InfoHub Logo

Петропавловскіде Таншолпан көшесіндегі Борки кентінде бой көтерген көпқабатты үйге қатысты даулы іс аяқталды. Солтүстік Қазақстан облыстық соты қалалық соттың 8 қабатты нысанды бұзу туралы шешімін күшінде қалдырды. Сот материалдарына сәйкес, құрылыс компаниясы қажетті құжаттардың толық пакетінсіз үй салған.

Бұл жағдай қарапайым құрылыс дауларынан әлдеқайда күрделі болып шықты: көршілердің шағымдары, Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылау басқармасының тексерулері, айыппұлдар, құрылыс басталғаннан кейін жобаны заңдастыру әрекеттері, нысанға инвестиция салғанын мәлімдеген компаниялар және көптеген қала тұрғындарының «мұндай үй қалай бой көтерді?» деген сұрағы туындады.

Іс неден басталды?

Сот материалдарында көрсетілгендей, оқиға 2023 жылы басталған. «Петромассив» ЖШС Таншолпан көшесі, 2/5 мекенжайындағы 0,9989 гектар жер учаскесін уақытша өтеулі жер пайдалану құқығын алды. Жер көппәтерлі тұрғын үй салуға арналған болатын.

Кейін компания сәулет-жоспарлау тапсырмасын, сумен, жылумен және электрмен жабдықтауға техникалық шарттарды алды. 2025 жылдың жазында құрылыс бөлімі тұрғын үйдің эскиздік жобасын келісті.

Алғашқыда бәрі құрылысқа дайындық сияқты көрінгенімен, кейін елеулі проблемалар туындады.

Неліктен құрылысқа Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылау басқармасы келді?

Сот қаулысына сәйкес, жоспардан тыс тексеруге «RIBAT-1» тұрғын үй кешенінің Тұрғын үй иелерінің одағы төрайымы Лилия Руппельдің шағымы себеп болды.

Содан кейін Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылау басқармасы 2025 жылдың тамызында нысанды тексерді.

Сот материалдарында инспекторлар бірқатар бұзушылықтарды анықтағаны көрсетілген:

Тексеру кезінде үйдің қаңқасы 8-ші қабатқа дейін тұрғызылған.

Құрылыс компаниясы қалай түсіндірді?

Тексерістен кейін компания әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Сот қаулысына сәйкес, айыппұлдардың бірі 98 300 теңгені құрады. Айыппұлдар төленді.

Алайда, құрылыс компаниясы бұзушылықтардың үйді бұзуға негіз бола алмайтынын алға тартты. Компанияның ұстанымы бойынша, жобалық құжаттама мен сараптаманың жоқтығы түзетуге болатын бұзушылықтар, ал нысанның адам өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретіні туралы дәлелдер ұсынылмаған.

Сонымен қатар, жауапкер Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылау басқармасы бұзушылықтарды жою туралы нұсқау бермегенін айтты.

Неліктен сот келіспеді?

Сот басқаша шешім қабылдады. Қаулыға сәйкес, құрылыстың міндетті рәсімі кезеңділік әрекеттерді қамтиды: жерге құқық алу, жобалау, сараптамадан өту, жұмыстардың басталғаны туралы хабарлау және тек содан кейін құрылыс жүргізу.

Құрылысты бастап, кейін құжаттарды артқа қарай ресімдеуді сот дұрыс емес деп тапты.

Сондықтан нысан заңсыз салынған құрылыс деп танылды.

2026 жылдың ақпанында мамандандырылған ауданаралық экономикалық соты «Петромассив» ЖШС-не 8 қабатты монолитті құрылысты, іргетасын бұзып, учаскені бастапқы қалпына келтіруді міндеттеді. Бірақ бұл соңғы нүкте болмады.

Іске жаңа қатысушылар қосылды

Апелляция сатысында іске тағы 2 компания қосылды – «Вайк Групп» ЖШС және «Магистраль СК» ЖШС. Олар құрылысты қаржыландыруға қатысы бар екенін мәлімдеді.

Олардың айтуынша, бір компания пайда табу мақсатында ақша мен құрылыс материалдарын салған, екіншісі бетон жеткізген.

Шағымдарда жүздеген миллион теңге сомасы аталды. Бірақ сот бұл дәлелдерді қабылдамады. Қаулыға сәйкес, мәлімделген қаражаттың аударылғаны туралы нақты дәлелдер ұсынылмаған, ал бұл жағдайлар құрылыстың заңдылығына әсер етпейді.

Үлескерлер болды ма?

Бұл – мұндай жағдайлардағы ең өзекті мәселелердің бірі. Сот материалдарына сәйкес, құрылыс компаниясы үлескерлер қаражатын тартуға рұқсат алуға өтініш бермеген. Яғни, нысан ресми түрде үлестік құрылыс ретінде ресімделмеген.

Үй сегіз қабатқа қалай дейін өсті?

Бұл – қала тұрғындары үшін ең басты сұрақ. Құрылыс компаниясында жер учаскесі, эскиздік жоба және техникалық шарттар болған. Бірақ сот материалдарына сәйкес, міндетті жобалық құжаттама, сараптама және құрылыс-монтаж жұмыстарының басталуын заңды түрде ресімдеу болмаған. Ал тексеру кезінде алаңда сегіз қабатты қаңқа тұрған.

Дәл осы сәт көп талқылау тудырары сөзсіз.

5 мамыр 2026 жылы Солтүстік Қазақстан облыстық соты бірінші инстанцияның шешімін өзгерткен жоқ.

«Петромассив» ЖШС, «Вайк Групп» ЖШС және «Магистраль СК» ЖШС-нің апелляциялық шағымдары қанағаттандырылмады.

Қаулы заңды күшіне енді. Дегенмен, тараптар 6 ай ішінде кассациялық инстанцияға жүгіну құқығын сақтайды.

Бүгінгі таңда сот шешімі өзгеріссіз қалады: сегіз қабатты нысан заңсыз салынған құрылыс деп танылып, бұзылуға жатады.