InfoHub Logo

رەسەي ەكونوميكاسى 2026 جىلى كۇردەلى داعدارىسقا ۇشىراۋى ىقتيمال. ساراپشىلاردىڭ بولجامى بويىنشا، ەل ەكونوميكاسىنىڭ ءوسۋ قارقىنى ايتارلىقتاي باسەڭدەپ، ينفلياسيا مەن بيۋدجەت تاپشىلىعى ارتۋى مۇمكىن.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ تەجەلۋى

كوپتەگەن ماكروەكونوميستەر 2026 جىلى رەسەي ەكونوميكاسى ءۇشىن ەڭ باستى ءقاۋىپ – ءوسۋ قارقىنىنىڭ تىم باسەڭدەۋى دەپ ەسەپتەيدى. رەسەي فەدەرالدىق مەملەكەتتىك ستاتيستيكا قىزمەتى مەن ەكونوميكالىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس، 2025 جىلى رەسەي ءجىو ءوسىمى 1% دەيىن تومەندەپ، ستاگناسياعا جاقىنداعان. بۇل كورسەتكىش كوكتەمگى بولجامداردان الدەقايدا تومەن.

ەكونوميكالىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ قىركۇيەك ايىنداعى بولجامى بويىنشا، 2025 جىلى رەسەي ءجىو ءوسىمى 1،3%-دان اسپاۋى ءتيىس. بۇل كورسەتكىش ەكونوميكانىڭ 2،4% وسەدى دەگەن كوكتەمگى بولجامداردان ايتارلىقتاي تومەن.

ينۆەستيسيالىق بەلسەندىلىكتىڭ تومەندەۋى

ۆلاديمير ەرەمكين، رەسەي حالىق شارۋاشىلىعىن جوسپارلاۋ جانە مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىنىڭ (رانحيگس) قۇرىلىمدىق زەرتتەۋلەر زەرتحاناسىنىڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرى، 2026 جىلى ەكونوميكاداعى قيىندىقتار بىرنەشە باعىتتا كورىنەتىنىن ايتادى. بىرىنشىدەن، ينۆەستيسيالىق بەلسەندىلىكتىڭ ايتارلىقتاي سالقىنداۋى كۇتىلۋدە. مۇنىڭ سەبەبى – مەنشىكتى جانە قارىز قاراجاتتارىنىڭ تاپشىلىعى، سونداي-اق ءبىرقاتار سالالارداعى جوبالاردى ىسكە اسىرۋدىڭ بەلگىسىز پەرسپەكتيۆالارى.

كومپانيالار سالىق جۇكتەمەسىنىڭ ارتۋىنا، جالپى سۇرانىستىڭ السىرەۋىنە بايلانىستى نارىقتىق پايدانىڭ ازايۋىنا جانە جوعارى پايىزدىق مولشەرلەمەلەرگە بايلانىستى نەسيە الۋدىڭ شەكتەۋلى قولجەتىمدىلىگىنە تاپ بولادى.

حالىقتىڭ تابىسى مەن تۇتىنۋ سۇرانىسى

ەكىنشى فاكتور – حالىقتىڭ تابىسىنىڭ ءوسۋ قارقىنىنىڭ تومەندەۋى جانە حالىقتىڭ نەسيە الۋ بەلسەندىلىگىنىڭ تەجەلۋى، بۇل تۇتىنۋ سۇرانىسىنىڭ السىرەۋىنە اكەلەدى. كوپتەگەن وتباسىلار 2022 جىلدان بەرى شىعىندارىن قىسقارتىپ كەلەدى. مەملەكەتتىك قاراجات ەسەبىنەن ەكونوميكانى ىنتالاندىرۋ دا السىرەيدى، سەبەبى بيۋدجەت مۇمكىندىكتەرى ازايادى.

قارجى ساياساتىنىڭ قاتاڭدانۋى

رەسەي ەكونوميكالىق ساياساتى ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ولەگ بۋكلەميشيەۆتىڭ ايتۋىنشا، ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتى ىنتالاندىرۋ مۇمكىندىكتەرى وتە شەكتەۋلى بولادى. فيسكالدىق رەسۋرستار كۇتىلگەننەن از بولادى، ياعني بيۋدجەتتە ەكونوميكالىق ءوسىمدى ارتتىرۋعا قوسىمشا قاراجات بولمايدى. اقشا-كرەديت ساياساتى دا جوعارى ىقتيمالدىقپەن تىم قاتاڭ قالىپتا قالادى، بۇل ەكونوميكانىڭ باسەڭدەۋ فازاسىنان شىعۋىنا مۇمكىندىك بەرمەيدى. ناتيجەسىندە، رەسەي ەكونوميكاسى تەرەڭ داعدارىسقا ۇشىراۋى مۇمكىن دەگەن ءقاۋىپ بار.

سالىق جۇكتەمەسى مەن بيزنەسكە قىسىم

بيىلعى جىلدىڭ نەگىزگى ينتريگالارىنىڭ ءبىرى – سالىقتار مەن الىمداردىڭ ءوسۋىنىڭ ينفلياسيا دەڭگەيىنە اسەرى. ققس مولشەرلەمەسى 20%-دان 22%-عا دەيىن ۇلعايتىلدى. 2026 جىلدان باستاپ سالىقتار مەن اكسيزدەردىڭ ءوسۋى ينفلياسياعا قوسىمشا سەرپىن بەرە الادى. شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرى جاڭا سالىق جۇكتەمەسىن كوتەرە الماي، جابىلۋعا ءماجبۇر بولىپ، قىزمەتكەرلەردى قىسقارتۋعا اينالعانىن ايتىپ شاعىمدانۋدا.

ينفلياسيامەن كۇرەس جانە ونىڭ سالدارى

رەسەي فەدەراسياسىنىڭ ورتالىق بانكىنىڭ نەگىزگى مولشەرلەمەنى تومەندەتۋگە اسىقپاۋى بۇكىل ەكونوميكاعا تەرىس اسەر ەتە بەرەدى. سونىمەن قاتار، اقشا-كرەديت ساياساتىن كۇرت جۇمسارتۋ ينفلياسيانىڭ جەدەلدەۋىنە، ءرۋبلدىڭ قۇنسىزدانۋىنا جانە باسقا دا جاناما اسەرلەرگە اكەلۋى مۇمكىن.

وتكەن جىل بويى باعانىڭ وسۋىمەن كۇرەس ءجۇردى. ينفلياسيا رەسەي ۇكىمەتىنىڭ ەكونوميكالىق بلوگىنىڭ شەشىمدەرىن قابىلداۋدا باستى باعىت بولىپ قالا بەردى. ورتالىق بانكتىڭ باسشىسى ەلۆيرا نابيۋللينا 2026 جىلى باعانىڭ ءوسۋىن 4% دەڭگەيىندە توقتاتۋدى ارماندادى جانە وسى ماقساتقا جەتۋگە تىرىسۋدا. الايدا، 2025 جىلى ينفلياسيانى تومەندەتۋ ءۇشىن جاڭا ەشتەڭە ويلاپ تابىلمادى. ورتالىق بانك جازعى 2023 جىلدان بەرى قابىلدانعان قاتاڭ اقشا-كرەديت ساياساتىن ۇستانۋدى جالعاستىردى، ياعني جوعارى نەگىزگى مولشەرلەمەنى ساقتاپ قالدى. بۇل ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتى تەجەيدى.

2025 جىلدىڭ جەلتوقسانىنا قاراي ينفلياسيا جىلدىق ەسەپتەۋدە 5،6%-عا دەيىن تومەندەدى. ەكى جىلدىق ءوسۋ ءۇردىسى بۇزىلدى، فورمالدى تۇردە مىندەت ورىندالدى. ءبىراق ونىڭ سالدارى ناقتى سەكتور ءۇشىن وتە اۋىر بولدى. ناتيجەسىندە، ونەركاسىپ ءىس جۇزىندە ستاگناسياعا ۇشىرادى. 2024 جىلدىڭ قاڭتار-قاراشا ايلارىندا وڭدەۋ سەكتورى 9،2% ءوسىم كورسەتسە، وتكەن جىلى تەك 2،6% ءوستى. قالعان سالالاردىڭ كوپشىلىگىندە ءوندىرىس تومەندەدى.

ونەركاسىپتىڭ قۇلدىراۋى

رەسەي ونەركاسىبىنىڭ 92 سالاسىنىڭ 70-ىندە ءوندىرىس تومەندەگەنى تىركەلدى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ونەركاسىپتىڭ جاعدايى وتە اۋىر. ينۆەستيسيالىق جوسپارلاردىڭ بالانسى 2025 جىلى تەرىس مانگە يە بولىپ، بۇرىنعى انتيرەكوردتاردى ارتتىردى.

رەسەي ەكونوميكاسىنىڭ شولۋشىسى ەكاتەرينا ماكسيموۆانىڭ باعالاۋى بويىنشا، رەسەي ەكونوميكاسىندا بارلىق دەرلىك سەكتورلاردا فرونتالدى قۇلدىراۋ بايقالادى. ونەركاسىپ بۇرىن-سوڭدى بولماعان جاعدايدى باستان كەشۋدە. 2025 جىل رەسەي ءۇشىن 2022 جىلدان بەرگى ەڭ ناشار كەزەڭ بولدى. مۇناي-گاز سالاسى دا قيىندىقتارعا تاپ بولدى. كومىر ونەركاسىبى 90-شى جىلدارعا ورالىپ، اۋىر داعدارىسقا ۇشىرادى. گاز ءوندىرۋ قىسقارۋدا. مۇناي ەندى قارجى مينيسترلىگى ءۇشىن قۇتقارۋشى بولا المايدى.

مۇناي-گاز سەكتورىنداعى جاعداي

2025 جىلدىڭ العاشقى 10 ايىندا رەسەيلىك كومىر ونەركاسىبىنىڭ كومپانيالارىنىڭ جيىنتىق شىعىنى 327،9 ملرد رۋبلدەن استى. جىل قورىتىندىسى بويىنشا، رەسەي فەدەرالدى بيۋدجەتىندەگى مۇناي-گاز كىرىستەرى 24%-عا كۇرت تومەندەپ، بار بولعانى 8،48 ترلن ءرۋبلدى قۇرادى. رەسەيدە مۇنايدان بۇرىن مۇنشا از تابىس تاپپاعان.

2025 جىلدىڭ قاڭتار-قاراشا ايلارىندا رەسەيدە گازدىڭ جالپى ءوندىرىسى جىلدىق سالىستىرۋدا 3،3%-عا ازايىپ، 599،9 ملرد تەكشە مەتردى قۇرادى. رەسەي ەكونوميكالىق دامۋ مينيسترلىگى 680،2 ملرد تەكشە مەتر ءوندىرۋدى بولجاعان ەدى. قۇبىر ارقىلى جەتكىزىلەتىن گازدىڭ سوڭعى ءىرى ەكسپورت باعىتى جۇڭگو بولىپ قالۋدا. قاڭتار-قازان ايلارىندا جۇڭگو رەسەي گازىن 7،86 ملرد دوللارعا ساتىپ الدى.

الەكسەي بەلوگوريەۆ، ەنەرگەتيكا جانە قارجى ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى، «گازپرومنىڭ» ەۋروپامەن ىنتىماقتاستىعىنىڭ توقتاعانىن ەشقاشان قالپىنا كەلتىرۋ مۇمكىن ەمەس ەكەنىنە ەش كۇمان كەلتىرمەيدى. سوعىس باستالعانعا دەيىن ەۋروپا مەن تۇركياعا جەتكىزۋ جىلىنا 180 ملرد تەكشە مەترگە جەتكەن.

بيۋدجەت تاپشىلىعىنىڭ ءوسۋى

2024 جىلى رەسەي قارجى مينيسترلىگى كەلەسى ءۇش جىلعا ارنالعان فەدەرالدى بيۋدجەتتى جوسپارلاعاندا، 2025 جىلى ونىڭ تاپشىلىعىن 1،17 ترلن رۋبل (ءجىو-نىڭ 0،5%) دەپ بولجاعان. الايدا، بۇل جوسپارلار تىم وپتيميستىك بولىپ شىقتى – بيۋدجەتتەگى تەسىك ماريان شۇڭعىماسىمەن تەڭ بولدى. وتكەن اپتانىڭ سوڭىندا قارجى مينيسترلىگى 2025 جىلعى بيۋدجەتتىڭ ورىندالۋ قورىتىندىسىن شىعاردى. ونىڭ دەرەكتەرى بويىنشا، كىرىستەر 37،28 ترلن، شىعىستار – 42،93 ترلن بولدى، ال تاپشىلىق 5،65 ترلن رۋبلگە جەتتى. مۇنىڭ نەگىزگى سەبەبى – مۇناي-گاز كىرىستەرىنىڭ كۇرت تومەندەۋى.

مۇناي-گاز سالاسى وتكەن جىلدىڭ باستى كوڭىلسىزدىگى بولدى. ەۋروپا وداعى رەسەيگە قارسى سانكسيالار پاكەتىن ماقۇلدادى، بۇل «كولەڭكەلى فلوتتىڭ» 200-گە جۋىق تانكەرىن، قوسارلانعان ماقساتتاعى تاۋارلاردى ساتۋعا قاتىسى بار 30 كومپانيانى جانە 75 تۇلعا مەن ۇيىمدى قامتىدى. ەۋروپا كەڭەسى 2025 جىلى رەسەيگە قارسى 19 سانكسيا پاكەتىنىڭ كۇشىن 2026 جىلدىڭ 31 شىلدەسىنە دەيىن ۇزارتتى.

ناتيجەسىندە، Bloomberg حابارلاۋىنشا، رەسەيلىك Urals مۇنايى قازىرگى ۋاقىتتا باررەلىنە شامامەن 40-45 دوللارعا باعالانىپ، تاريحي ەڭ ارزان بولىپ وتىر. الايدا، ماسەلە تەك سانكسيالاردا عانا ەمەس. ابسۋردتىعى سول، ەندى مەملەكەت مۇناي-گاز سالاسىن سۋبسيديالايدى. قارجى مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا، 2025 جىلى مۇنايعا ەكسپورتتىق باج الىنىپ تاستالدى، سونىمەن قاتار مەملەكەت مۇناي كومپانيالارىنا 3،4 ملرد رۋبل كولەمىندە باج قايتارىپ بەردى.

مۇناي ءوندىرۋ كولەمى 2025 جىلى ازايعان جوق جانە 516 ملن توننانى قۇرادى. الايدا، سوڭعى ۋاقىتتاعى ءۇردىس – مۇنايشىلاردىڭ ەسكى كەن ورىندارىن پايدالانۋى، ولار الدە قاشان سارقىلعان نەمەسە سۋلانعان. مۇنداي كەن ورىندارىنداعى مۇنايدى سوڭعى تامشىسىنا دەيىن شىعارۋ ءۇشىن مەملەكەت سالىقتىق جەڭىلدىكتەر ۇسىنادى. بۇل ۇكىمەتتىڭ بيۋدجەت بولجامىنا ەنگىزىلگەن.

ادامداردان قانشا اقشا جينالسا دا، بيۋدجەتتىڭ باستى «ازىعى» بولىپ تابىلاتىن تۇراقتى مۇناي-گاز كىرىستەرىنسىز قاراجات جەتكىلىكسىز بولادى. شىعىندار ۇنەمى ءوسىپ وتىرادى. 2026 جىلى رەسەي بيۋدجەتىنىڭ تاپشىلىعى، قارجى مينيسترلىگىنىڭ كۇتۋى بويىنشا، شامامەن 3،8 ترلن ءرۋبلدى (ءجىو-نىڭ 1،6%) قۇرايدى، ياعني ونىڭ وپتيميستىك بولجامى دا 2025 جىلعا ارنالعان بولجامىنان (2،8 ترلن) 1 ترلن رۋبلدەن استام.

تاپشىلىقتى ءوسىرۋ ماسەلەلەرىن شەشۋ ءۇشىن قارجى مينيسترلىگى حالىققا ۇناي بەرمەيتىن شاراعا – سالىقتاردى ارتتىرۋعا (ققس ءوسىمى، جەڭىلدەتىلگەن سالىق جۇيەسى بويىنشا بيزنەس ءۇشىن ققس ءليميتىن ازايتۋ، شاعىن جانە ورتا بيزنەس ءۇشىن ساقتاندىرۋ جارنالارى بويىنشا جەڭىلدىكتەردى جويۋ جانە ت.ب.) ستاۆكا جاسادى.

كوپتەگەن رەسەيلىك ساراپشىلار بيىل فەدەرالدى بيۋدجەت تاپشىلىعى 2025 جىلمەن سالىستىرعاندا الدەقايدا كوپ بولاتىنىن بولجايدى. سەبەبى، جاڭا ءۇش جىلدىق بيۋدجەتتە 2026-2028 جىلدارعا ارنالعان بيۋدجەتكە مۇناي-گاز كىرىستەرىنىڭ كولەمى شامامەن 13% وسەدى دەپ جوسپارلانعان. بۇل جەردە سانكسيالاردىڭ قىسىمىنىڭ ارتۋى ەسكەرىلمەگەن.

ولەگ بۋكلەميشيەۆتىڭ پىكىرىنشە، بيۋدجەت نەگىزىندەگى كىرىس العىشارتتارى تىم وپتيميستىك، «ياعني بيۋدجەت تاپشىلىعىن ودان ءارى ۇلعايتۋعا تۋرا كەلەدى».

مۇنداي جاعدايدا سالىق ورگاندارى تەكسەرۋلەر كەزىندە وتە قاتاڭ بولادى، ياعني ايىپپۇل سالۋعا جانە سالىقتاردى قوسىمشا ەسەپتەۋگە بەيىم بولادى دەپ سانايدى Kept كومپانياسىنىڭ سەرىكتەسى جانە سالىق جانە زاڭگەرلىك كەڭەس بەرۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى ميحايل ورلوۆ.

قورىتىندى

2026 جىلعى باستى قاۋىپتەردىڭ ءبىرى – اسكەري شىعىنداردىڭ باسقا بارلىق باعىتتاردان باسىم ءتۇسۋى. قاتاڭ ماكروەكونوميكالىق ساياسات، مەملەكەتتىك قىسىمنىڭ كۇشەيۋى جانە مەملەكەتتىك ارالاسۋدىڭ ارتۋى ەكونوميكانىڭ ەسكى كەڭەستىك ۇلگىگە ورالۋىنا جاعداي جاسايدى. بۇل جاعدايدا شىعىندار جوعارىراق بولادى.

رەسەي ەكونوميكاسى ءۇشىن نەگىزگى ءقاۋىپ گەوساياسات بولىپ قالا بەرەدى جانە ول ۋكرايناداعى سوعىستىڭ جالعاسۋىمەن تىكەلەي بايلانىستى. بۇل تۋرالى جوعارى ەكونوميكا مەكتەبىنىڭ دوسەنتى ۆلاديمير بەسسونوۆ ايتادى.

«ءبىزدىڭ ەكونوميكامىز قازىرگى ۋاقىتتا كەزدەسىپ وتىرعان پروبلەمالار، ەڭ الدىمەن، اسكەري ءىس-قيمىلداردى جۇرگىزۋدەن تۋىنداعان جۇكتەمەدەن تۋىنداعان. سانكسيالار دا اسەر ەتەدى – ەڭ الدىمەن پايدالى قازبالاردى وندىرۋگە. اسكەري وپەراسيالار مۇددەسىنە ءونىم ءوندىرۋ تۇتىنۋ تاۋارلارىمەن جانە قىزمەتتەرىمەن قامتاماسىز ەتىلمەگەن كىرىستەردى قۇرايدى. تۋىنداعان تەڭگەرىمسىزدىك ينفلياسيالىق سالدارعا اكەلەدى، ولارمەن كۇرەسۋ «ازاماتتىق» قىزمەتتى باسادى. اسكەري وپەراسيالار اياقتالمايىنشا پروبلەمالار ساقتالادى»، – دەيدى ەكونوميست.

ەكونوميكالىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ رەسمي بولجامى 1،3% ءوسىمدى كورسەتەدى. الايدا، رەسەيلىك بيلىكتىڭ وپتيميزمىنە از ادام سەنەدى. حۆق جانە دۇنيەجۇزىلىك بانك رەسەيگە بىرنەشە جىلدىق ستاگناسيانى جانە ەكونوميكانىڭ جىلدىق ءوسىمىنىڭ شامامەن 1% بولاتىنىن بولجايدى.

رەسەي ەكونوميكاسى ازىرگە ينەرسيامەن ۇستالىپ تۇر، ءبىراق ءقازىردىڭ وزىندە قۇزعا قۇلاپ بارادى، رەسەي ەكونوميكاسىنىڭ ستاگناسياسى – شەشىلگەن ماسەلە.