдыққа ие болған. Олардың орташа жасы – 32, ал жинағы – 4,3 миллион теңге шамасында. Некеде болу, балалардың болуы, 35 жасқа дейінгі жас және әлеуметтік мәртебе сияқты қосымша факторлар да балл жинауға көмектескен.