Tengrinews.kz/ايسۋلتان كۋلشمانوۆ
نەگە قازاقستانعا پاكىستان كەرەك؟ يسلامابادتان رەپورتاج
نەلىكتەن قازاقستانعا پاكىستان قاجەت؟
قازاقستان مەن پاكىستان اراسىنداعى قارىم-قاتىناس جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلۋدە. ەكى ەلدىڭ باسشىلارى كەزدەسىپ، ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك تۋرالى دەكلاراسياعا قول قويدى. بۇل ساپاردىڭ ماڭىزى نەدە جانە ەكى ەلدى نە بايلانىستىرادى؟ Tengrinews.kz ءتىلشىسى يسلامابادتان رەپورتاج جاسايدى.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
ساپاردىڭ باستاۋى
پرەزيدەنت توقايەۆ ۇلكەن دەلەگاسيامەن يسلامابادقا كەلدى. ساپار بارىسىندا ەكى ەلدىڭ 250-دەن استام كومپانياسىنىڭ باسشىلارى قاتىسقان بيزنەس-فورۋم ءوتتى. بۇعان دەيىن پاكىستانعا سوڭعى رەت 23 جىل بۇرىن ساپار جاسالعان ەدى.
جوعارى دەڭگەيدەگى كەزدەسۋ
ءبىرىنشى بورت يسلامابادقا كەشكى ساعات بەستە قوندى. پرەزيدەنتتى قارسى الۋ ءراسىمى اۋەدەن باستالدى – شەكارا ماڭىندا التى F-16 جويعىشى ۇشىپ ءجۇردى. جەردە ونى پرەمەر-مينيستر شاحباز شاريف پەن پرەزيدەنت اسيف ءالي زارداري كۇتىپ الدى. قىزىل كىلەم توسەلدى، اسكەريلەر ساپ تۇزەدى، بالالار جالاۋشالارمەن ءجۇردى. جيىرما ءبىر زەڭبىرەكتەن ساليۋت بەرىلىپ، وركەستر وينادى.
اۋەجايدان قوناقۇيگە دەيىنگى جولدا باننەرلەر ءىلىندى. وندا ءزارداريدىڭ، توقايەۆتىڭ جانە ءشاريفتىڭ سۋرەتتەرى بولدى. جازۋلار بەيبىتشىلىك، گۇلدەنۋ جانە «پاكىستان مەن قازاقستان دوستىعى جاساسىن» دەگەن ماعىنادا جازىلعان.
كىم باسشى؟
پاكىستاندا پارلامەنتتىك جۇيە ورناعان. پرەمەر-مينيستر – اتقارۋشى بيلىكتىڭ باسشىسى، ال پرەزيدەنت – كوبىنەسە راسىمدىك تۇلعا. پرەزيدەنت زارداري – 2007 جىلى قازا تاپقان پاكىستاننىڭ بۇرىنعى پرەمەر-مينيسترى بەنازير بحۋتتونىڭ جەسى. پرەمەر شاحباز شاريف – ءۇش مارتە پرەمەر-مينيستر بولعان ناۆاز ءشاريفتىڭ ءىنىسى. ول ەلدەگى العاشقى مەترونى سالدىرعان.
يسلاماباد – كاراچي ەمەس
يسلاماباد – سالىستىرمالى تۇردە جاس استانا. ول كاراچيدى الماستىرۋ ءۇشىن 1960 جىلدارى ويلاستىرىلعان. قالاعا گرەك ساۋلەتشىسى شاقىرىلىپ، جوسپار جاسالدى. قالا كوگالداندىرىلعان، تازا جانە سىپايى. كوشەلەردە قارۋلى ادامداردى دا كەزدەستىرۋگە بولادى.
قازاقستان مەن پاكىستان نە ىزدەيدى؟
پاكىستاندىقتار مۇقيات دايىندالعانى كەلىسسوزدەر باستالعانعا دەيىن بەلگىلى بولدى. شاريف توقايەۆتى قارسى الىپ، ەكى قولىمەن قول الىستى. كەزدەسۋدە ساۋدا، كولىك، ەنەرگەتيكا، اۋىل شارۋاشىلىعى، عارىش، قارجى ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
كەلىسسوزدەردەن كەيىن پرەزيدەنتتىڭ كەڭەسشىسى ەرنار لازاريەۆ بىلاي دەدى: «بيداي، ۇن – قازاقستان الەمدىك وندىرۋشىلەردىڭ وندىعىنا كىرەدى. مۇناي – جىلىنا ءجۇز ميلليون توننا. ۋران، كومىر، مەتالدار، اۋىر ماشينا جاساۋ، اۆتوموبيل ونەركاسىبى». پاكىستاننىڭ كاراچي جانە گۆادار پورتتارى بار. سونداي-اق، 2050 جىلعا قاراي 300 ميلليونعا جەتەتىن حالقى بار. ەندى وسىنىڭ ءبارىن قالاي جەتكىزۋ كەرەك دەگەن سۇراق تۋىندايدى.
لازاريەۆتىڭ ايتۋىنشا، ەڭ الدىمەن كولىك بايلانىسىن جولعا قويۋ كەرەك. اڭگىمە ورتالىق ازيانى پاكىستان پورتتارىمەن بايلانىستىراتىن ترانسافعان ءدالىزى تۋرالى بولىپ وتىر. ەكى ەل تاۋار اينالىمىن ميلليارد دوللارعا دەيىن جەتكىزۋگە كەلىستى. توقايەۆ پەن ءشاريفتىڭ قاتىسۋىمەن 19 قۇجاتقا قول قويىلدى. سونىمەن قاتار، ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك تۋرالى دەكلاراسيا قابىلداندى.
ساۋدا جانە بيزنەس
بيزنەس-فورۋمدا سيفرلار تۋرالى ايتىلدى. توقايەۆ پەن ءشاريفتىڭ قاتىسۋىمەن شامامەن 200 ميلليون دوللارعا كوممەرسيالىق كەلىسىمدەرگە قول قويىلدى. قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ايتۋىنشا، وتكەن جىلى تاۋار اينالىمى ەكى ەسەگە ارتتى، ال كەلەسى ماقسات – ميلليارد. توقايەۆ پاكىستاندى «باۋىرلاس ەل» دەپ اتادى.
توقايەۆ پاكىستان كومپانيالارىن قازاقستاندا وندىرىستىك قۋاتتار قۇرۋعا شاقىردى. قازىرگى ۋاقىتتا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ، فارماسيەۆتيكا جانە قۇرىلىس ماتەريالدارىن ءوندىرۋ ەرەكشە قىزىعۋشىلىق تۋدىرادى.
قورىتىندى
ەكى جاقتى كەزدەسۋلەردە ساۋدا، لوگيستيكا جانە ەنەرگەتيكا ماسەلەلەرى تالقىلاندى. توقايەۆ پاكىستاندى دامىعان ونەركاسىبى، ءترانزيتى، اۋىل شارۋاشىلىعى، جەڭىل ونەركاسىبى، مەديسيناسى جانە قورعانىس سالاسى بار ەل رەتىندە اتاپ ءوتتى.