وڭتۇستىك قازاقستان جانە جەتىسۋ ءوڭىرى

ساباقتىڭ تاقىرىبى: وڭتۇستىك قازاقستان جانە جەتىسۋ ءوڭىرى
ساباقتىڭ ماقساتى:
بىلىمدىلىك: وڭتۇستىك قازاقستانداعى مادەني مۇرالارمەن تانىستىرۋ.
دامىتۋشىلىق: وقۋشىلاردىڭ سوزدىك قورىن مولايتۋ، وي — ءورىسىن دامىتۋ، تاقىرىپتى دەڭگەيلىك تاقىرىپتىق تاپسىرمالاردىڭ كومەگىمەن مەڭگەرتۋ.
تاربيەلىك: وقۋشىلاردى ءوز ەلىنىڭ تاريحي قۇندىلىقتارىن قۇرمەتتەۋگە ۇيرەتۋ، ەلىن، جەرىن سۇيەتىن وتان سۇيگىش ۇرپاق تاربيەلەۋ.
ساباقتىڭ ءتۇرى: ارالاس
ساباقتىڭ ءادىسى: سىني تۇرعىدان ويلاۋ ستراتەگيالارى، سۇراق جاۋاپ.
كورنەكىلىگى: قازاقستان كارتاسى، ينتەربەلسەندى تاقتا.

ساباقتىڭ بارىسى:
ءى. ۇيىمداستىرۋ كەزەڭى
1. امانداسۋ
2. وقۋشىلاردى تۇگەندەۋ، ساباققا باعىتتاۋ.
ءىى. ءۇي تاپسىرماسىن سۇراۋ
1. تەست تاپسىرمالارى.
2. ساق تايپالارىنىڭ اتاۋىن اتا.
ءىىى جاڭا ساباقتى ءتۇسىندىرۋ
1. ساقتاردىڭ مادەني مۇرالارى.
2. بەسشاتىر قورىمى.
3. «التىن كيىمدى ادام»
4. «اڭ ءستيلى»

ساقتاردىڭ مادەني مۇرالارى.
بەسشاتىر — كونە قورىمدار توبى، ساق ءداۋىرىنىڭ اسا ءىرى ەسكەرتكىشى. الماتى وبلىسى ىلە وزەنىنىڭ جاعالاۋىنان 3 كم جەردە، جەلشاعىر تاۋىنىڭ بوكتەرىندەگى شىلبىر قويناۋىندا. 1957، 1959 — 1961 جىلدارى جەتىسۋ ارحەولوگيالىق ەكسپەديسياسى (جەتەكشىسى

ك. اقىشيەۆ) زەرتتەدى. بەسشاتىر قورىم قۇرامىندا ۇلكەندى - كىشىلى 31 وبا بار. ولار باتىستان شىعىسقا قاراي 1 كم، سولتۇستىكتەن وڭتۇستىككە قاراي 2 كم بولاتىن القاپتى الىپ جاتىر. 21 - ءى تاسپەن، ال 10 - ى قيىرشىق تاس ارالاسقان توپىراق ۇيىندىلەرمەن جابىلعان. قورىم شارتتى تۇردە ەكى بولىككە (سولتۇستىك جانە وڭتۇستىك) بولىنەدى. سولتۇستىك توپقا بەسشاتىر زيراتىنىڭ ەڭ ۇلكەن 2 - جانە 3 - وبالارى كىرەدى. ۇلكەندەرىنىڭ ديامەترى 45 م - دەن 105 م - گە دەيىن، بيىكتىگى 6 — 17 م - گە دەيىن، تيىسىنشە ورتاشالارىنىكى 25 — 38 م، 5 — 6 م، كىشىسىنىكى 6 — 18 م، 0، 8 — 2 م.

بەسشاتىر وباسىنان
سەمسەر،
قولا ۇشتى جەبەلەر،
تەمىر پىشاقتار،
شاش تۇيرەگىشتەر،
اقىق مونشاقتار تابىلدى.
بۇل زاتتار ب. ز. ب 5 - 4 عاسىرعا جاتادى.
ەسىك وباسى (ب. ز. ب. 5 — 4 ع. ع) — ساق داۋىرىنەن ساقتالعان ەسكەرتكىش.

الماتى وبلىسى، ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنىڭ ورت. ەسىك قالاسىنىڭ ماڭىندا، ەسىك ءوز - ءنىڭ جاعالاۋىندا ورنالاسقان. 1969 — 1970 ج. جەتىسۋ ارحەولوگ ەكسپەديسياسى (جەتەكشىسى ك. اقىشيەۆ، مۇشەلەرى ب. نۇرمۇحانبەتوۆ،

ا. گ. ماكسيموۆالار) زەرتتەگەن. بۇل ماڭداعى ساق داۋىرىنەن ساقتالعان وبالار بىرنەشە توپقا بولىنەدى.

مۇنىڭ ىشىندە ەڭ كورنەكتىسى — ۇلكەن ەسىك قورىمى. قورىم قۇرامىندا سولتۇستىكتەن وڭتۇستىككە سوزىلا اۋدانى 3 كم² جەردى الىپ جاتقان 45 توپىراق ونىڭ ديامەترى 60 مەتر، بيىكتىگى 6 مەتر) وبا بار.

“اڭ ءستيلى”.
ب. ز. ب. 8 عاسىردان باستاپ ەۋرازيا دالالى ايماقتار وڭىرىندە اڭداردى بەينەلەۋ - اڭدىق ستيل پايدا بولدى.

بەكىتۋ: سۇراق - جاۋاپتار جانە دە تاپسىرمالار
باعالاۋ:

ۇيگە تاپسىرما بەرۋ:
وڭتۇستىك قازاقستان جانە جەتىسۋ ءوڭىرى تۋرالى وقى كەلىڭدەر
«التىن ادام» تاقىرىبىنا اڭگىمەلەۋ.
بەسشاتىر تۋرالى قىسقاشا اڭگىمە قۇرا.

الماتى وبلىسى،
الاكول اۋدانا، بەزرودنىح ورتا مەكتەبى
تاريح ءپانىنىڭ ءمۇعالىمى
مولداحمەتوۆا عازيزا مۇرات قىزى