قازاقستاندىق اگرارشىلار جۇمساق بيداي وسىرۋدەن ءجيى باس تارتىپ ءجۇر: ارزانىراق رەسەيلىك استىقپەن باسەكەلەستىك ءداستۇرلى داقىلدى شىعىندى ەتىپ وتىر، ال قۋاڭشىلىق جاعدايدى ودان ءارى ۋشىقتىردى. شارۋاشىلىقتار ەگىستىكتەگى بيداي ۇلەسىن قىسقارتىپ، كەيدە جۇمساق سورتتاردان مۇلدەم باس تارتۋدا، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
قازاقستاندا جۇمساق بيداي ەگىسىنىڭ وزدىگىنەن قىسقارۋى ەكونوميكالىق جاعدايعا بايلانىستى. وزىندىك قۇنى تومەن ءىرى استىق ءوندىرۋشى رەسەي نارىقتى بارعان سايىن باسىپ الىپ كەلەدى. وعان جاۋاپ رەتىندە قازاقستاندىق فەرمەرلەر ەۋروپالىق نارىقتاردا سۇرانىسقا يە بالامالى نيشالىق داقىلداردى اينالىمعا ەنگىزۋدە.
Eurasia Farm Innovations (EFI) اۋىلشارۋاشىلىق كاسىپورنىنىڭ جەتەكشىسى قايرات بيسەتاەۆتىڭ ايتۋىنشا، كومپانيا جۇمساق بيدايدى تەك ءبىر رەت — 2024 جىلى — ەگىپ، ناتيجەسىنە كوڭىلى تولماعان. بارلىق داقىلدىڭ ىشىنەن تەك سول عانا تەرىس رەنتابەلدىلىك كورسەتكەن. سوندىقتان 2025 جىلى كاسىپورىن ودان مۇلدەم باس تارتىپ، تەك قاتتى بيداي ەگىسىن قالدىردى.
«اعىمداعى ماۋسىمدا قاتتى بيدايدى وتكىزۋدە ماسەلە بولمايدى دەپ ويلايمىن. ءيا، بىلتىر ءونىم جاقسى بولدى، كانادا مەن تۇركيا تاراپىنان ۇسىنىس تا جوعارى ەدى. ەۋروپانىڭ وزىندە دە ءونىم جامان بولعان جوق»، — دەپ ناقتىلادى ول.
سونىمەن قاتار بيسەتاەۆتىڭ اتاپ وتۋىنشە، قۋاڭشىلىق ەۋروپا مەن تۇركياداعى ونىمگە قاتتى سوققى بەردى. بۇل قازاقستاندىق اگرارشىلارعا كەلەشەگى زور وتكىزۋ نارىقتارىن اشادى.
«ەكسپورت تۋرالى ايتساق، بىزگە، فەرمەرلەرگە، ەۋروپا جاققا وتە مۇقيات قاراۋ كەرەك. ويتكەنى ءبىزدىڭ تەحنولوگيامىز، كليماتىمىز، تاجىريبەمىز حيميالىق جۇكتەمەسى از ءونىم وسىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل — ەۋروپادا باعالاناتىن دۇنيە، ال ەو نارىعى — وسىنداي ءونىم ءۇشىن ەڭ مارجينالدى ءارى ەڭ دايىن نارىق»، — دەپ قوستى بيسەتايەۆ.
وتاندىق اگرارشىلار ءۇشىن تاعى ءبىر سوققى — قۋاڭشىلىقتان بيدايدىڭ ءونىمسىز قالۋى بولدى. جازدىڭ قولايلى باستالۋى شىلدەنىڭ ورتاسىنداعى ىستىققا ۇلاسىپ، وسىمدىكتەردىڭ ءوسۋىنىڭ شەشۋشى كەزەڭدەرىندە دامۋىن توقتاتتى. elDala.kz دەرەگىنشە، اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعىنان جاڭا اگروتەحنولوگيالاردى ەنگىزىپ جاتقان شارۋاشىلىقتاردىڭ ءوزى ءونىم كولەمى مەن ساپاسىنان ايىرىلدى.
Biotix Engineering اۋىلشارۋاشىلىق كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى دامير قالبىبايەۆ اگرارشىلار بيىل بيداي ساتۋدان قانداي پايدا كۇتىپ وتىرعانىن ايتتى.
«ارينە، بىلتىرعىداي تۇقىم وڭدەۋدەن 1-گە 13،5 تەڭگە پايدا المايمىز، ءبىراق 1-گە 3 نەمەسە 1-گە 4 مىندەتتى تۇردە بولادى»، — دەدى ول.
قالبىبايەۆ +35 گرادۋس اقىلعا سىيمايتىن اپتاپ ىستىققا دا، جاۋىن-شاشىننىڭ بولماۋىنا دا توپىراق تا، وسىمدىكتەردىڭ ءوزى دە شىداماعانىن قورىتتى. ىستىقتان توپىراقتاعى پايدالى باكتەريالار دا قىرىلدى.
بۇعان دەيىن «كۋرسيۆ» قازاقستاندا ىستىقتان بيداي ءونىمىنىڭ ەڭ ۇلكەن بولىگى قاي وڭىردە كۇيىپ كەتكەنىن جازعان بولاتىن.