InfoHub Logo

Qazaqstanda azamattardyń sıfrlyq keńistiktegi áreketterine nazar artýda. Sebebi, áleýmettik jelilerde jalǵan aqparattardyń taralýy jıilep ketken. Keıbir aqparattar alǵashqyda eleýsiz kóringenimen, keıin qoǵamdyq rezonans týdyrýy múmkin.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Anonımdik týraly jalǵan túsinik

Jaqynda Threads áleýmettik jelisinde áskerdegi zorlyq-zombylyq týraly anonımdi post jarıalanǵan bolatyn. Bul jazba qoǵamda úlken talqylaý týdyryp, júzdegen adamdar avtordy qoldap, tipti oǵan kómek te uıymdastyrdy. Alaıda, keıin bul oqıǵanyń jalǵan bolyp shyqqany anyqtalyp, avtorǵa qylmystyq is qozǵaldy.

Bul jaǵdaı ınternette tolyq anonımdiktiń joq ekenin taǵy bir ret dáleldedi. Qazirgi tehnologıalar kez kelgen jazbanyń avtoryn anyqtap, jaýapqa tartýǵa múmkindik beredi.

Jalǵan aqparat degenimiz ne?

Zańnamaǵa sáıkes, jalǵan aqparat dep:

Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi ınternetti únemi qadaǵalap otyratynyn jáne zań buzýshylyq anyqtalǵan jaǵdaıda tıisti sharalar qoldanylatynyn habarlady.

«Aqparat taratý» degen ne?

İshki ister mınıstrliginiń jaýabyna sáıkes, aqparat taratý tek jazba jazýmen shektelmeıdi. Ol sondaı-aq:

Aqparatty taratýdyń kez kelgen áreketi, ıaǵnı basqa adamdarǵa jetkizý maqsatynda jasalǵan kez kelgen is-áreket, eger úshinshi tulǵalardyń aqparatqa qol jetkizýi qamtamasyz etilse, zań boıynsha jaýapkershilikke ákep soǵýy múmkin.

Eger paıdalanýshy aqparatty «tekserilmegen» dep belgilep nemese eshqandaı pikir bildirmese de, jaýapkershilikten qutyla almaıdy. Tipti eski jazbalar men repostar úshin de jaýapqa tartylýy múmkin.

Jaýapkershilikke kimder tartylady?

Avtormen qatar, aqparatty taratqan kez kelgen adam jaýapty bolady. Tekserilmegen faktilerdi jaı ǵana repost etý de jaýapkershilikke sebep bolýy múmkin. Bul erejeler barlyq áleýmettik jeliler men messendjerlerge birdeı qoldanylady.

Qandaı aıyppuldar qarastyrylǵan?

Qazaqstanda jalǵan aqparat taratqany úshin ákimshilik jaýapkershilik qarastyrylǵan. Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekstiń 456-2-babyna sáıkes, jeke tulǵalarǵa 20 AEK (2026 jyly 86 500 teńge) kóleminde aıyppul salynýy múmkin.

Qylmystyq jaýapkershilik qashan týyndaıdy?

Eger adam sanaly túrde jalǵan aqparat taratsa, qylmystyq jaýapkershilikke tartylady. Bul úshin Qylmystyq kodekstiń 274-baby qoldanylady. Sondaı-aq, áleýmettik, ulttyq, dinı arazdyqty qozdyrý, bılikti basyp alýǵa shaqyrý sıaqty áreketter úshin de qylmystyq jaýapkershilik qarastyrylǵan.

Sıfrlyq gıgıena erejeleri

Internette zań buzýshylyqqa jol bermeý úshin kelesi erejelerdi saqtaý qajet:

Eger aqparattyń durystyǵyna kúmánińiz bolsa, ony taratpaǵan jón.