مانچەستەر كەمە كانالىنان شوگىندىلەر توگىلەتىن ورىن ۇلىبريتانياداعى سيرەك كەزدەسەتىن ادەمى قارا مويىن سۇقسىر ءۇشىن ەڭ جاقسى مەكەنگە اينالدى. بۇل جەردە ەلدەگى كوبەيۋشى پوپۋلياسيانىڭ 64 پايىزى مەكەندەيدى.
2021 جىلدان بەرى چيرشيردەگى ۆۋلستون ايس اۋماعى قالپىنا كەلتىرىلىپ، كەڭەيتىلىپ، تۇششى سۋ توعاندارى، قامىس وسكەن جەرلەر، تال بۇتالارى مەن ءشوپتى القاپتاردان تۇراتىن الۋان ءتۇرلى لاندشافتقا اينالدى. بۇل اۋماقتى RSPB جانە ۆۋلستون ايس قورعاۋ توبى باسقارادى.
قۇرعاپ، ءوسىپ كەتكەن تۇندىرۋ لاگۋناسىنداعى باتپاقتى جەرلەر قايتا جانداندىرىلىپ، ۇيا سالۋعا ارنالعان ارالدار جاسالدى. ماقسات — قارا باس شاعالالاردى تارتۋ، ويتكەنى قارا مويىن سۇقسىرلار جىرتقىشتاردان قورعانۋ ءۇشىن سولاردىڭ قاسىنا ۇيا سالادى. باتپاقتى جەرلەر سونىمەن قاتار جىلتىر قارا جانە قوڭىر ءتۇستى، كوزدەرىنىڭ ارتىندا التىن قاۋىرسىندارى بار بۇل قۇستارعا مول ومىرتقاسىزدار ازىعىن بەردى.
2023 جىلى جاڭادان قالپىنا كەلتىرىلگەن اۋماقتا قارا مويىن سۇقسىردىڭ ءتورت جۇبى ۇيا سالىپ، 15 بالاپان ءوسىردى. 2025 جىلعا قاراي 35 جۇپ تىركەلدى، ونىڭ 29-ى جاڭا باتپاقتى القاپتا ۇيا سالدى. بۇل ۇلىبريتانيا بويىنشا جىل سايىن تىركەلەتىن كوبەيۋشى جۇپتاردىڭ ورتاشا سانىنىڭ 64 پايىزىن قۇرايدى.
«ۆۋلستون ايستا قارا مويىن سۇقسىرلاردىڭ سانى ارتىپ جاتقانىن كورۋ تاماشا. بۇل — قىزمەتكەرلەردىڭ، ەرىكتىلەردىڭ جانە سەرىكتەستەردىڭ وسى سيرەك ءارى ادەمى تۇرگە قولايلى مەكەن جاساۋ ءۇشىن اتقارعان زور ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسى»، — دەدى RSPB ەكولوگى گەۆين توماس. «ساننىڭ تەز ءوسۋى ماقساتتى قورعاۋ شارالارىنىڭ قانشالىقتى ءتيىمدى بولاتىنىن كورسەتەدى جانە تابيعاتقا مۇمكىندىك بەرىلسە، ونىڭ قالاي گۇلدەنەتىنىنىڭ تاماشا ۇلگىسى».
ۋوررينگتونداعى ەرەكشە عىلىمي قىزىعۋشىلىق وبەكتىسى (SSSI) سونىمەن قاتار باسقا دا سيرەك تۇرلەردىڭ — شوجە شىمشىقتىڭ، ايقۇلاقتىڭ جانە شەگىرتكە بۇلب ۇلىنىڭ باستى مەكەنى بولىپ تابىلادى.
ۆۋلستون ايس تولىعىمەن جاڭبىر سۋىنا تاۋەلدى بولعانىمەن، سۋدى ءبىر ايماقتان ەكىنشىسىنە اۋىستىرۋعا بولادى، وسىلايشا ولاردى كەپتىرۋگە، جاڭارتۋعا جانە قايتا تولتىرۋعا بولادى. بۇل قارا مويىن سۇقسىر ءۇشىن وتە ماڭىزدى، ويتكەنى ولار تىم «ەسكىرگەن» باتپاقتى تاستاپ كەتەدى.
توماس قوستى: «قارا مويىن سۇقسىرلار — ۇلىبريتانيانىڭ حالىقارالىق ماڭىزى بار باتپاقتى جەرلەرىنە تاۋەلدى ميلليونداعان ۇيا سالاتىن، قىستايتىن جانە جىل قۇستارىنىڭ بىرنەشەۋى عانا. ۆۋلستون ايستا قارا مويىن سۇقسىرلاردىڭ سانى ارتىپ جاتقانىن كورۋ ءبىزدىڭ بارلىق ەڭبەگىمىزدىڭ قۇندى ەكەنىن كورسەتەدى. بۇل تۇرلەردى قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن باتپاقتى جەرلەردى قالپىنا كەلتىرۋ مەن باسقارۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن دالەلدەيدى، ءبىراق ءبىز بۇل تاجىريبەنى كەڭەيتىپ، ۇلىبريتانيا بويىنشا ۆۋلستون سياقتى كوپتەگەن اۋماقتار جاساۋىمىز كەرەك».