قازاقستانداعى وتىن بازالارىنىڭ ەڭ ءىرى وپەراتورى — «توپليۆنو-ەنەرگەتيچەسكي كومپلەكس — كازاحستان» («تەك-كازاحستان») كومپانياسى «سامۇرىق-قازىنا» قورىنان 2000-جىلدارى بۇزىلعان مامىلەلەر ءۇشىن اقشانى قايتارۋدى جانە م ۇلىكتى جوندەۋگە كەتكەن شىعىندى وتەۋدى تالاپ ەتتى. جالپى سوماسى 280 ملن تەڭگەدەن اساتىن تالاپ-ارىز 2026 جىلدىڭ ماۋسىمىندا بەرىلگەن، بۇل تۋرالى مەملەكەتتىك حولدينگتىڭ 2026 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىنا ارنالعان قارجىلىق ەسەبىندە ايتىلعان، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
كومپانيا م ۇلىكتى ساتىپ الۋ-ساتۋ شارتتارى بويىنشا تولەنگەن 239 ملن تەڭگەنى، سونداي-اق نىسانداردى بولىنبەيتىن جاقسارتۋعا جۇمسالعان شىعىننىڭ ورنىن تولتىرۋ رەتىندە تاعى 45،413 ملن تەڭگەنى ءوندىرىپ الۋدى كوزدەپ وتىر.
سوت تالقىلاۋى استانانىڭ مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق ەكونوميكالىق سوتىنىڭ 2023 جىلى «سامۇرىق-قازىنانىڭ» ەنشىلەس كاسىپورنى — «قازاقستان تەمىر جولى» مەن «تەك-استانا»، «تەك-باتىس» جانە «تەك-الماتى» كومپانيالارى اراسىندا 2001 جىلى جاسالعان ساتىپ الۋ-ساتۋ شارتتارىن جارامسىز دەپ تانۋىنىڭ جالعاسى بولدى.
سول 2001 جىلى قتج وتىن قويمالارىن «تەك-استاناعا» 96،3 ملن تەڭگەگە، «تەك-باتىسقا» — 43،6 ملن تەڭگەگە، «تەك-الماتىعا» — 91،8 ملن تەڭگەگە ساتقان. كەيىن بىرىككەن كومپانيا «تەك-كازاحستان» ساۋدا ءۇيى دەپ اتالىپ، وتىن قويمالارىنا قۇقىق «تەك-كازاحستان» اتىنا تىركەلگەن.
2024 جىلدىڭ قاراشاسىندا باسەكەلەستىكتى قورعاۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى پروكۋراتۋرا قتج-نىڭ وتىن قويمالارىن مەملەكەت مەنشىگىنەن شىعارۋ جونىندەگى مامىلەلەرىن جارامسىز دەپ تانىعانىن حابارلادى. ناتيجەسىندە «تەك-كازاحستان» ديزەل وتىنىن ساقتاۋ جانە بەرۋ قىزمەتتەرىنە مونوپوليالىق جوعارى باعا بەلگىلەگەنى ءۇشىن 1،6 ملرد تەڭگە ايىپپۇل تولەدى، ال بازالاردىڭ ءوزى مەملەكەتكە قايتارىلدى.
«تەك-كازاحستان» نىساندارىن قايتارۋ جەكەشەلەندىرۋدى شەشىپ، كولىك پروكۋراتۋراسىنىڭ قاداعالاۋى اياسىندا جۇرگىزىلدى. 2025 جىلدىڭ باسىندا «تەك-كازاحستان» كومپانياسىنىڭ وتىن قويمالارى، عيماراتتارى مەن ينجەنەرلىك قۇرىلىستارىن قوسا العاندا، 54 نىسانى مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلعانى حابارلانعان.
«سامۇرىق-قازىنادا» تالاپ قويۋشىنىڭ تالاپتارىمەن كەلىسپەيدى. قوردا بۇل ارىز بويىنشا قارجىلىق تولەم جاساۋ تاۋەكەلى تومەن دەپ ەسەپتەلەدى، سوندىقتان جارتىجىلدىق شوعىرلاندىرىلعان قارجىلىق ەسەپتىلىكتە باعالاۋ مىندەتتەمەلەرى قالىپتاستىرىلماعان.
«تەك-كازاحستان» كومپانيالار توبى نارىقتا 2001 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەيدى. كومپانيا تەمىرجول ستانسيالارىندا ورنالاسقان وتىن بازالارىنىڭ يەسى رەتىندە مۇناي ونىمدەرىن ساقتاۋ جانە قايتا تيەۋ قىزمەتتەرىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋماعىنىڭ 80%-دان استامىن قامتيدى.