- 20 shil. 2022 00:00
- 335
Qonaqtyń mindetteri
1. Shaqyrylǵan jerge keshigip te, erte de barmaý kerek. Bararda biraz tamaqtanyp barý súnnet bolyp tabylady.
2. Qonaqtyń jan-jaǵyna qaramaýy kerek, úı ıesin yńǵaısyz jaǵdaıǵa túsirmeý kerek. Úı ıesiniń ruqsatynsyz basqa qonaqqa taǵam usynyp, sıapat kórsetpeý kerek!
3. Dastarhan basynda ádepti bolyp otyrý jáne bul ádepti sońyna deıin saqtaýǵa tyrysý kerek. Rasýlýllah aleıhıssalam jerge tóselgen dastarhan basynda keıde tizerlep otyratyn, keıde oń aıaǵyn búgip sol aıaǵynyń ústine otyryp:
«Men tamaqtanǵan kezde jantaımaımyn! Men Allahtyń qulymyn, qul qalaı otyratyn bolsa, solaı jeımin, solaı otyramyn.» — deıtin edi. (Buharı)
Tamaq jep jatqanda jantaıý kúná emes. Basqalardyń aldynda eshbir sebepsiz jantaıyp jatý ádepke saı emes.
4. Ákelingen tamaqtyń kemshiligin izdemeý kerek. Kemshiligi bolsa da aıtpaý kerek.«Qonaqtyń ákelingen tamaǵyn unatpaýy oǵan jamandyq retinde jetkilikti». (Ibn Ábıddúnıa)
5. Qonaqtyń ózi qalaǵan nárselerdi suramaýy kerek, ákelingendermen qanaǵattanýy kerek. «Anaý bar ma? Mynaý bar ma?» dep áýrege salýǵa bolmaıdy.
6. Úı ıesi nemese sol jerde otyrǵan basqa da qonaqtar jaqtyrmaıtyn áreketter jasamaý kerek, jıirkenishti áreketter men sózderden uzaq bolý kerek.
7. Dinı senim, saıası qózqarastar ártúrli bolsa da úı ıesiniń nemese sol jerdegilerdi renjitetin sózder aıtpaý kerek.
8. Qajetti túrde syı-sıapat, taǵam usynylmaǵan bolsa da, qonaqtyń úıden jaqsy kóńilmen jáne razy bolǵanyn bildiretin sózder aıtyp shyǵý kerek!
9. Úı ıesiniń ruqsatynsyz nemese habarynsyz úıden ketpeý kerek! Súıikti paıǵambarymyz osylaı habarsyz ketip qalýdy múldem durys dep sanamaıtyn edi.
10. Birneshe kúnge kelgen qonaqtyń úı ıesine aýyrtpalyq bermeý úshin qajettilik bolmasa úsh kúnnen artyq qalmaýǵa, júk bolmaýǵa tyrysýy kerek!