InfoHub Logo

استانا قالاسىنىڭ اكىمى جەڭىس قاسىمبەك «ۆەچەرنيايا استانا» گازەتىندە جاريالانعان ماقالاسىندا ەلوردانى دامىتۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارى مەن پرەزيدەنتتىڭ ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى ەگجەي-تەگجەيلى باياندادى. ونىڭ ايتۋىنشا، قالا ساياساتىنىڭ نەگىزى – «ادامعا ارنالعان قالا» قاعيداتى، وندا تۇرعىنداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى، قولجەتىمدى جانە ينكليۋزيۆتى ورتا باسىمدىققا يە.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

باس جوسپاردىڭ باسىمدىقتارى

اكىمنىڭ اتاپ وتۋىنشە، 2025 جىلى ەلوردا ەكونوميكاسىنا شامامەن 2،5 تريلليون تەڭگە ينۆەستيسيا تارتىلعان. بۇل كورسەتكىش بويىنشا استانا وڭىرلەر اراسىندا الدىڭعى ورىندا، نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيسيالاردىڭ ءوسىمى 21،3 پايىزدى قۇرادى، ونىڭ 65 پايىزى – جەكە ينۆەستيسيالار.

شاعىن جانە ورتا بيزنەس قالانىڭ جالپى وڭىرلىك ءونىمىنىڭ 74 پايىزىن جانە جۇمىس ورىندارىنىڭ شامامەن 70 پايىزىن قامتاماسىز ەتەدى. استانا حالقىنىڭ سانى بەلسەندى ءوسىپ كەلەدى، ءقازىردىڭ وزىندە 1،6 ميلليون ادامنان اسىپ، جىل سايىن شامامەن 100 مىڭ ادامعا كوبەيىپ وتىر. كۇن سايىن ەلورداعا 200 مىڭنان استام ادام كەلەدى. وسىعان بايلانىستى قالادا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر: 2025 جىلى 4،8 ميلليون شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى، بۇل ەلدەگى جالپى كولەمنىڭ تورتتەن ءبىر بولىگىن قۇرايدى. الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ، اباتتاندىرۋ جانە جاسىل ايماقتار قۇرۋعا باسىمدىق بەرىلەدى.

تىرشىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ ينفراقۇرىلىمى

استانا اكىمى تىرشىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلاتىنىن اتاپ ءوتتى. جاقىندا №3 سورعى-سۇزگى ستانسياسى مەن استانا سۋ قويماسىنان ەكىنشى سۋ قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالدى. بۇل قالاعا تاۋلىگىنە قوسىمشا 100 مىڭ تەكشە مەتردەن استام اۋىز سۋ الۋعا مۇمكىندىك بەردى. قازىرگى ۋاقىتتا تاۋلىگىنە 60 مىڭ تەكشە مەتردەن استام سۋ ارتىق. وتكەن جىلى نۇرا كەن ورنىنان سۋ قۇبىرىن سالۋ جوباسى ازىرلەندى. سونىمەن قاتار، ۇزاق مەرزىمدى شارالار اياسىندا ساتپايەۆ اتىنداعى كانالدان جاڭا سۋ قۇبىرىن سالۋ باستالدى. تاۋلىگىنە 342 مىڭ تەكشە مەتر سۋ الاتىن بۇل قۇبىر قالاعا قوسىمشا سۋمەن قامتاماسىز ەتەدى.

كاناليزاسيالىق-تازارتۋ ستانسياسى №1ء-نىڭ قۋاتتىلىعى ارتتىرىلىپ، №2 ستانسيانىڭ قۇرىلىسى باستالدى. سونداي-اق، كوكتال، ءوندىرىس تۇرعىن الاپتارى مەن يندۋستريالدى پاركتە جەرگىلىكتى تازارتۋ قۇرىلىستارىن سالۋ جوبالارى جۇزەگە اسىرىلۋدا. بۇل جوبالار 2028-2029 جىلدارى اياقتالىپ، قالانىڭ سەنىمدى سۋ بۇرۋ جۇيەسىن ۇزاق مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا قامتاماسىز ەتەدى.

جىلۋمەن جابدىقتاۋ جانە گازداندىرۋ جۇيەلەرىن جاڭعىرتۋ جالعاسۋدا. ەكى جىلدا قالانىڭ جىلۋ جۇيەسىنىڭ قۋاتتىلىعى 34 پايىزعا ارتتى، ال گازداندىرۋ دەڭگەيى 95 پايىزعا جەتتى. ەلوردانى گازداندىرۋدى تولىق اياقتاۋ بيىل جوسپارلانۋدا.

كولىك ينفراقۇرىلىمى

كولىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ – ماڭىزدى باعىتتاردىڭ ءبىرى. قالادا 2035 جىلعا دەيىنگى كولىك جۇيەسىن دامىتۋدىڭ كەشەندى باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلۋدا. سوڭعى جىلدارى قوعامدىق كولىك جاڭارتىلۋدا: تەك 2025 جىلى 422 اۆتوبۋس ساتىپ الىندى، ال جالپى اۆتوبۋس پاركى 1749 بىرلىككە جەتتى.

اكىمنىڭ ايتۋىنشا، قوعامدىق كولىكتىڭ تانىمالدىلىعى دا ارتىپ كەلەدى. سوڭعى ەكى جىلدا جولاۋشىلار اعىنى 40 پايىزعا جۋىق – تاۋلىگىنە 800 مىڭنان 1،2 ميلليون جولاۋشىعا دەيىن ءوستى.

جاقىندا LRT جەلىسى ىسكە قوسىلادى دەپ كۇتىلۋدە، ول ءقازىر سىناق رەجيمىندە. جوبانى ىسكە اسىرۋ قالا بويىنشا قوزعالىس جىلدامدىعى مەن ىڭعايلىلىعىن ايتارلىقتاي ارتتىرادى.

بۇعان قوسا، قابانباي باتىر كوشەسى بويىمەن ەكى دەڭگەيلى جول جوبالاۋ جۇمىستارى باستالدى. بۇل جول رەسپۋبليكا داڭعىلىمەن بوگەنباي باتىرعا دەيىن 12،4 شاقىرىمعا سوزىلادى. قۇرىلىس 2027 جىلى باستالادى. مۇنداي جىلدامدىق دالىزدەرى سەۋل، ماسكەۋ، توكيو، بەيجىڭ، بانگكوك جانە پاريج قالالارىندا تابىستى جۇزەگە اسىرىلعان. اكىمنىڭ ايتۋىنشا، ەكى دەڭگەيلى جول كەپتەلىستەردى ازايتادى دەپ كۇتىلۋدە.

وتكەن جىلى استانادا 14 شاقىرىم جاڭا جول سالىندى، 60 شاقىرىم جول جوندەلدى. بۇعان دەيىن ەكى كوپىر سالىندى. ايتماتوۆ، ا62، مۇحامەدحانوۆ، قونايەۆ كوشەلەرىندە قوزعالىس اشىلدى. ايتماتوۆ كوشەسىندە قوزعالىستىڭ اشىلۋى تۇران داڭعىلىنداعى جۇكتەمەنى 12 پايىزعا ازايتتى.

سونىمەن قاتار، قالادا قالانى باسقارۋدىڭ سيفرلىق تەحنولوگيالارى بەلسەندى ەنگىزىلۋدە. Smart City جوباسى اياسىندا جاعداي ورتالىعى جانە قالالىق قىزمەتتەر مەن 60 مىڭنان استام بەينەباقىلاۋ كامەرالارىنىڭ دەرەكتەرىن بىرىكتىرەتىن ءبىرىڭعاي سيفرلىق پلاتفورما قۇرىلۋدا. بۇل قالالىق قىزمەتتەردىڭ قاۋىپسىزدىك دەڭگەيى مەن تيىمدىلىگىن ارتتىرادى.

الەۋمەتتىك سالا

الەۋمەتتىك سالادا ءبىلىم بەرۋ جانە مەديسينالىق نىسانداردىڭ قۇرىلىسى بەلسەندى جالعاسۋدا. سوڭعى جىلدارى ەلوردادا 109 مىڭ وقۋشى ورنىنا ارنالعان 44 مەكتەپ سالىندى، ونىڭ 23ء-ى «كەلەشەك مەكتەپتەرى» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا. باس جوسپارعا سايكەس 2035 جىلعا دەيىن 138 جاڭا مەكتەپ قاراستىرىلعان.

وسىلايشا، ەلوردا اكىمىنىڭ ايتۋىنشا، پرەزيدەنتتىڭ وقۋشى ورىندارىنىڭ تاپشىلىعىن جويۋ جانە جايلى ءبىلىم بەرۋ ورتاسىن قۇرۋ باعىتىنداعى ساياساتى جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىرىلۋدا.

سونداي-اق، بالاباقشالار، ستۋدەنتتەر جاتاقحانالارى جانە جاڭا مەديسينالىق مەكەمەلەر سالىنۋدا. 2026 جىلى 2099 ورىنعا ارنالعان 7 بالاباقشا اشۋ جوسپارلانۋدا: ونىڭ 3-ەۋى مەملەكەتتىك (750 ورىن) جانە 4-ەۋى جەكە (1349 ورىن). 2029 جىلعا دەيىن استانادا 14 مىڭ ورىنعا ارنالعان 60 بالاباقشا سالۋ جوسپارلانعان.

كوللەدج ستۋدەنتتەرىنە ارنالعان مىڭعا جۋىق ورىندىق جاتاقحانانىڭ قۇرىلىسى اياقتالدى، ونى بيىلعى ءبىرىنشى توقساندا پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانۋدا. بۇل شارالار جاستار ءۇشىن جايلى جاعداي جاساۋعا جانە ەلدىڭ نەگىزگى رەسۋرسى – ادام كاپيتالىن دامىتۋعا باعىتتالعان.

سوڭعى جىلدارى 21 مەديسينالىق نىسان، سونىڭ ىشىندە ۇلتتىق ورتالىقتار مەن جاياۋ قولجەتىمدىلىكتەگى ەمحانالار سالىندى. ءارقايسىسى 250 توسەكتىك ەكى پەريناتالدىق ورتالىق، №3 جاڭا كوپبەيىندى اۋرۋحانا جانە جەدەل جاردەم نىساندارىن سالۋ جوسپارلانعان.

اباتتاندىرۋ

ەلوردانى اباتتاندىرۋعا جانە كوگالداندىرۋعا ۇلكەن كوڭىل بولىنۋدە. جەڭىس قاسىمبەك سوڭعى ءۇش جىلدا قالادا 500-دەن استام قوعامدىق جانە اۋلا اۋماقتارى اباتتاندىرىلىپ، 2،5 ميلليوننان استام جاسىل جەلەك (بۇتالار، اعاشتار، كوشەتتەر جانە ت.ب.) وتىرعىزىلعانىن اتاپ ءوتتى. جاڭا ساياباقتار، جاياۋ جۇرگىنشىلەر بۋلۆارلارى جانە قوعامدىق كەڭىستىكتەر جوبالارى جۇزەگە اسىرىلۋدا. قۇرىلىس سالۋشىلاردىڭ وتىرعىزۋ كولەمىن 2،5 ەسە ارتتىرعان كوگالداندىرۋ جارعىسى قابىلداندى، اعاشتاردى كومپەنساسيالىق وتىرعىزۋ جانە ءۇش جىلدىق كۇتىم تەتىكتەرى ەنگىزىلدى، ءار اعاشقا QR-كودى بار ەلەكتروندى پاسپورت بەرىلەدى.

اباتتاندىرۋدىڭ جارقىن مىسالدارى: تولىعىمەن جاڭارتىلعان ۇلىتاۋ اللەياسى، جاڭارتىلعان «قازاق ەلى» الاڭى، Greenline جاياۋ جۇرگىنشىلەر بۋلۆارى جانە بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم ساياباعى.

مۇنداي قالاعا دەگەن ۇقىپتى قارىم-قاتىناستىڭ نەگىزى – تۇرعىنداردىڭ كۇندەلىكتى ومىرىندە تازالىققا، تارتىپكە جانە تابيعاتقا قامقورلىق جاساۋ داعدىسىن قالىپتاستىراتىن «تازا قازاقستان» جالپىۇلتتىق جوباسى بولىپ تابىلادى.

2026 جىلى استانادا قوعامدىق كەڭىستىكتەردى كەشەندى اباتتاندىرۋ جانە كوگالداندىرۋ، جايلى جانە ءقاۋىپسىز قالالىق ورتانى قۇرۋ جالعاسادى. ءار اۋداندا 39 ءىرى جوبانى قوسا العاندا، شامامەن 173 قالالىق ورىندى وزگەرتۋ جوسپارلانۋدا.

قورىتىندىلاي كەلە، استانا اكىمى جەڭىس قاسىمبەك ەلوردا الدىندا ەكونوميكانى ودان ءارى دامىتۋ، كولىك جۇيەسىن جاڭعىرتۋ جانە الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمدى كەڭەيتۋ بويىنشا اۋقىمدى مىندەتتەر تۇرعانىن اتاپ ءوتتى.

قاسىمبەكتىڭ ايتۋىنشا، استانانىڭ دامۋى پرەزيدەنت بەلگىلەگەن ستراتەگيالىق باعىتقا سايكەس جالعاسادى جانە جوعارى ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى مەن تۇراقتى قالالىق ينفراقۇرىلىمى بار زاماناۋي مەگاپوليستى قۇرۋعا باعىتتالعان.