كاسپي قۇبىرجولى كونسورسيۋمىنىڭ (قتك) تەڭىز تەرمينالى مەن وعان ىرگەلەس اۋداندا تاعى ەكى تانكەرگە شابۋىل جاسالدى. ونىڭ بىرەۋى «تەڭىزشەۆرويل» كومپانياسى ءۇشىن قازاقستاندىق مۇناي تيەپ جاتقان ەدى. بۇل قازاقستان سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ اقش مەملەكەتتىك حاتشىسىمەن تەلەفون ارقىلى سويلەسكەننەن كەيىن ورىن الدى. اڭگىمە بارىسىندا قتك اينالاسىنداعى جاعداي تالقىلاندى... دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
قتك مالىمدەۋىنشە، مارشالل ارالدارىنىڭ تۋىمەن جۇزەتىن NIFFOS SIFNOS تانكەرى، جۇك جونەلتۋشى «تەڭىزشەۆرويل» ج ش س (Chevron) مۇنايىن تاسىمالداپ، ۆپۋ-3 شىعارمالى ايلاق قۇرىلعىسىندا تيەۋ كەزىندە ۇشقىشسىز ۇشاقتاردىڭ شابۋىلىنا ۇشىراعان. وقيعا 30 شىلدەگە قاراعان ءتۇنى بولدى. شابۋىلدان كەيىن پالۋبادا مۇناي قابىلداۋ مانيفولدتارى تۇسىندا ءورت شىقتى. ءورتتى تانكەر ەكيپاجى قتك-نىڭ ءۇش كومەكشى كەمەسىنىڭ قاتىسۋىمەن ءسوندىردى. كونسورسيۋم قىزمەتكەرلەرى مەن مەردىگەر ۇيىمدار اراسىندا زارداپ شەككەندەر جوق، مۇناي توگىلۋىنە جول بەرىلمەدى. ەكيپاجعا مەديسينالىق كومەك جانە ەۆاكۋاسيا قاجەت بولمادى.
تاعى ءبىر شابۋىل تەڭىز تەرمينالىنان التى تەڭىز ءميلى قاشىقتىقتا بولدى: مەن ارالىنىڭ تۋىمەن جۇزەتىن MARATHI تانكەرى تەرمينالعا مۇناي قابىلداۋ ءۇشىن بەت العان كەزدە شابۋىلعا ۇشىرادى. تەرمينالدا مۇناي تيەۋ توقتاتىلدى، الايدا مۇناي قۇبىرى وبەكتىلەرى قالىپتى رەجيمدە جۇمىس ىستەپ تۇر.
قتك مالىمدەۋىنشە، بۇل شابۋىلدار قازاقستان مەن كونسورسيۋمنىڭ باسقا شەتەلدىك اكسيونەرلەرىنىڭ، ونىڭ ىشىندە اقش مەملەكەتتىك دەپارتامەنتى ارقىلى دا، حالىقارالىق ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىم وبەكتىلەرىنە كۇش قولدانباۋعا شاقىرعان ۇندەۋلەرىنە قاراماستان بولدى. بۇدان بىرنەشە ساعات بۇرىن قازاقستان سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرمەك قوشەربايەۆ اقش مەملەكەتتىك حاتشىسى ماركو رۋبيومەن تەلەفون ارقىلى سويلەسكەن ەدى. اڭگىمە بارىسىندا قتك اينالاسىنداعى جاعداي نەگىزگى تاقىرىپتاردىڭ ءبىرى بولدى.
ەسكە سالايىق، قتك 20 شىلدەدە تەڭىز تەرمينالى ماڭىنداعى تانكەرگە كەزەكتى ۇشقىشسىز ۇشاق شابۋىلىنان كەيىن مۇناي تيەۋدى توقتاتقان بولاتىن. 19 شىلدەدە ۆپۋ-1 جانە ۆپۋ-3 ايلاقتارىندا تيەۋ كەزىندە ەكى تانكەر شابۋىلعا ۇشىرادى: ASIA (ليبەريا تۋىمەن، «تەڭىزشەۆرويل» مۇنايى) جانە NISSOS IOS (مارشالل ارالدارى تۋىمەن، «كاشاگان ب.ۆ.» جانە «ماتەن پەترولەۋم» كومپانيالارىنىڭ مۇنايى). 17 شىلدەدە ExxonMobil كومپانياسى جالداعان Nordic Zenith تانكەرىنە شابۋىل جاسالدى. قتك قازاقستان مۇنايىنىڭ نەگىزگى ەكسپورتتىق باعىتى بولىپ تابىلادى — ونىڭ ۇلەسىنە ەلىمىزدەگى مۇناي ەكسپورتىنىڭ 80%-دان استامى تيەسىلى.
قتك اكسيونەرلەرى: رەسەي — 24%، «قتك كومپاني» (ج ش س) — 7%، «قازمۇنايگاز» ۇك — 19%، Kazakhstan Pipeline Ventures LLC — 1،75%، Chevron Caspian Pipeline Consortium Company — 15%، «لۋكويل ينتەرنەشنل گمبح» — 12،5%، Mobil Caspian Pipeline Company — 7،5%، Rosneft-Shell Caspian Ventures Limited — 7،5%، BG Overseas Holdings Limited — 2%، Eni International N.A. N.V. S.ar.l. — 2% جانە Oryx Caspian Pipeline LLC — 1،75%.