static.tengrinews.kz
اليمەنت داۋى: قازاقستاندا ەرلەر نەسىمەن بولىسكىسى كەلمەيدى؟
قازاقستاندا اليمەنت تولەۋ ماسەلەسى قايتا قوعام نازارىنا ىلىكتى. ەرلەر قاۋىمى اليمەنت قاراجاتىنىڭ جۇمسالۋىنا مىندەتتى تۇردە ەسەپ بەرۋ تەتىگىن ەنگىزۋدى تالاپ ەتىپ، ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنا جۇگىندى. بۇل باستاما بىردەن جان-جاقتى پىكىرتالاس تۋدىردى.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
ەرلەردىڭ ايتۋىنشا، ەگەر اليمەنتتى ۋاقىتىلى ءارى تولىق كولەمدە تولەپ وتىرسا، اكەسىنىڭ بالاسىنىڭ قاجەتتىلىگىنە قانشا قاراجات جۇمسالىپ جاتقانىن بىلۋگە قۇقىعى بار. الايدا، كوپتەگەن ايەلدەر بۇل ۇسىنىستى ادىلەتسىز دەپ سانايدى. ولاردىڭ پىكىرىنشە، اليمەنتتىڭ ءوزى كوبىنە جەتكىلىكسىز، ال ناقتى پروبلەما – جاپپاي بورىشقورلىق پەن تولەمدەردەن جالتارۋ.
ەرلەر ەسەپ سۇرايدى: جاڭا «اليمەنتتىك پىكىرتالاس» قالاي باستالدى؟
بۇل ماسەلەنى كوتەرگەن ەرلەر قاۋىمىنىڭ وكىلى داۋرەن (ءاتى-جونى ەتيكالىق سەبەپتەرگە بايلانىستى جاريالانبايدى) قوعامدا اليمەنت تولەۋشىلەردىڭ بەينەسى ءجيى بۇرمالانىپ كورسەتىلەتىنىن ايتادى. ونىڭ سوزىنشە، بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا كوبىنە ادال تولەۋشىلەر ەمەس، اليمەنتتەن جالتاراتىندار تۋرالى ايتىلادى. ءبىراق كوپتەگەن ەركەكتەر اليمەنتتى ادال تولەيدى.
«اليمەنت تولەۋشىلەردىڭ ءبارى – ادال ەمەس دەگەن وي قالىپتاسادى. ءبىراق بۇل ولاي ەمەس. باق-تا كورسەتىلەتىندەر – ازشىلىق»، – دەيدى ول.
داۋرەننىڭ ايتۋىنشا، ەرلەر قاۋىمىنىڭ بۇل باستاماسى «ادال تولەۋشىلەر بالالارىنىڭ قاجەتتىلىگىنە جۇمسالاتىن قاراجاتتىڭ قالاي پايدالانىلاتىنىن بىلۋگە قۇقىلى» دەگەن نەگىزگى تەزيستەن تۋىنداعان. ولار جۇرگىزگەن شاعىن ساۋالناماعا قاتىسقان 80-گە جۋىق ەر ادامنىڭ پىكىرىنشە، اليمەنتتىڭ جۇمسالۋىنداعى اشىقتىق ماسەلەسى ولاردى الاڭداتادى.
نەگە اليمەنتكە ەسەپ بەرۋ ءقازىر مۇمكىن ەمەس؟
زاڭگەر ديارا زاكيروۆانىڭ ايتۋىنشا، قازاقستاندا اليمەنتتىڭ ماقساتسىز جۇمسالعانىن دالەلدەۋ وتە قيىن. بۇرىن زاڭدا مۇنداي تالاپ بولعانىمەن، كەيىن الىنىپ تاستالعان. قازىرگى تاڭدا زاڭنامادا «اليمەنتتى ماقساتسىز پايدالانۋ» دەگەن ۇعىم جوق. سونداي-اق، ەرلەردىڭ ايتۋىنشا، كەيبىر جاعدايلاردا اليمەنت مولشەرى بالانىڭ ناقتى شىعىندارىنان اسىپ تۇسەدى. الايدا، ايەلدەردىڭ كوپشىلىگى بۇل ۇسىنىسقا قارسى شىعىپ، اليمەنتتىڭ ءوزى جەتكىلىكسىز ەكەنىن العا تارتادى.
ايەلدەر نە دەيدى؟
جەكە ءوزى بالا تاربيەلەپ وتىرعان انالاردىڭ باسىم كوپشىلىگى بۇل باستامانى ادىلەتسىز دەپ تاۋىپ، نارازىلىق ءبىلدىردى. ولار اليمەنتتىڭ ازدىعىن، بالا تاربيەسىنە كەتەتىن شىعىنداردىڭ جوعارى ەكەنىن العا تارتتى. دەگەنمەن، كەيبىر انالار مىندەتتى ەسەپ بەرۋدى قولداپ، بۇل اكەلەردىڭ بالالارىنىڭ قاجەتتىلىگىن ناقتى تۇسىنۋىنە كومەكتەسەتىنىن ايتتى.
ساراپشىلار نە دەيدى؟
يۋريست ديارا زاكيروۆانىڭ ايتۋىنشا، سوڭعى جىلدارى زاڭنامادا ەلەۋلى وزگەرىستەر بولماعانىمەن، اليمەنت تولەۋدەن جالتارۋشىلاردى جازالاۋ تاجىريبەسى قاتايعان. ال سوسيولوگ تاتيانا رەزۆۋشكينا بۇل ماسەلەنىڭ تەك قارجىلىق ەمەس، سونىمەن قاتار وتباسىلىق قۇندىلىقتار مەن گەندەرلىك ستەرەوتيپتەرگە قاتىستى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ پىكىرىنشە، بۇل ماسەلەنىڭ ءتۇپ-تامىرى قوعامداعى اتا-انا بولۋ مادەنيەتىنىڭ تومەندىگىنەن تۋىندايدى.
تاريحشى گاۋحار كانافينانىڭ ايتۋىنشا، بۇرىن بالا تاربيەسى تەك اتا-انانىڭ عانا ەمەس، بۇكىل رۋدىڭ جاۋاپكەرشىلىگىندە بولعان. قازىرگى زاڭناماداعى اليمەنت ماسەلەسى تەك قۇقىقتىق شەشىمدەرگە عانا سۇيەنەتىنى، ال بۇرىنعىداي قوعامدىق جانە رۋلىق قىسىمنىڭ جوقتىعى بۇل جۇيەنىڭ تيىمدىلىگىن ازايتادى.
قورىتىندىلاي كەلە، اليمەنت ماسەلەسى تەك اقشاعا قاتىستى ەمەس، قوعامنىڭ جاۋاپكەرشىلىك پەن ازاماتتىق پارىزدى قالاي قابىلدايتىنىنا بايلانىستى ەكەنى بەلگىلى بولدى.
-
يستوريچەسكيي كۋرورت «كاپال-اراسان» ۆ كازاحستانە، يزۆەستنىي سۆويمي سەلەبنىمي ۆودامي، ناحوديتسيا پود ۋگروزوي يسچەزنوۆەنيا يز-زا رازرۋشەنيا زدانيي ي وتسۋتستۆيا تۋريستوۆ.
-
A heated debate is underway in Kazakhstan regarding alimony payments، with fathers seeking transparency in how funds are spent and mothers arguing the amounts are often inadequate.
