InfoHub Logo

Qazaqstandaǵy avtokólik naryǵyndaǵy baǵa alshaqtyǵy bankterge keri áser ete bastady. Jańa kólikterdiń arzandaýy nesıe kepildikteriniń qunyn túsirip, bank júıesine qaýip tóndiredi.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Naryqtaǵy tepe-teńsizdik

Elimizdegi avtokólik naryǵynda jańa qubylys baıqalady: avtosalondardaǵy jańa kólikter keıde ekinshi qol kólikterden arzanǵa túsýde. Bul jaǵdaı, ásirese, nesıege kólik satyp alý úlesi joǵary bolǵandyqtan, bank sektoryna tikeleı áser etedi. Sebebi, avtonesıeler boıynsha kepil retinde qoıylǵan kólikterdiń quny osy baǵa alshaqtyǵynan zardap shegedi.

Baǵanyń qubylýyna ne sebep?

Bul baǵa anomalıasynyń basty sebebi – naryqtyń shamadan tys tolyǵýy. Eger buryn eki-úsh jyl buryn satyp alýshylar kólik tapshylyǵy men uzaq kezekterge tap bolsa, endi dılerler árbir klıent úshin básekelesýge májbúr. Bul jaǵdaıdy qytaı brendteriniń naryqqa keńinen enýi odan ári kúsheıtip, jańa modelderdi shyǵaryp, baǵaǵa qysym jasaýda.

Avtosarapshy Roman Maslennıkovtiń aıtýynsha, qazirgi jaǵdaı «artyq usynys fazasy» bolyp tabylady. Bul tek ýaqytsha aksıa emes, baǵanyń tómendeýiniń turaqty trendi. Mysaly, Skoda brendiniń kólikteri Qazaqstanda Germanıa nemese Ispanıadaǵy baǵadan 30-40% arzan. Dılerler tipti 2026 jylǵy modelderge de jeńildik berýge daıyn.

Ekinshi qol naryǵynyń shyndyqtan alshaqtaýy

Osy jaǵdaıǵa baılanysty ekinshi qol kólik naryǵy shyndyqtan alshaqtap barady. Jeke satýshylar burynǵy baǵa kútýlerine súıenip, joǵary baǵa qoıýda. Nátıjesinde, júrip ótken kóliktiń baǵasy jańa kólikpen teńesip qalady.

Sarapshylardyń aıtýynsha, habarlandyrýda kórsetilgen baǵalar kóbinese naqty mámile baǵasyn kórsetpeıdi. Satýshylar saýdalasý úshin aıtarlyqtaı qosymsha qaldyrady, al naqty baǵa jeke kezdesýde ondaǵan paıyzǵa tómendeýi múmkin. Naqty satylymdardyń ashyq tirkelmeýi naryqty boljaýsyz etedi.

Bankterge tóngen qaýip

Osy baǵa alshaqtyǵy bankter úshin táýekeldi týdyrady. Avtonesıe rásimdelgen kezde kólik kepil bolady, al onyń quny naryqtyq baǵalarǵa sáıkes esepteledi. Alaıda, eger qaryz alýshy tólem qabiletin joǵaltsa, teorıa boıynsha, kólikti satýǵa týra keledi. Mine, osy kezde bankter naqty baǵanyń kútilgennen áldeqaıda tómen ekenin kórýi múmkin.

Baǵa alshaqtyǵy jaǵdaıynda jańa kólikter naryqtyń eń tómengi shegin belgilep, ekinshi qol kólikterdiń de qunyn avtomatty túrde tómendetedi. Eger «ekinshi qol» nesıe berilgennen keıin tómendese, kepil quny qaryzdy óteýden jyldam túsedi. Nátıjesinde, qaryz alýshy defoltqa ushyraǵan jaǵdaıda, bank qaryz somasy men kólikti satý quny arasyndaǵy aıyrmashylyqty tirkeıdi. Bul táýekeldi qaryz alýshylardyń tabysynyń tómendeýi jáne qaryzdy óteý qabiletsizdigi týdyrýy múmkin.

Nesıege satylatyn kólikterdiń úlesi

Qazaqstanda satylatyn kólikterdiń 60%-ǵa deıini nesıege beriledi. Bul bank júıesi úshin kepildikterdiń turaqtylyǵyn óte mańyzdy etedi.

Qytaı avtoónerkásibiniń áseri

Qytaı avtoónerkásibiniń ósýi de qysym faktory bolyp qalýda. Qytaıdyń ishki naryǵynyń tolyǵýy óndirýshilerdi eksportqa, sonyń ishinde Qazaqstanǵa belsendi túrde ıtermeleıdi. Tanymal modelderdi eksporttaýǵa shekteý qoıý áreketteri aǵyndy toqtatpaıdy – resmı jáne «sur» ımport ta kóbeıedi.

Sarapshylardyń aıtýynsha, qytaılyqtar dızaın men dınamıkaǵa basa nazar aýdaryp, eýropalyq mamandardy tartqan. Endi olar kýzovtardy myryshpen qaptaýdy bastap, senimdilik máselesin sheshýde. Olarǵa tek kóliktiń qaldyq qunyn arttyrý ǵana qaldy. Qoldanýshylar úsh jyldan keıin «qytaılyqty» tıimdi satýǵa bolatynyn túsingen kezde, dástúrli koreı jáne japon brendteri baǵany túbegeıli tómendetýge nemese naryqtan ketýge májbúr bolady.

Dástúrli brendterdiń pozısıasy

Osy jaǵdaıǵa baılanysty dástúrli kóshbasshylardyń pozısıasy álsirep barady. Toyota sıaqty brendterdiń satylymy azaıýda – bul konservatıvti strategıa, shekteýli modeldik qatar jáne jańa oıynshylarmen salystyrǵanda tehnologıalyq artta qalýynan kórinedi.

Jergilikti óndiristiń róli

Ortasha segmentte (8-11 mln teńge) naryq jergilikti óndiriske kóbirek súıenýde. Tolyq sıkldy zaýyttardyń, sonyń ishinde dánekerleý jáne boıaý sehtarynyń damýy baǵany orta tap úshin qoljetimdi deńgeıde ustaýǵa múmkindik beredi.

Avtonesıeleýdiń mańyzy

Joǵary bazalyq mólsherlemelerge qaramastan, avtonesıeleý satylymdardyń negizgi qozǵaýshy kúshi bolyp qalýda. Birqatar iri bankterdiń basshylary atap ótkendeı, júıelik táýekel ázirge salystyrmaly túrde qysqa merzimdi nesıelermen tejelip otyr: avtonesıeni óteýdiń ortasha merzimi shamamen 2,5 jyldy quraıdy. Bul baǵa ózgeristerine tez beıimdelýge jáne kepil quny men qaryz qaldyǵy arasyndaǵy synı alshaqtyqtyń jınaqtalý yqtımaldyǵyn azaıtýǵa múmkindik beredi.

Degenmen, jańa avtomobılder arzandap, ekinshi qol naryǵy jańa jaǵdaılarǵa beıimdele bastaǵan kezde, kepil qunyna jasyryn qysym saqtalady. Bul bankter úshin táýekelderdi konservatıvti baǵalaý qajettigin, al satyp alýshylar úshin jarnamadaǵy baǵa belgilerine emes, avtomobıldiń naqty qunyna basa nazar aýdarýdy bildiredi.