![Ǵalamtor tarıhy](http://infohub.kz/uploads/thumbnail/20240120014948088_big.png)
- 23 jel. 2023 00:00
- 337
Ǵalamtor tarıhy
Ǵalamtor tarıhy HH ǵasyrdyń 50 jyldarynan bastalady. Anyǵyraq aıtar bolsaq 1957 jyly KSRO alǵashqy jasandy serik jibergen kezden bastaý alady. Alǵashqy kompúterler jaryq kórgennen keıin, olardy birtutas jelige biriktirip, aqparatpen jyldam almasý ıdeıasy paıda boldy. AQSH úkimetiniń belsendi qoldaýymen, bul tapsyrmany oryndaýǵa ARPA dep atalatyn ǵylymı jobalar agenttigi kiristi. Olar 1967 jyly ARPANET pakettik jelisin usynyp, 1969 jyly 2 qyrkúıekte Leonard Kleınrok bastaǵan ǵalymdar toby kabel arqyly bir kompúterden ekinshi kompúterge derekterdi tabystaý arnasyn qurdy. Eki kompúterdi birden jelige qosý amaly sátsiz aıaqtalǵanymen, bul baǵytta úlken qadam jasaldy.
1969 jyldyń 29 qazanynda bir-birinen 640 km qashyqtyqta ornalasqan eki kompúter arasynda jelilik baılanysty ornatý áreketi jasaldy. Osy joly ǵalymdar óz maqsatyna jetip, bul sátti Internettiń týǵan kúni dep ataýǵa bolady. 1973 jyly ARPANET halyqaralyq deńgeıde damyp, Ulybrıtanıa men Norvegıadaǵy jelilerdi biriktirdi. 1983 jyly 1 qańtarda ARPANET NCP hattamasynan TCP/IP-ge aýysty, bul hattama qazirgi ýaqytta da jelilerdi biriktirý úshin qoldanylady. 1984 olarǵa «NSFNet» dep atalatyn myqty básekeles tabyldy. Onyń quramyna kóptegen shaǵyn jeliler kirip, ótkizý qabilettiligi ARPANET-ke qaraǵanda edáýir joǵary boldy. Osy faktor, NSFNet kompúterlik jelisiniń aldyńǵy qatarǵa shyǵýyna sebep boldy.
Biz biletin búkilálemdik ınternet jelisiniń irgesin brıtandyq Tım Bernes-Lı esimdi ǵalym qalady. Ol kóptegen gıpermátindik qujattardy biryńǵaı júıege biriktirip, olarǵa jelidegi kez-kelgen tehnıkalyq toraptan qosylýǵa múmkindik jasady. 1991 jyly CERN dep atalatyn Eýropalyq fızıka zerthanasy áıgili — www (World Wide Web) hattamasyn qurdy. Al, 1993 jyly Mark Andreesen Mosaic veb-braýzeryn jasap shyǵarǵan soń, ǵalamtor qoldanýshylarynyń sany 2 mıllıonnan asyp, saıttardyń sany 600-ge jetti.
Oqýǵa keńes beremiz:
Internet tarıhy
5G jaıly 5 mıf
Qoǵamdyq oryndarda Wi-Fi-dy qoldanbaý kerektiginiń 8 sebebi