InfoHub Logo

قازاقستانداعى مەديسينا سالاسىنىڭ جەتىستىكتەرى مەن كەمشىلىكتەرى قانداي؟ وتكەن جىلى ءبىر ميلليوننان استام وپەراسيا جاسالعانىمەن، نەگە قازاقستاندىقتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى ەۋروپادان ارتتا قالىپ وتىر؟ بۇل تۋرالى بەلگىلى دارىگەر جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ مەنەدجەرى ەريك بايجۇنىسوۆ ءوز ويىمەن ءبولىستى.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

مەديسينامىز قالاي دامىدى؟

قازاقستاندىقتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى 76 جاسقا جۋىقتادى. بۇل كورسەتكىش الەمدىك دەڭگەيدە ورتاشا بولعانىمەن، ەۋروپا ەلدەرىمەن (81 جاس) نەمەسە جاپونيامەن (84 جاس) سالىستىرعاندا تومەن. دەگەنمەن، سوڭعى 30 جىلدا مەديسينا سالاسىندا ايتارلىقتاي جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزىلدى. كارديوحيرۋرگيالىق بولىمشەلەر اشىلىپ، جۇرەككە جاسالاتىن وپەراسيالار سانى ارتتى. بۇرىن ولىمگە اپارىپ سوعاتىن اۋرۋلار ءقازىر ەمدەلىپ، ادامدار قالىپتى ءومىر سۇرۋدە.

قازاقستاندىقتار قانداي اۋرۋلاردان كوز جۇمادى؟

وتكەن جىلى 133 مىڭ ادام قايتىس بولدى. ولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى جۇرەك-قان تامىرلارى (29 998 ادام) جانە جۇيكە جۇيەسى (23 728 ادام) اۋرۋلارىنان قايتىس بولعان. بۇل ينفاركت پەن ءينسۋلتتىڭ ءجيى كەزدەسەتىنىن كورسەتەدى. كۇنىنە شامامەن 150 ادام ينفاركت، 134 ادام ينسۋلت دياگنوزىمەن اۋرۋحاناعا تۇسەدى. اسىرەسە، ەرلەر اراسىندا ەرتە قايتىس بولۋ ءقاۋپى جوعارى.

قازاقستان مەديسيناسىنىڭ پارادوكسى

ەلىمىزدە ميلليونعا جۋىق ادام ارتەريالدى گيپەرتەنزيامەن ەسەپتە تۇرسا، شىن مانىندە بۇل كورسەتكىش الدەقايدا جوعارى بولۋى مۇمكىن. ونكولوگيادان جىلىنا 13 886 ادام قايتىس بولادى. بۇل اۋرۋلاردىڭ كوبەيۋىنە ءومىر سالتىمىز بەن تاماقتانۋ داعدىلارىمىز اسەر ەتەدى.

نەگە اۋىرامىز؟

اۋرۋلاردىڭ 50 پايىزىنا ءبىزدىڭ ءومىر سالتىمىز سەبەپ بولادى. قازاقستاندىقتاردىڭ كوپشىلىگى از قيمىلدايدى، بالالار گادجەتتەرگە تاۋەلدى. دۇرىس تاماقتانباۋ، ارتىق تۇز تۇتىنۋ، تەمەكى شەگۋ جانە الكوگولدى اسىرا پايدالانۋ – مۇنىڭ ءبارى اۋرۋلاردىڭ ورشۋىنە اكەلەدى.

جاعدايدى قالاي وزگەرتۋگە بولادى؟

دەنساۋلىقتى ساقتاۋدىڭ ەڭ قاراپايىم جولى – كۇندەلىكتى جاياۋ ءجۇرۋ. كۇنىنە 7 مىڭ قادام جاساۋ جۇرەك اۋرۋلارىنىڭ الدىن الۋعا كومەكتەسەدى. سونداي-اق، مەملەكەت تاراپىنان قانتتى سۋسىندارعا اكسيز ەنگىزۋ، فاستفۋدقا سالىقتى ارتتىرۋ سياقتى شارالار ارقىلى دەنساۋلىقتى جاقسارتۋعا بولادى. اينالاداعى قورشاعان ورتانىڭ تازالىعىنا دا ءمان بەرۋ قاجەت.

ءوز دەنساۋلىعىمىزعا جاۋاپتىمىز با؟

ەڭ باستىسى – ءاربىر ازاماتتىڭ ءوز دەنساۋلىعىنا دەگەن جاۋاپكەرشىلىگى. سكرينينگتەردەن ءوتۋ، دارىگەردىڭ نۇسقاۋلارىن ورىنداۋ، زياندى ادەتتەردەن باس تارتۋ – بۇل اركىمنىڭ ءوز قولىندا. مەملەكەت، بيزنەس جانە ازامات اراسىنداعى كەلىسىم-شارت سياقتى دەنساۋلىقتى ساقتاۋدىڭ ناقتى ەرەجەلەرى بولۋى ءتيىس.