Almatyda toqtap turǵan qurylystardyń naqty sany jarıa boldy: qalalyq memlekettik sáýlet-qurylys baqylaýy (GASK) 2025 jyldyń sońynda qala boıynsha 15 uzaqqurylys tirkelgenin habarlady. Olardyń keıbiri 40 jylǵa jýyq ýaqyt boıy aıaqtalmaı tur — bul qaýipsizdikke, qalanyń kelbetine jáne turǵyn úıdiń usynysyna tikeleı áser etedi.

Derekkóz: Infohub.kz

Qansha jáne qaı aýdandarda kóp

GASK málimetinshe, toqtap turǵan nysandardyń eń kóbi Medeý aýdanynda. Qalǵandary Almaly, Bostandyq, Alataý jáne Túrksib aýdandarynda ornalasqan.

Medeý aýdany: aıaqtalmaı qalǵan iri jobalar

2014 jyly Alataý dańǵyly boıynda «álemdik deńgeıdegi kolej» qurylysy bastalyp, shamamen bir jyldan soń 2,6 qabat deńgeıinde toqtaǵan.

Ibragımov kóshesindegi ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń da tek úsh jarym qabaty kóterilip, nysan konservasıaǵa jiberilgen.

Turǵyn úı sektorynda da problemalar bar: Abaı dańǵylyndaǵy «Okean» TÚK qurylysy 2022 jyly, al Dostyq dańǵylyndaǵy «Gornyı gıgant» TÚK 2016 jyly toqtap qaldy. Sońǵysy bir qabat deńgeıinde ǵana kóterilgen.

Soltústik Al-Farabı boıynda salynýy tıis bes deńgeıli avtoturaq 2009 jyldan beri qozǵalyssyz. Respýblıkalyq balalardy ońaltý ortalyǵyna arnalǵan qosalqy korpýs ta 2008 jyldan beri bitpeı tur.

Almaly aýdany: eń kónesi 1980-jyldardan

Bul aýdandaǵy eń eski uzaqqurylys — Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń zerthanalyq-klınıkalyq korpýsy. Qurylysy 1983 jyly bastalyp, 1988 jyly toqtaǵan. Iaǵnı 37 jyl boıy jumystar júrgizilmegen.

Masanchı–Jambyl qıylysyndaǵy Seleznóv atyndaǵy horeografıa ýchılıshesiniń jataqhanasy 2014 jyly bastalyp, sol jyly toqtaǵan.

Amangeldi kóshesindegi segiz qabatty ákimshilik ǵımarat 2000 jyldan beri aıaqtalmaǵan kúıde. Abaıanyń ońtústigindegi «Qýat» korporasıasynyń bıznes-ortalyǵy 2008 jyldan beri qańqasy ǵana turǵan nysan: merdiger 10 qabatqa deıin kóterip úlgergen.

Panfılov kóshesi, 156 mekenjaıyndaǵy ǵımaratty qaıta jańǵyrtý jumystary 2014 jyly toqtap, sodan beri jandanǵan joq.

Bostandyq pen Alataý: parkıng pen kópfýnksıonaldy ortalyq

Bostandyq aýdanyndaǵy Kóktem-3 shaǵyn aýdanyndaǵy kópdeńgeıli avtoturaq ishki árleý kezeńinde toqtaǵan.

Alataý aýdanynda bes qabatty kópfýnksıonaldy ortalyq boıynsha jumystar 2022 jyly úzilip qalǵan.

Túrksib aýdany: eń «jas» uzaqqurylys

Túrksibte Abylaikhan Apartments turǵyn úı kesheniniń qurylysy 2025 jyly toqtaǵan. Sonymen qatar bul aýdanda áskerı garnızonǵa tıesili eki turǵyn úı 2014 jyldan beri bitpeı tur.

Nege toqtaıdy jáne zań ne deıdi

Jobalardyń toqtaýyna qarjylyq qıyndyqtar, qurylys normalarynyń buzylýy, sot daýlary jáne uzaq konservasıa sebep bolýy múmkin.

Zańnamaǵa saı, qurylys alty aıdan uzaq ýaqytqa toqtasa, tapsyrys berýshi nysandy konservasıalaýǵa mindetti: qańqanyń beriktigin, aýmaqtyń qorshaýyn jáne qaýipsizdigin qamtamasyz etýi tıis. Osydan keıin nysan «toqtap turǵan» dep eseptelip, jyldar boıy qozǵalmaı tura alady.

Mundaı obektilerge jospardan tys tekserýler, ádette, turǵyndar shaǵymy túskende ǵana júrgiziledi. Eger tekseris qaýipsizdikke qater baryn anyqtasa, ýákiletti organdar qurylysty aıaqtaýdy nemese nysandy buzýdy talap ete alady.

Ruqsatsyz bastalǵan 40 qabatty joba boıynsha sot sheshimi

Buǵan deıin Almatynyń qala qurylysy baqylaýy jer teliminiń menshik ıesine — BR Construction Qazaqstan (burynǵy Berton Ram) kompanıasyna qatysty jospardan tys tekserý júrgizgen. Tekserý kompanıanyń ruqsat qujattarynsyz 40 qabatty turǵyn úı qurylysyna kiriskenin anyqtaǵan.

Sot kompanıany ákimshilik jaýapkershilikke tartyp, 275 240 teńge aıyppul saldy (qyzmetin toqtatpaı). Sonymen qatar akımattyń talap-aryzy qanaǵattandyrylyp, memlekettik menshik sanatyndaǵy jer telimin óz betinshe ıelený faktisi boıynsha qorshaýlardy buzyp, jer shekarasyn quqyq belgileıtin qujattarǵa sáıkestendirý mindetteldi.

Qaladaǵy uzaqqurylys máselesin sheshý — tek qalanyń kelbeti úshin emes, qoǵamdyq qaýipsizdik pen naryqtyń tepe-teńdigi úshin de mańyzdy. Sarapshylar mundaı nysandarǵa biryńǵaı ınventarızasıa, naqty merzim jáne jaýapkershilikti kúsheıtý qajet dep sanaıdy.