InfoHub Logo

Almatydaǵy jaldamaly turǵyn úı naryǵynda eleýli ózgerister oryn alýda. Buǵan eki negizgi sebep bar: jańa salynǵan úılerdegi ınvestısıalyq páterlerdiń sany artty jáne naryqta jataqhanalar degen jańa segment paıda boldy. Sarapshylardyń aıtýynsha, bul jataqhanalarǵa buryn tıptik páterlerdi satyp alyp, jalǵa berip tabys tappaǵandar kóship jatyr. Sebebi sońǵy jyldary suranystan artyq páter salynyp ketken.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Jańa formattaǵy jataqhanalar qashan jáne nege paıda boldy?

Bul jerde sóz keńestik dáýirindegi jataqhanalar týraly emes, jańa formattaǵy, ıaǵnı birneshe bólmesi nemese shaǵyn páteri bar kiristi úıler týraly bolyp otyr. Almatyda mundaı jataqhanalar burynnan bar, ádette bazarlardyń mańynda boı kóretin. Jeke sektorda jer ıeleri egin ornyna bólmeleri jeke kireberisi bar úıler salyp, ony jalǵa bergen. Keıde bul úılerde jýynatyn bólme men as úı de bolǵan, al keıde olar kóshede ornalasqan. Rıeltor Aleksandr Bıketovtiń aıtýynsha, munda kóbinese bazarlar men qurylystarda jumys isteý úshin Almatyǵa kelgender turǵan.

Alaıda, sońǵy jyldary mundaı jataqhanalardyń sany kúrt kóbeıdi. Olar tek bazarlardyń mańynda ǵana emes, qalanyń basqa da aýdandarynda salyna bastady. Kóbinese zamanaýı formatta, jaqsy jóndelgen, jeke as úıi men dýshy bar stýdıa páterler retinde kórinis beredi.

Qazirgi tańda jataqhanalar jaldamaly turǵyn úı naryǵynyń eń tómengi baǵaly segmenti retinde qarastyrylady. Sebebi, eldegi eń iri megapolıste bir bólmeli páterdi jalǵa alý baǵasy jumys izdep kelgenderdiń kópshiliginiń qaltasynan shyqpaıdy. Mundaı jataqhanalar qazir Qazaqstannyń barlyq iri qalalarynda bar, biraq eń kóbi ońtústik astanada shoǵyrlanǵan.

«Almatyda turǵyn úıdi jalǵa alý baǵasy Qazaqstanda áli de eń joǵary bolyp tur. Qalypty bir bólmeli páterdiń ózi komýnaldyq qyzmetterdi qospaǵanda, kem degende 180 myń teńgege túsedi», - deıdi Aleksandr Bıketov.

Turǵyn úıdi jalǵa berý jónindegi maman Dmıtrıı Malsev bul jataqhanalardyń Almatydaǵy turǵyn úı naryǵyn ózgertkenin aıtady. Bul segmentti endi elemeý múmkin emes.

«Lokasıa boıynsha qarasaq, jataqhanalar Almatynyń barlyq shetinde bar. Olardy salý jáne jalǵa berý – bul bıznes-model. Buryn qurylys kezinde birden birneshe páter satyp alyp, jalǵa beretinder qazir osy ispen aınalysýda. Jataqhanalarǵa «korporatıvtik klıentter» de paıda boldy – sheteldik jumys kúshin tartatyn jumys berýshiler. Olar óz qyzmetkerlerin bir jerge ornalastyrady, sóıtip kóshi-qon polısıasymen baılanysty qıyndyqtardan qutylady», - deıdi Malsev.

Aleksandr Bıketovtiń aıtýynsha, arzan jaldamaly turǵyn úı tapshylyǵy jaǵdaıynda naryq suranysqa jaýap bergen.

«Qazir saýda, qoǵamdyq tamaqtandyrý nemese qurylys salasynda jumys isteıtinderge, tipti kóptegen stýdentterge páter jaldaý qymbatqa túsýde. Qoljetimdi hostelder áli de jetkilikti emes. Onyń ústine, otbasymen birge turýǵa yńǵaıly emes. Suranys qalyptasty, al bıznes soǵan beıimdele bastady».

Kezdesken taǵy bir suhbat berýshimiz – Aleksandr Revın. Ol flıpper, ıaǵnı eski nemese jóndeýdi qajet etetin páterlerdi satyp alyp, tez arada jóndeýden ótkizip, joǵary baǵamen satatyn kásipker. Onyń aıtýynsha, bir-eki bólmeli páter satyp alyp, ony biraz ýaqytqa deıin jalǵa berý kóptegen adamdar úshin qarapaıym jáne tıimdi tabys kózi bolǵan. Biraq keıin adamdar aqshany eseptep, mundaı áreketten tabys tabý bylaı tursyn, tipti aqshasyn saqtap qala almaıtynyn túsingen.

«2017-2020 jyldary arzan baspana kezeńi boldy. Biraq qazir bul baǵalar joq. Qazir 25 mıllıon teńgege qara páter alsańyz, oǵan jóndeýge taǵy aqsha salý kerek, ony aıyna 200-250 myń teńgege jalǵa beresiz. Bul somanyń bir bóligi ýaqyt óte kele turǵyn úıdi aǵymdaǵy jóndeýge ketedi. Ony qaıtarý úshin qansha ýaqyt ketedi? 10 jyldan keıin. Bul óte uzaq. Al jyl saıyn ınflásıa da bolady», - dep esepteıdi kásipker.

Rıeltor Bıketovtiń pikirinshe, qazir ýchaske satyp alyp, oǵan 20-30 stýdıa páteri bar eki qabatty zamanaýı jataqhana salý tıimdirek.

«Shaǵyn ýchaske satyp alyp, ondaı úı salý – bul spalnı aýdanyndaǵy eki-úsh bólmeli páter satyp alýmen teń. Al mundaı nysannan túsetin jaldaý kirisi kólemine baılanysty joǵary bolady, jáne páterler kelesi jalǵa alýshyny kútip uzaq bos turmaıdy», - deıdi sarapshy.

Mundaı turǵyn úı qandaı bolady?

Aleksandr Bıketovtiń sıpattaýy boıynsha, bul kóbinese bir, eki, eń kóbi – úsh qabatty, uzynsha úı bolady. Ol modýldi de, qalyńdyǵy da bar – monolıt nemese gazbloktan salynǵan da bolýy múmkin.

Ár jalǵa alýshynyń jeke kireberisi bar. Kóbinese páterler 20 sharshy metrge jýyq bolady.

Bıznesmen Aleksandr Revın óziniń bolashaq shaǵyn turǵyn úı keshenin bylaı sıpattaıdy:

«Men joba daıyndadym: árqaısysy 28 sharshy metr bolatyn 20 páterlik zamanaýı jataqhana salamyn. Jobada ár bólmede jeke jýynatyn bólmesi men dýshy, shaǵyn as úı aımaǵy qarastyrylǵan. Bólmeler jıhazdalǵan bolady. Formaty – «kirip, ómir súr».

Áleýmettik jelilerden osyndaı uqsas bir nusqany kezdestirdik. Almaty oblysynyń bir aýylyndaǵy óz ýchaskesinde bir jyl ishinde 50 sharshy metrden bolatyn 22 páterlik keshen salǵan almatylyq bıznesvýmen óziniń Instagram paraqshasynda qurylys barysyn qadamdap baıandaǵan. Onyń jazbalary men storıs-terinde páterlermen qatar, abattandyrylǵan aýla men balalar alańshasy da qarastyrylǵany aıtylady.

«Nusqalar kóp, bireýler páter/bólme salyp, jalǵa beredi, basqalary jataqhanalardy daıyn bıznes retinde satady, - dep jalǵastyrady rıeltor Bıketov jańa trendti sıpattaýdy. - Mysaly, meniń klıentterimizdiń biri toǵyz shaǵyn páteri bar úsh qabatty úıdi satyp jatyr».

Kimder úshin jáne qaıda salady?

Jańa jataqhanalar belgili bir sanattaǵy jalǵa alýshylarǵa arnalyp josparlanady. Olar negizinen megapolıstiń tómengi bóliginde salynǵanymen, qalada da bar, deıdi Bıketov. Árıne, olardy «altyn kvadrattarda» salmaıdy. Mysaly, stýdentterge baǵyttalǵan osyndaı jataqhanalar metronyń bar jáne salynyp jatqan stansıalaryna jaqyn jerde paıda boldy.

Flıpper Aleksandr Revın óziniń jobasyn ındýstrıaldy aımaqqa baǵyttap eseptegen. Ol bul nusqanyń sózsiz jeńiske jetetinine senimdi:

«Munda kóptegen kásiporyndar bar, onda jer aýdaryp kelgender jumys isteıdi. Bul basqa óńirlerden kelgen qazaqstandyqtar da, kvotamen ákelingen sheteldikter de. Iá, olar qalada páter jaldaýy múmkin, biraq tek jolǵa qansha ýaqyt ketetinin elestetip kórińizder! Jumys isteýge kelgender úshin bul ýaqytty, aqshany jáne nervti bosqa joǵaltý. Bizde keptelister bar. Al munda páter janyńda: tańerteń turyp, jaıaý jumysqa barasyń. Aqsha men ýaqytty az joǵaltasyń – kóbirek uıyqtaı alasyń».

Jańa jataqhanalardaǵy bólmelerdi jalǵa alý qansha turady?

«Mysaly, ortasha baǵasy sharshy metrine 5500–6000 teńge bolatyn 35 sharshy metrlik tıptik almatylyq páterdi alaıyq. Ony aı saıyn jalǵa alý, shartty túrde, 210 myń teńge bolady. Al jataqhanadaǵy jaıly hostel formatyndaǵy páter 20 paıyzǵa arzan bolýy kerek», - dep esepteıdi Aleksandr Bıketov.

Revın ózi tańdaǵan lokasıadaǵy uqsas jobalardyń baǵasyn, sondaı-aq qurylysqa qajetti shyǵyndardy taldap shyqty. Ol óziniń jobasy ár shaǵyn páterdi aıyna 90-100 myń teńgege jalǵa bergen kezde tıimdi bolatynyna kóz jetkizdi. Al onyń bolashaq jataqhanasyna jaqyn mańdaǵy tıptik bir bólmeli páterler úshin qazir jarnamada aıyna 200 myń teńge surap otyr.

Jyljymaıtyn múlik mamany Olga Kramarenko adamdardyń shyǵyndarǵa áldeqaıda aqylmen qaraıtynyn atap ótedi:

«Kóbisi baǵa men jaılylyq deńgeıi arasyndaǵy tepe-teńdikti tabýǵa tyrysady, qarapaıym jóndeý nusqalaryn, kishirek aýdandy nemese qala shetin tańdaıdy. Sondaı-aq, birlesip jalǵa alýdy jıi qarastyrady».

Bul segment odan ári qalaı damıdy?

Arzan turǵyn úıge suranys joǵary, deıdi Bıketov, demek, usynys sany da artady. Jataqhanalar – bul ekonomıkalyq jáne áleýmettik qubylys. Biraq memleket áli buǵan áser ete qoıǵan joq.

«Bolashaq memlekettik organdardyń mundaı jaldaý formattaryn baqylaýdaǵy reaksıasyna baılanysty bolady. Bir jaǵynan, biz ámbebap jataqhanalar, shaǵyn qonaqúıler men hostelder ashqysy keletin ınvestorlardyń suranystaryn kóremiz. Ekinshi jaǵynan, Almatydaǵy hostelde bolǵan órtti eske alsaq, onda 13 adam qaza tapty, sodan keıin baqylaýdy kúsheıtýge tyrysyp, jumys istep turǵan mekemelerdi qosymsha tekserýdi bastady. Bir úıdegi bólmeni bir-eki adamǵa jalǵa berý bir bólek, al ondaǵan shaǵyn páterlerge adamdardy ornalastyrý múldem basqa nárse», - deıdi Aleksandr Bıketov.

Bul pikirmen zańger Maksım Mostovıch te kelisedi. Ol Qazaqstanda mundaı keshender – shaǵyn páterler, mını-jataqhanalar, taýnhaýstar nemese 10-30 stýdıadan turatyn apart-bloktar – «qalypty bólme jalǵa berý» bolyp sanalmaıtynyn túsindiredi. Zań turǵysynan alǵanda, bul kapıtaldyq qurylys obektisi bolyp tabylady jáne oǵan qala qurylysy men qurylys zańnamasynyń normalary qoldanylady.

Eger birneshe páter nemese turýǵa arnalǵan bólmeler ornalasqan ǵımarat salynsa, deıdi zańger, onda bul jeke úı emes, kóppáterli nemese mamandandyrylǵan turǵyn úı obektisi bolyp tabylady.

«Mundaı bıznespen aınalysqysy keletin adam mundaı ýchaskeniń tıisti maqsattyq taǵaıyndalýy bar ekenin bilýi kerek, mysaly: kóppáterli turǵyn úı; jataqhana; komersıalyq turǵyn úı (qonaqúı); bloktalatyn qurylys. Eger ýchaskeniń taǵaıyndalýy JSJ (jeke turǵyn úı) bolsa nemese KH (kresándyq sharýashylyq), baqsha ýchaskesi retinde resimdelse, onda oǵan is júzinde jataqhana ornalastyrý zańsyz bolyp tabylady», - dep atap ótedi Maksım Mostovıch.

Jańa jataqhanalardy jalǵa alýshylar ne eskerýi kerek?

Spıkerlerdiń aıtýynsha, mundaı jataqhanalardy qaýipsizdik sharalaryn oılastyryp, kapıtaldy etip salsa jaqsy. Biraq keıbir jaǵdaılarda «sharshy metrlerdi» tek jylytqyshpen jabylǵan konteınerge ornalastyrýy múmkin. Sondyqtan bolashaq jalǵa alýshylar bul turǵyn úıdiń qaýipsiz ekenine kóz jetkizgeni jón. Bul úshin, dep keńes beredi zańger, kelesi qujattardy suratýǵa bolady:

Óz qaýipsizdigińiz úshin, dep qosady Maksım Mostovıch, jeke evakýasıalyq shyǵý joldarynyń, órt sıgnalızasıasynyń, qalypty ınjenerlik jelilerdiń, sýmen jabdyqtaý jáne kanalızasıaǵa qosylýdyń bar-joǵyn tekserý qajet. «Jartylaı zańdy» jataqhanalarda jıi qıyndyqtar osymen baılanysty.

«Shynynda, is júzinde adamdar muny sırek jasaıdy. Bireýler birdeńe suraýǵa uıalady», - deıdi zańger.

Úsh jyl buryn Almatyda bos jalǵa beriletin páter tabý qıyn boldy. Aı saıynǵy tólem sol kezde de arzan bolmady, biraq usynys shekteýli edi: jarnama ornalastyrsańyz, bir-eki kúnnen keıin páter jalǵa beriletin. Biraq osy ýaqyt ishinde qalada kóptegen jańa turǵyn úı keshenderi salyndy. Ulttyq statısıka búrosynyń derekteri boıynsha, 2026 jylǵy 1 qańtardaǵy jaǵdaı boıynsha Almatyda 26 426 kóppáterli úı bar. Al mundaı bızneske qyzyǵýshylar jańa keshenderdegi páterlerdi de ondap, tipti júzdep satyp aldy. Endi mundaı ınvestısıalyq turǵyn úılerdiń basym bóligi jaldaý naryǵyna shyqty.

Ieleri ony zalalǵa sata almaıdy, al jalǵa alýshylar ony ózine zalal keltire otyryp, jalǵa ala almaıdy. Bul jańa segmenttiń – áldeqaıda qoljetimdi baǵa segmentindegi shaǵyn aýdandy turǵyn úılerdiń damýyna negizgi sebep boldy. Sondyqtan Almatyda kóshi-qon aǵyny jalǵasa berse, jataqhanalardyń qurylysy odan da belsendi júretin bolady.