InfoHub Logo

Reseıde 1 qyrkúıekten bastap 90-shy jyldardan beri bolmaǵan aqsha reformasy bastalady. Bul jańalyq eldegi qarjy júıesine degen senimniń tómendeýi men qolma-qol aqshaǵa degen suranystyń artýyna baılanysty týyndap otyr.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Alańdaýshylyq arıfmetıkasy: nege rúbl jastyq astyna tyǵylýda

Reseıdegi qarjy júıesine degen senim árdaıym osal bolyp kelgen. Sońǵy kezderi bankterdegi salymdardy memleket tarapynan buǵattaý nemese tárkileý qaýpi týraly áńgimeler jıilep ketti. Saldarynan, reseılikterdiń bankterge salym salýdan bas tartýy baıqalady. Freedom Finance Global sarapshysy Natalá Mılchakovanyń aıtýynsha, reseılikterdiń jartysynan azy ǵana bankterde aqsha saqtaıdy. Bul kórsetkish el halqynyń shamamen 48%-yn quraıdy. Reseı ekonomıkasynyń negizgi qarjylandyrý kózi halyqtyń banktegi salymdary ekenin eskersek, bul jaǵdaı júıelik problemaǵa aınalýy múmkin.

Ótken jyly bank salymdarynyń kólemi 15%-ǵa ósip, 67 trln rúblge jetkenimen, bul tek syrtqy kórinis. Shyn máninde, qolma-qol aqshaǵa degen suranys kúrt artqan. 2026 jyldyń sáýir aıyna qaraı halyqtyń qolyndaǵy qolma-qol aqshasy 20,5 trln rúblden asqan. Bul halyqtyń júıege degen senimsizdigin jáne óz salymdaryn qorǵaýǵa tyrysyp jatqanyn kórsetedi.

"Sberejenıe" operasıasy: sheneýnikterge artyq aqshany qalaı bermeý kerek

Áleýmettik jeliler men ınternette Reseıdiń Ortalyq banki basshysy Elvıra Nabıýllınanyń qoly qoıylǵan "erekshe kezeńde bank júıesiniń turaqtylyǵyn qamtamasyz etý sharalary týraly" qyzmettik qujattyń taraǵany týraly aqparattar paıda boldy. Qujatta bankterdiń 2,8 mln rúblden asatyn salymdardy 3 jyl merzimge qaıtaryp alý múmkin emes jınaq sertıfıkattaryna aýdarý mindetteletini aıtylǵan. Bul qujattyń jalǵan ekeni anyqtalǵanymen, onyń taralýy men halyqtyń senýge daıyn bolýy – úlken másele. Ortalyq bank bul jaǵdaıǵa qatysty resmı pikir bildirmedi, bul da qoǵamda alańdaýshylyqty kúsheıtti.

Bankterdiń kúızelisi: qarjylyq ıdılıanyń sońy

Tipti "Sber" sıaqty iri bankter de klıentterdiń minez-qulqynyń ózgerýin baıqap, operasıalardyń qolma-qol aqshaǵa aýysýyna alańdaýshylyq bildirýde. Burynǵy "beınesiz" aqsha aınalymynyń trendi kerisinshe burylyp, 90-shy jyldardaǵydaı qolma-qol aqshamen esep aıyrysý jıilep ketti. Bul bank júıesi úshin resýrstyq bazanyń nasharlaýyna ákeledi, óıtkeni qolma-qol aqsha aınalymnan shyǵyp, nesıe berý men ınvestısıaǵa jumsalmaıdy.

Reseılikterdiń qaltasyndaǵy "tuman" jáne reforma aldyndaǵy sezim

Reseı ekonomıkasynyń sholýshysy Oleg Dýbınskııdiń aıtýynsha, qolma-qol aqshanyń kólemi apta saıyn 1%-ǵa ósýde. Bul jaǵdaıdy sarapshylar halyqtyń qorqynyshymen baılanystyrady. Sarapshy Igor Lıpsıstiń boljamy boıynsha, Reseı rúblden, kem degende, onyń qazirgi nusqasynan bas tartýy múmkin. Ol 1947 jylǵy KSRO-daǵy jáne Eýropa elderindegi soǵystan keıingi aqsha reformalaryna silteme jasaıdy. Bul reformalar kóbinese tıimsiz sharttarmen júrgizilip, halyqtyń aqshasyn tárkileýge ákelgen.

Kremlge "úshinshi rúbl" ne úshin kerek: ashyqtyq pen qorqynysh

Osy oraıda, 1 qyrkúıekten bastap Reseıde "sıfrlyq rúbl" engiziledi. Bul – krıptovalúta da, bank qosymshasy da emes, múldem jańa mehanızm. Ol bıznes úshin mindetti, al azamattar úshin erikti bolady. Sıfrlyq rúbl arqyly júrgizilgen kez kelgen operasıany Ortalyq bank baqylaı alady, bul anonımdilikti joıady jáne shottardy buǵattaýdy jeńildetedi. Eger aqsha kóptep sıfrlyq rúblge aýyssa, bankterdiń nesıe berý qabileti tómendep, keıbir bankter jabylýy múmkin. Qazirgi tańda Reseıde 306 bank qaldy, bul ótken jylmen salystyrǵanda azaıǵan kórsetkish. Osylaısha, reseılikter bolashaqtaǵy sıfrlyq baqylaý men ótkenniń qolma-qol aqshasy arasynda qalyp, ne isterin bilmeı dal bolýda.