InfoHub Logo

Қазақстандықтардың теңгедегі депозиттерге деген қызығушылығы артты. Жылдық мөлшерлемесі 20 пайызға жуықтайтын салымдар бойынша халықтың жинаған ақшасы 28 триллион теңгеге жетті. Азаматтар өз ақшасын инфляциядан қорғап, жоғары табыс табу үшін мерзімді салымдарды таңдауда. Қазақстандық депозиттерге кепілдік беру қоры (ҚКГД) бұл үрдістің себебін және депозит ашу кезінде қандай шарттарға назар аудару керектігін түсіндірді.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Теңгедегі салымдарға деген сенім артты

Қордың мәліметінше, депозиттер бойынша жоғары табыстылық, инфляцияның бәсеңдеуі және теңге бағамының нығаюына байланысты қазақстандықтардың теңгедегі салымдарға деген қызығушылығы артқан. Теңгедегі депозиттер инфляциядан қорғау құралы ғана емес, нақты табыс көзіне айналды.

Бірінші тоқсанда теңгедегі депозиттер көлемі 1 пайызға, яғни шамамен 200 миллиард теңгеге өскен. Бір жыл ішінде бұл көрсеткіш 22,3 пайызға, яғни 4 триллион теңгеге жуықтайды.

Ал валюталық салымдар теңгемен есептегенде 4,7 пайызға азайды. Алайда, ҚКГД мұны валюта бағамының өзгеруімен байланыстырады, жаппай ақша шығарумен емес. Доллармен есептегенде азаю тек 0,5 пайызды құрады.

Депозиттердің долларлану деңгейі 20,9 пайызға дейін төмендеді. Салыстырмалы түрде, 2015 жылы валюталық салымдардың үлесі шамамен 80 пайызға жеткен болатын.

Мерзімді депозиттердің өсуі

Қор мерзімді депозиттердің де өскенін атап өтті. Бір тоқсан ішінде олардың көлемі екі есеге жуық артса, бір жылда 12 еседен астам өскен. Қазақстандықтар жоғары табыстылық үшін белгілі бір мерзімге ақша салуды жиі таңдайды.

Қазіргі уақытта бір жылға дейінгі мерзімге ашылатын қысқа мерзімді депозиттер бойынша ең жоғары мөлшерлемелер жылдық шамамен 20 пайызға жетті. Мерзімсіз салымдар бойынша орташа мөлшерлеме шамамен 15 пайызды құрайды.

Депозит ашу кезіндегі қауіпсіздік

ҚКГД қазақстандықтарды депозиттерді таңдау кезіндегі тәуекелдер туралы ескертті. Қордың айтуынша, жоғары мөлшерлемелер туралы жарнамалар әрдайым барлық шарттарды толық ашпайды.

Мысалы, жылдық 18-20 пайыздық депозиттер бойынша ақшаны мерзімінен бұрын алу ережелері әртүрлі болуы мүмкін. ҚКГД депозиттердің бірнеше түрі бар екенін еске салды: мерзімді, жинақ және мерзімсіз. Депозит түріне байланысты клиент ақшаны мерзімінен бұрын ала ала ма, қанша уақыт күтуге тура келеді және есептелген сыйақыны жоғалта ма, соған байланысты болады.

Мысалы, мерзімді депозиттер бойынша мерзімінен бұрын ақша алған жағдайда мөлшерлеме нөлге жуықтайды, ал банк ақшаны жеті күн ішінде қайтаруы мүмкін.

Жинақ депозиттері бойынша шарттар одан да қатаң: ақшаны ішінара алу мүмкін емес, ал мерзімінен бұрын жабылған жағдайда сыйақы 0,1 пайыздан аспауы керек. Сонымен қатар, ақшаны қайтару үшін кем дегенде 30 күн күтуге тура келеді.

Сонымен қатар, дәл осы жинақ депозиттері бойынша ҚКГД-ның жоғары кепілдігі қолданылады – бір банктің өзінде 20 миллион теңгеге дейін. Теңгедегі басқа депозиттер үшін максималды кепілдік 10 миллион теңге.

Қор депозит ашпас бұрын тек мөлшерлемеге ғана емес, сонымен қатар мерзімінен бұрын ақша алу шарттарына, депозит мерзіміне және кепілдік мөлшеріне назар аударуға кеңес береді.

ҚКГД деректері бойынша, халықтың депозиттерінің шамамен үштен бір бөлігін құрайтын мерзімсіз салымдар әлі де ең танымал болып қалуда. Теңгедегі мерзімді депозиттер де тез өсуде: бір жылда олардың көлемі 10 есеге жуық артты.